V CNP 52/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 52/08

POSTANOWIENIE

Dnia 23 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego T. Sp. z o.o. w T.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień Sądu Okręgowego w

K. z dnia 12 września 2006 r. sygn. akt XIX S (…) oraz 1 grudnia 2006 r. sygn. akt XIX S

(…) w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego T. Sp. z o.o.

w T.

przeciwko P. L.

o stwierdzenie przewlekłości postępowania,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2008 r.,

odrzuca obie skargi.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 12 września 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę

na przewlekłość postępowania, a postanowieniem z dnia 1 grudnia 2006 r. oddalił skargę

na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt VI GC (…) zawisłej przed Sądem

Rejonowym w T.

Skarżące Przedsiębiorstwo Komunikacyjno-Spedycyjne T. Sp. z o.o. w T. wniosło

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyżej wskazanych prawomocnych

orzeczeń, zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 12 ust. 3 ustawy z

dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) - poprzez

pominięcie, a także art. 12 ust. 4 ustawy - poprzez nietrafne zastosowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. SK 77/06 (Dz.

U. 2008 r. Nr 59, poz. 367) art. 4241 § 1 k.p.c. w części obejmującej słowa „kończącego

postępowanie w sprawie", został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2

Konstytucji RP. W ten sposób powstała możliwość kwestionowania w drodze skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem także orzeczeń, które nie kończą postępowania w

sprawie. Możliwość kwestionowania w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z

prawem prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji nie oznacza jednak, że skarga o

stwierdzenie niezgodności z prawem zmieniła swój charakter prawny - nadal pozostaje

nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Charakter tego środka zaskarżenia uzasadnia

restryktywną wykładnię co do wymagań, jakie muszą być spełnione przy wniesieniu

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że postępowanie

wywołane wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania jest postępowaniem

incydentalnym, wpadkowym. Postanowienie rozstrzygające skargę na przewlekłość

postępowania nie zamyka bowiem drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skarga ta

ma na celu wywołanie szybkiej reakcji sądu właściwego do rozpoznania sprawy głównej

na zawarty w skardze zarzut, że postępowanie w sprawie jest przewlekłe. Przewlekłość

postępowania ma zatem jedynie charakter wtórny wobec postępowania zasadniczego

toczącego się w konkretnym sporze (por. np. postanowienie z dnia 17 sierpnia 2005 r., l

CNP 3/05, OSNC 2006, nr 2, poz. 39, postanowienie z dnia 27 stycznia 2006 r., II CNP

9/06, Lex nr 191245). Postanowienia wydane po rozpoznaniu skargi na przewlekłość

postępowania nie mają więc charakteru postanowień kończących postępowanie w

sprawie, gdyż rozstrzygają jedynie kwestię incydentalną.

Należy wskazać, że także w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego

został potwierdzony pogląd o wpadkowym charakterze postępowania wywołanego

wniesieniem

skargi

na

przewlekłość

postępowania.

Z tego

względu

Trybunał

Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja nie nakazuje, aby ustawodawca stworzył skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia oddalającego skargę na

przewlekłość postępowania.

Wobec powyższego obie skargi, jako niedopuszczalne, należało odrzucić (art.

4248 § 1 k.p.c.).