V CNP 189/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 189/07

POSTANOWIENIE

Dnia 23 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Lech Walentynowicz

w sprawie ze skargi Instytutu P.(...) i Spółka Spółki Jawnej z/s w W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt IV Cz (…) [IV

WSC (…)]

w sprawie z wniosku Instytutu P.(...) i Spółka Spółki Jawnej z/s w W.

przeciwko (...) Akademii Medycznej w K.

o nadanie klauzuli wykonalności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2008 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w K., na skutek zażalenia

dłużnika (...) Akademii Medycznej w K., zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia

25 stycznia 2006 r. w ten sposób, że oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności

aktowi notarialnemu z dnia 24 sierpnia 2005 r.; zasądził od wierzyciela na rzecz dłużnika

kwotę 75 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego; nakazał pobranie od

wierzyciela na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego kwotę 8.318 zł tytułem

nieuiszczonego wpisu od zażalenia.

Postanowienie Sądu Okręgowego wierzyciel Instytut P.(...) i s-ka spółka jawna z

siedzibą w W. zaskarżył skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia. Skarżący zarzucił wskazanemu postanowieniu naruszenie przepisów

postępowania,

które

spowodowało

niezgodność

orzeczenia

z

prawem

–

w

szczególności naruszenie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 788 § 1 k.p.c. przez

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została

wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących

stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach, gdy

niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego

lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także

od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez

sąd pierwszej lub drugiej instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im

środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze

innych przysługujących stronie środków prawnych (§ 2 art. 4241 k.p.c.).

Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że skarga o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje jedynie od orzeczeń

kończących postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy już wielokrotnie wyjaśniał

znaczenie pojęcia: „orzeczenie kończące postępowanie w sprawie” (zob. np. uchwały

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98,

OSNC 1999, nr 5, poz. 87, z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr

2, poz. 22). W postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 (OSNC 2006, nr 1,

poz. 16) wskazał natomiast, że postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli

wykonalności lub odmawiające

jej nadania nie

jest orzeczeniem

kończącym

postępowanie w sprawie (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4

października 2007 r., V CZ 54/07, nie publ.). Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZ 107/05 (nie publ.). Podzielając ten

kierunek wykładni trzeba przyjąć, że wniesiona skarga podlega odrzuceniu jako

niedopuszczalna.

Wniesiona skarga jest niedopuszczalna również z tej przyczyny, że nie spełnia

wymagania z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy wyjaśniał też wielokrotnie, że przewidziany w art. 424 5 § 1 pkt 4

k.p.c. obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody polega na złożeniu przez

skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru -

oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów

(postanowienia z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16).

Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego

czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między nią a wydaniem

zaskarżonego orzeczenia (postanowienie z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05,

OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141).

Tymczasem skarżący zamieścił w skardze stwierdzenie, że przez wydanie

zaskarżonego postanowienia powodowi została wyrządzona szkoda w wysokości nie

mniejszej niż 12.552 zł, na którą składają się rozstrzygnięcia o kosztach procesu oraz

powołał się na możliwość wystąpienia szkody w przyszłości w postaci kosztów

egzekucji.

Należy podkreślić, że koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet

wtedy, gdy zostały uiszczone, nie stanowią szkody uzasadniającej wniesienie skargi

przewidzianej w art. 4241 k.p.c., a postanowienie zawierające rozstrzygnięcie w tym

zakresie nie podlega zaskarżeniu tą skargą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06, nie publ.).

Skarga o stwierdzenie niezgodności prawem prawomocnego orzeczenia

aktualizuje się wówczas, gdy kwestionowane orzeczenie wywołuje nieodwracalne skutki

prawne, niedające się sanować (por. art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Tymczasem odmowa

nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu nie wywołuje skutku w postaci

powagi rzeczy osądzonej. Wierzyciel może zatem wytoczyć powództwo o tę

wierzytelność.

Z przedstawionych przyczyn należało odrzucić skargę (art. 4248 § 1 k.p.c.).