V CNP 26/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 26/09

POSTANOWIENIE

Dnia 8 czerwca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie ze skargi Gminnej Spółdzielni […]

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

wyroku Sądu Okręgowego w O.

z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni [...]

przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 czerwca 2009 r.,

1.) odrzuca skargę;

2.) zasądza od Gminnej Spółdzielni na rzecz Skarbu Państwa Wojewody kwotę 3.600, zł (trzy tysiące sześćset) tytułem

kosztów postępowania skargowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w O. oddalił powództwo

w sprawie o zapłatę.

Strona powodowa zakwestionowała powyższy wyrok sądu pierwszej

instancji skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

W skardze zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 417 k.c. i art. 160 k.p.a.

w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie

ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw; naruszenie zasad

wynikających art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 1 Protokołu Nr 1 do

Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskutek nie

uwzględnienia tych zasad.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczeń sądu pierwszej instancji

jedynie

w wypadkach wyjątkowych, gdy niezgodność z prawem

wynika

z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych

wolności albo praw człowieka i obywatela. Przy czym pojęcie wypadku

wyjątkowego dotyczy zarówno przyczyn niezgodności z prawem orzeczenia

(wynikających z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub

konstytucyjnych praw i wolności człowieka i obywatela), jak i przyczyn, dla których

strona postępowania sądowego nie skorzystała z przysługujących jej środków

prawnych do zaskarżenia orzeczenia.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, że zachodzi wyjątkowy

wypadek uzasadniający wniesienie skargi od niezaskarżonego orzeczenia sądu

pierwszej instancji. Przesłanką dopuszczalności tej skargi jest rzeczywista

niemożność zmiany lub uchylenia kwestionowanego orzeczenia, co ma miejsce

m.in. w sprawie niekasacyjnej. Wykazanie tej przesłanki jest jednym z istotnych

wymagań skargi (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.).

Od zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego przysługiwał zwykły środek

zaskarżenia, istniała zatem możliwość jego uchylenia lub zmiany. Skarżąca

skorzystała z tej możliwości wnosząc apelację, która została odrzucona z powodu

wniesienia jej po terminie. Skarżąca sama wskazała, że Sąd pierwszej instancji

oddalił jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, a Sąd drugiej

instancji oddalił zażalenie powódki na postanowienie w przedmiocie przywrócenia

terminu do wniesienia owej apelacji. W tych okolicznościach prawomocne

odrzucenie apelacji skarżącej, co stanowiło przyczynę niezaskarżenia wyroku, od

którego wniesiono skargę, nie daje podstaw do oceny, że występuje wyjątkowy

wypadek uzasadniający jej wniesienie.

Jeżeli

strona

miała

obiektywną

możliwość

skorzystania

ze

środka

zaskarżenia i z tej możliwości nie skorzystała z przyczyn leżących po jej stronie, to

skarga jest niedopuszczalna (art. 4248 § 2 k.p.c.). Następuje to zarówno przy

świadomej rezygnacji z wniesienia środka prawnego, jak i przy zawinionej przez

stronę niemożności skorzystania z takiego środka. Nie mogą istnieć przywileje

procesowe dla strony, która z przyczyn zawinionych narusza ustawowe zasady

postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r.,

V CNP 187/07; OSNC-ZD 2008, nr D, poz.107).

W istocie skarżąca zastępuje skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia środki prawne przysługujące od wyroku na zasadach

ogólnych, w sytuacji gdy w sposób zawiniony środki te sama utraciła.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 424 8 § 2

k.p.c.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 i 108 § 1 k.p.c.