V CK 401/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CK 401/05

POSTANOWIENIE

Dnia 25 listopada 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Gerard Bieniek

w sprawie w postępowaniu układowym dłużnika Przedsiębiorstwa ProdukcyjnoHandlowego "K.(...)" Sp. z o.o. w Z. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu

25 listopada 2005 r., na skutek kasacji dłużnika od postanowienia Sądu Okręgowego w

G. - Sądu Gospodarczego z dnia 11 października 2004 r., sygn. akt X Gz (…),

oddala kasację.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 marca 2004 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie

układowe dłużnika – Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego „K.(...)” – spółki z o.o.

w Z. po dokonaniu następujących ustaleń.

Postępowanie układowe dłużnika zostało utworzone w styczniu 2003 r. Ustalono

listy wierzytelności z wyszczególnieniem wierzycieli i określeniem ogólnej kwoty

wierzytelności oraz wyznaczono termin zgromadzenia wierzycieli na dzień 11 grudnia

2003 r. Ostatecznie, po ustaleniu listy wierzytelności, do głosowania było uprawnionych

80 wierzycieli. Oznaczało to istnienie quorum w rozumieniu art. 51 prawa o

postępowaniu układowym. W rezultacie głosowania układ nie został przyjęty. Sędziakomisarz odroczył termin zgromadzenia na dzień 19 grudnia 2003 r. zgodnie z

wnioskiem dłużnika (art. 59 § 1 prawo o postępowaniu układowym). W dniu 19 grudnia

2003 r. ponownie nie doszło do przyjęcia układu. Dłużnik zmienił swoje propozycje

układowe (na niekorzyść wierzycieli) i wniósł o wyznaczenie ponownego terminu

zgromadzenia; wniosek ten został uwzględniony i ponowne zgromadzenie wierzycieli

wyznaczono na dzień 15 stycznia 2004 r. Jednocześnie został złożony przez innego

wierzyciela (K.(…) S.A. w K.) wniosek o umorzenie postępowania układowego na

podstawie art. 59 § 3 prawa o postępowaniu układowym, który Sąd uwzględnił. Uchwała

wierzycieli, podjęta w nowym terminie (w dniu 19 grudnia 2003 r.) jest ostateczna.

Przystąpienie do głosowania nad układem stanowi ostatni moment, w którym dłużnik

może zmieniać propozycje układowe na mniej korzystne i wnosić o wyznaczenie

ponownego zgromadzenia wierzycieli. Skoro w dniu 19 grudnia 2003 r. przystąpiono do

głosowania i wypowiedzieli się wszyscy wierzyciele (a wierzyciel BANK S.A. nie nadesłał

swojego głosu), decyzja wierzycieli musi być uważana za ostateczną.

Zażalenie dłużnika na postanowienie o umorzeniu postępowania układowego

zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Sąd ten podzielił ustalenia faktyczne i ocenę

prawną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten stwierdził, że na zgromadzeniu

wierzycieli w dniu 11 grudnia 2003 r. układ nie doszedł do skutku z racji braku

większości kapitałowej. O terminie tego zgromadzenia był powiadomiony wierzyciel –

BANK S.A., jednakże nie oddał głosu na piśmie, ani nie uczestniczył w zgromadzeniu.

Na wniosek dłużnika odroczono zgromadzenie na dzień 19 grudnia 2003 r. Wniosek ten

zgłoszono na podstawie art. 59 § 1 prawa o postępowaniu układowym. Zgodnie z art. 59

§ 2 i § 3 tego prawa, oddany poprzednio głos wierzyciela, który nie stawił się na

zgromadzeniu, zachowuje moc przy obliczaniu wyników głosowania, a uchwała zapadła

w nowym terminie jest ostateczna. Oznacza to niedopuszczalność wyznaczania

kolejnego terminu zgromadzenia wierzycieli celem podjęcia kolejnej decyzji przez

wierzycieli.

W toku zgromadzenia w dniu 19 grudnia 2003 r. zarządzone zostało głosowanie,

ponieważ stwierdzono wymagane quorum wierzyciel. Wierzyciel - BANK S.A. do dnia 19

grudnia 2003 r. nie złożył swojego głosu na piśmie, a termin zgromadzenia został

ustalony zarządzeniem z dnia 27 października 2003 r. Nie było zatem podstaw do

uznania, że wierzyciel ten – z powodu nadzwyczajnych okoliczności – nie miał

możliwości oddania głosu, skoro wiadomy był mu termin kolejnego zgromadzenia i

istniała możliwość oddania głosu na piśmie od chwili zawiadomienia o pierwszym

zgromadzeniu.

W kasacji dłużnika podniesiono zarzuty naruszenia art. 214 k.p.c. i art. 233 k.p.c.

