V CK 209/05 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 11 października 2005 r., V CK 209/05

Po zwolnieniu adwokata przez radę adwokacką z obowiązku

zastępowania strony (art. 119 § 2 k.p.c.), adwokat zobowiązany jest działać za

stronę przez dwa tygodnie od dnia zawiadomienia o zwolnieniu. Może zwolnić

się z tego obowiązku wcześniej, jeżeli przekaże wyznaczonemu następcy

niezbędne informacje i materiały dotyczące sprawy.

Sędzia SN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Bronisław Czech

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Włodzimierza W. przy uczestnictwie

Jadwigi W. i Antoniego F. (...) o uwłaszczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu

niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 października 2005 r. kasacji uczestnika

Antoniego F. od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 25 stycznia

2005 r.

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2005 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

oddalił apelację uczestnika postępowania Antoniego F., wniesioną od

postanowienia Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 30 września 2004 r.,

stwierdzającego nabycie – z dniem 4 listopada 1971 r. – własności nieruchomości

rolnej przez Stanisława i Jadwigę W.

Uczestnik w kasacji wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania. Powołał się na nieważność postępowania

apelacyjnego spowodowaną pozbawieniem go obrony jego praw (art. 379 pkt 5

k.p.c.) przez rozpoznawanie apelacji pod nieobecność jego pełnomocnika, który nie

został zawiadomiony przez Sąd Okręgowy o rozprawie apelacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uczestnik Antoni F. korzysta w postępowaniu sądowym z zastępstwa

adwokackiego ustanowionego przez sąd. Jego pełnomocnik adwokat Michał S.

został w dniu 28 grudnia 2004 r. prawidłowo zawiadomiony o rozprawie apelacyjnej

wyznaczonej na dzień 25 stycznia 2005 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2005 r.

Okręgowa Rada Adwokacka w K. zwolniła Michała S., na jego wniosek, z

obowiązku zastępstwa uczestnika, wyznaczając jednocześnie pełnomocnika z

urzędu adwokata Jacka W. Pismo te dotarło do Sądu Okręgowego w Katowicach w

dniu 24 stycznia 2005 r. i zostało przekazane do IV Wydziału Cywilnego

Odwoławczego w dniu 28 stycznia 2005 r.

Zwolnienie adwokata ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania

strony w postępowaniu sądowym następuje z jego inicjatywy, z jednoczesnym

wyznaczeniem przez radę adwokacką innego adwokata (art. 119 § 2 k.p.c.). Skutki

procesowe takiej zmiany pełnomocnika dla toczącego się postępowania sądowego

zostały określone w art. 94 i 95 k.p.c. Odpowiednie stosowanie art. 94 k.p.c.

oznacza, że decyzja rady adwokackiej staje się skuteczna z chwilą jej doręczenia

każdemu z zainteresowanych podmiotów (sądowi, adwokatowi zwolnionemu oraz

adwokatowi powołanemu). Adwokat zwolniony przez radę adwokacką ma jednak

obowiązek działać za stronę przez dalsze dwa tygodnie, licząc od dnia doręczenia

mu decyzji ”zwalniającej”. Należy przyjąć, że może się on zwolnić wcześniej z tego

obowiązku, bez zagrożenia interesów strony, jeżeli przekaże swemu następcy

niezbędne informacje i materiały związane z prowadzoną sprawą.

Sąd Okręgowy został powiadomiony o zmianie pełnomocnika dnia 24 stycznia

2005 r., a więc w dniu poprzedzającym rozprawę apelacyjną, nie było jednak

potrzeby zawiadomienia o rozprawie nowego pełnomocnika, wiążącej się z

koniecznością odroczenia rozprawy (art. 214 w związku z art. 133 § 3, art. 149 § 2 i

art. 208 § 1 pkt 1 k.p.c.), ponieważ zawiadomienie adwokata Michała S. o rozprawie

było prawidłowe i skuteczne. Miał on bowiem obowiązek działać za uczestnika

przez okres dwutygodniowy, po doręczeniu mu decyzji zwalniającej Okręgowej

Rady Adwokackiej w Katowicach z dnia 14 stycznia 2005 r., a więc także w dniu

rozprawy apelacyjnej. Sposób przekazania zastępstwa prawnego uczestnika

między pełnomocnikami oraz poziom obsługi prawnej nie mają znaczenia wtedy,

gdy Sąd Okręgowy w pełni respektował przepisy gwarantujące Antoniemu F.

ochronę jego praw w postępowaniu sądowym.

Zarzut nieważności postępowania z racji pozbawienia strony możności obrony

jej praw w postępowaniu sądowym (art. 379 pkt 5 k.p.c.) może być skutecznie

postawiony jedynie w przypadku stwierdzenia uchybień procesowych sądu

prowadzących do takiego skutku (art. 3931 pkt 2 k.p.c.). Przy oczywistym braku

takich uchybień kasacja uczestnika postępowania podlega oddaleniu (art. 39312

k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.).