V CNP 75/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 75/05

POSTANOWIENIE

Dnia 18 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus

w sprawie ze skargi Z. K.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w B.

z dnia 3 sierpnia 2005 r., w sprawie z powództwa Z. K.

przeciwko Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w J.

i Urzędowi Gminy w J.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2006 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 3 sierpnia 2005 r. oddalił zażalenie

powoda na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych.

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego

postanowienia.

Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną

z następujących przyczyn:

1. W art. 4241 § 1 k.p.c. ograniczono zakres orzeczeń sądu drugiej instancji

podlegających zaskarżeniu z powodu niezgodności z prawem do kończących

postępowanie w sprawie.

Pojęcie to funkcjonujące w kodeksie postępowania cywilnego m.in. przy

kasacji (art. 392 k.p.c.) było przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego

(np. postanowienie z 3 kwietnia 1997 r., I CZ 27/97, OSNC 1997 r., nr 9, poz. 130),

w których wyjaśniono, że postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów

sądowych nie kończy postępowania w sprawie.

Ogólniejsze

rozważania

dotyczące

tej

problematyki

zawarte

są

w uzasadnieniu uchwały z 6 października 2000 r., III CZP 31/00 (OSNC 2001, nr

2, poz. 22) i przede wszystkim w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów

z 24 listopada 1998 r. III CZP 44/98 (OSNC 1999 nr 5, poz. 87) wyjaśniającym

doniosłość kryterium przedmiotowego, tj. rozstrzygnięcia istoty sprawy, jako całości

poddanej osądowi.

Identyczność sformułowania przyjętego w powołanym wyżej przepisie

określającym przedmiot skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia

ze sformułowaniami zawartymi w nieobowiązującym już art. 392 k.p.c. i art. 394 § 1

k.p.c. pozwala uznać aktualność wskazanych wyżej orzeczeń, co prowadzi do

wniosku, że postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od

kosztów sądowych nie może być zaskarżone skargą przewidzianą w art. 424 1 § 1

k.p.c.

Drugą negatywną przesłanką dopuszczalności skargi przedstawionej do

rozpoznania stanowi brak po stronie powoda specjalnych kwalifikacji prawniczych

wymaganych według art. 871 § 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym.

Przepis ten wymaga zastępstwa przez adwokatów lub radców prawnych.

Powód nie twierdził, że posiada wyższe wykształcenie prawnicze i pełni

jedną z funkcji wymienionych w art. 87 § 2 k.p.c.

Dlatego należało skargę odrzucić zgodnie z wymaganiem art. 424 8 § 1 k.p.c.

db