W kasacji domagano się uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego Sądu Okręgowego

z dnia 11 października 2004 r. i przekazanie sprawy „właściwemu Sądowi do

ponownego rozpoznania”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia, czy Sąd Okręgowy miał

dostateczne podstawy do umorzenia postępowania układowego w świetle art. 60 prawa

o postępowaniu układowym. Według skarżącego, dopuszczenie przez Sąd do

głosowania nad układem w sytuacji, w której istniały uzasadnione powody do odroczenia

posiedzenia Sądu, odbywanego w dniu 19 grudnia 2004 r., spowodowało niemożność

pozytywnego głosowania za układem jednego z poważniejszych wierzycieli, tj. BANK

S.A. W związku z tym w kasacji wyeksponowany został przede wszystkim zarzut

naruszenia art. 214 k.p.c.

Nie sposób wykluczyć możliwości stosowania przepisów k.p.c. dotyczących

rozprawy (art. 206 i n. k.p.c.) także w postępowaniu układowym. Generalnie bowiem

przyjęto zasadę odpowiedniego stosowania przepisów k.p.c. w takim postępowaniu (art.

prawa o postępowaniu układowym; Dz.U. z 1934 r., Nr 93, poz. 836 ze zm.). Mógłby

zatem znaleźć zastosowanie także przepis art. 214 k.p.c. Należy jednak zwrócić uwagę

na treść tego przepisu.

Podstawa do odroczenia rozprawy (posiedzenia), zachodziłaby wówczas, gdy

„nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi

przeszkodą, której nie można przezwyciężyć”. W rozpatrywanej sprawie nie chodziło,

oczywiście, o obecność wierzyciela (BANK S.A.) na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2003

r., ponieważ wierzyciel ten mógł głosować także na piśmie. Sąd Okręgowy trafnie

stwierdził, że brak było podstaw do uznania, iż wierzyciel właśnie z powodu

nadzwyczajnych okoliczności (strajku na kolei w dniu 19 września 2003 r.) w ogóle nie

miał możliwości oddania głosu na piśmie. Postępowanie układowe otworzone zostało w

styczniu 2003 r., wyznaczony został termin zgromadzenia wierzycieli na dzień 11

grudnia 2003 r., o którym wierzyciel BANK S.A. został poinformowany. Dlatego

wierzyciel ten miał możliwość oddania głosu dotyczącego układu już od chwili

zawiadomienia go o pierwszym zgromadzeniu w dniu 11 grudnia 2003 r. Techniczny

sposób przekazania takiego głosu sądowi (np. przez kuriera dłużnika) nie miał już

znaczenia.

Niezależnie do tego należy zwrócić uwagę także na sam przebieg posiedzenia

odbytego w dniu 19 grudnia 2003 r. Dłużnik (skarżący) przed zarządzeniem głosowania

wnosił o zarządzenie przerwy. Po głosowaniu ponowił wniosek o „zarządzenie

technicznej przerwy celem umożliwienia dostarczenia głosu wierzyciela BANK S.A. w

W.”,

a

następnie

wystąpił

z

wnioskiem

o wyznaczenie

ponownego

terminu

Zgromadzenia wierzycieli na podstawie art. 55 § 1 prawa o postępowaniu układowym.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie zwrócono uwagę na to, że zgodnie

z art. 59 § 3 prawa o postępowaniu układowym, uchwała wierzycieli zapadła w nowym

terminie jest ostateczna. Chodzi tu zarówno o pozytywną, jak i negatywną decyzję

wierzycieli (za układem i przeciwko układowi). Wniosek dłużnika na podstawie art. 55 §

1 i 3 prawa o postępowaniu układowym mógłby być zatem zgłoszony najpóźniej przed

przystąpieniem do głosowania wierzycieli nad układem. Wniosek zgłoszony po tym

zdarzeniu nie może wywoływać skutku w postaci konieczności zarządzenia przez

sędziego - komisarza zwołania ponownego zgromadzenia wierzycieli (art. 55 § 3 prawa

o postępowaniu układowym). Istniały zatem podstawy do umorzenie postępowania

układowego z tej racji, że układ nie doszedł do skutku (art. 60 prawo o postępowaniu

układowym).

Zarzut naruszenia przepisu art. 214 k.p.c. okazał się zatem nieuzasadniony.

Jeżeli przyjąć, że skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (w kasacji

powołano się bowiem ogólnie na naruszenie art. 233 k.p.c.), to należy wskazać na

bezpodstawność tego zarzutu. Skarżący nie podważał bowiem ustalenia Sądu drugiej

instancji, że wierzyciel (BANK S.A.) miał jednak możliwość złożenia głosu za układem w

odpowiednim czasie, a nie tylko w dniu 19 grudnia 2003 r.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 12 k.p.c. w zw.

z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) oddalił kasację

dłużnika jako nieuzasadnioną.