V CNP 12/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CNP 12/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku ‎Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 208 r., sygn. akt II Ca (…) w sprawie z powództwa M. W. ‎przeciwko "W." S.A. z siedzibą w W. ‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2020 r., 1) odrzuca skargę 2) oddala wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą powoda M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku.

Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile występują podstawy do ich podjęcia.W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t. j. Dz. U. 2019, poz. 825 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 przytoczonej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 18 lutego 2019 r.Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia - o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa.Oznacza to, że wnosząc skargę określoną w art. 4241 k.p.c. strona musi wykazać, iż złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony.Skarżący wykazując, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe powołał się jedynie na niedopuszczalność skargi kasacyjnej oraz brak podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Tym samym wniesiona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.Wniosek o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów niniejszego postępowania podlega oddaleniu. W odpowiedzi na skargę pozwana wniosła jedynie o odmówienie przyjęcia skargi do rozpoznania, a ewentualnie w razie uznania przez Sąd Najwyższy, że skarga nie jest oczywiście bezzasadna oddalenie skargi w całości.

Skutkuje to tym, iż koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane w razie jej odrzucenia za koszty celowej obrony. Wniosek o ich zasądzenie związany był z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (por. m. in. postanowienia SN z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91, Biuletyn SN 2014, nr 9, s. 9 - 10, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SK 23/13, z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 397/12, www.sn.pl). jw