V CK 1/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V CK 1/09

POSTANOWIENIE

Dnia 15 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku A.S.

przy uczestnictwie J.N., [...]

o wpis prawa własności,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2009 r.,

na skutek kasacji uczestnika J.N.

od postanowienia Sądu Okręgowego w B.

z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt [...],

odrzuca kasację i oddala wniosek pełnomocnika skarżącego

o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił

apelację uczestnika J.N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż., którym Sąd ten

utrzymał w mocy wpisy prawa własności dokonane przez referendarza sądowego w

księgach wieczystych:

-

KW nr […], prowadzonej dla nieruchomości położonej w O., obejmującej działki

nr 2080 i nr 2171 o łącznym obszarze 0.20.62 ha, na rzecz M.B. w 2/3 i A.M. w

1/3 części – na podstawie aktu własności ziemi z dnia 18 maja 1973 r. Nr […]

oraz

- KW nr […], prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działki nr

2043, 2044, 2046, 2058, 2099, 2129 i 2158 o łącznym obszarze 19.35.13 ha,

na rzecz M.B. w 5/36, A.M. w 1/36, J.S. w 1/6, S.T. w 1/6, R. i M. małż. G. w

ustawowej wspólności w 2/6, A.S. w 1/12 i A.D. w 1/12 części – na podstawie

aktu własności ziemi z dnia 26 maja 1973 r.

- Uczestnik J.N. zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego kasacją, w

której – powołując się na podstawę określoną w art. 3931 pkt 2 k.p.c. – wnosił o

jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji

i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ramach

powołanej podstawy kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 233 § 1, art. 328 §

2 w związku z art. 361 oraz art. 6268 § 2 k.p.c. przez brak oceny zebranych

dowodów oraz brak właściwego i zgodnego z przepisami prawa uzasadnienia

określającego podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Skarżący

stwierdził, że postanowienia Sądów obu instancji „oczywiście naruszają

prawo”.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), sprawy wszczęte przed dniem 6 lutego 2005 r.

toczą się od tego dnia według przepisów tej ustawy, z tym że do złożenia

i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem 6 lutego 2005 r.,

a także

do

odmowy

przyjęcia

jej

do

rozpoznania,

stosuje

się

przepisy

dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie do złożenia i rozpoznania

kasacji oraz do przedsądu stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego

w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 lutego 2005 r.

Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c., kasacja – obok oznaczenia zaskarżonego

orzeczenia

ze

wskazaniem

zakresu

zaskarżenia,

przytoczenia

podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia

z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany – powinna zawierać

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Jak niejednokrotnie

wyjaśniał Sąd Najwyższy, wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji jest wymaganiem odrębnym od obowiązku przytoczenia

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Łączy się ono ściśle z instytucją

przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do

rozpoznania (art. 393 § 1 i 3937 § 1 k.p.c.). Z tej przyczyny spełnienie wymagania

przewidzianego w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. nie może polegać na samym odwołaniu

się do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania

i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi

przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji, określonych w art. 393 § 1 pkt 1

i 2 oraz § 2 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000

r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 30 maja 2001 r., III CZ 36/01,

OSNC 2002, nr 2, poz. 22 czy z dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC

2002, nr 5, poz. 71, a w szczególności uchwałę połączonych Izb: Izby

Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8,

poz. 92).

W złożonej kasacji skarżący nadmienił, że orzeczenia Sądów obu instancji

oczywiście naruszają prawo. Stwierdzenie to nawiązuje wprawdzie do przesłanki

wskazanej w art. 393 § 2 in principio k.p.c., lecz nie oznacza, że wymaganie

przewidziane w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. zostało spełnione. Jak wielokrotnie

podkreślał Sąd Najwyższy, nie jest spełnieniem wymagania przewidzianego

w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. jedynie powtórzenie przez skarżącego przesłanek

określonych w treści art. 393 k.p.c., okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji

powinny być bowiem przedstawione w formie profesjonalnego, jurydycznie

poprawnego wywodu, nadającego się do merytorycznej oceny i zajęcia stanowiska

(zob. powoływaną uchwałę z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003,

nr 7-8, poz. 92). W razie powołania się na przesłankę wskazaną w art. 393 § 2

in principio k.p.c., skarżący powinien przytoczyć argumenty świadczące o tym, że

naruszenie prawa nosi znamiona oczywistości.

Zgodnie

z

utrwalonym

orzecznictwem,

nieprzedstawienie

w

kasacji

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie powoduje odrzucenie kasacji bez

wzywania do uzupełnienia tego braku (zob. uchwałę połączonych Izb: Izby

Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02).

Konkludując trzeba stwierdzić, że złożona kasacja ulegała odrzuceniu przez

sąd drugiej instancji z powodu nie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie (art. 3935 k.p.c.). Skoro Sąd Okręgowy nie odrzucił wniesionej kasacji,

uczynił to Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7 § 2 k.p.c. z tym, że ze względu na

odrzucenie kasacji oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie mu kosztów pomocy

prawnej udzielonej z urzędu ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 123).