SNO 94/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 16 GRUDNIA 2009 R.

SNO 94/09

Należy przyjąć, że przez art. 128 u.s.p. „odpowiednie” zastosowanie będzie

miał art. 632 pkt 2 k.p.k., co oznacza, że sytuacja sędziego w zakresie możliwości

dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów postępowania, gdy podjęto uchwałę o

odmowie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, powinna być

taka sama, jak w wypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania w

procesie karnym.

Przewodniczący: sędzia SN Dariusz Świecki (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Józef Frąckowiak, Krzysztof Pietrzykowski.

S ą d N a j w y ż s z y w sprawie sędziego Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w

Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2009 r. wniosku sędziego w

przedmiocie zwrotu kosztów postępowania

p o s t a n o w i ł : z a s ą d z i ć od Skarbu Państwa na rzecz sędziego Sądu

Okręgowego kwotę pięćset dwadzieścia złotych.

Uzasadnienie

Sędzia Sądu Okręgowego złożył wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa

kosztów w kwocie 1 404 zł jakie poniósł w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej. Postępowanie to zakończyło się odmową

wydania zezwolenia. Sędzia Sądu Okręgowego podał, że na koszty jakie poniósł w

związku z tym postępowaniem składają się koszty dwukrotnego dojazdu własnym

samochodem „Fiat Multipla” o pojemności silnika 1900 cm na posiedzenia Sądu

Najwyższego (420 km w jedną stronę), co łącznie stanowi 1680 km pomnożonych

przez stawkę 0, 8358 zł/km.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Wniosek o zwrot kosztów postępowania zasługuje na uwzględnienie co do

podstawy żądania, nie zaś co do jego wysokości. Zgodzić należy się ze stanowiskiem

zaprezentowanym we wniosku, że w wypadku wydania prawomocnej uchwały

odmawiającej zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej,

przez art. 128 u.s.p. „odpowiednie” zastosowanie co do kosztów postępowania mają

przepisy Kodeksu postępowania karnego, a w szczególności art. 632 pkt 2 k.p.k.

„Odpowiednie”, albowiem częściowo odmiennie kwestię kosztów tego postępowania

reguluje ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowiąc w art. 133 u.s.p.,

że koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Państwa. Przepis ten wyłącza

więc stosowanie ogólnej zasady ponoszenia kosztów w procesie karnym, która jest

zawarta w art. 627 k.p.k. Natomiast przepisy u.s.p. nie normują sytuacji, gdy sędzia

zostanie uwolniony od możliwości postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa w

związku z odmową pociągnięcia go do odpowiedzialności. Należy jednak przyjąć, że

wówczas przez art. 128 u.s.p. „odpowiednie” zastosowanie będzie miał art. 632 pkt 2

k.p.k., co oznacza, że sytuacja sędziego w zakresie możliwości dochodzenia zwrotu

poniesionych kosztów postępowania, gdy podjęto uchwałę o odmowie zezwolenia na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, powinna być taka sama, jak w wypadku

uniewinnienia lub umorzenia postępowania w procesie karnym. Przepis art. 632 pkt 2

k.p.k. stanowi, że wtedy koszty procesu w sprawach z oskarżenia publicznego ponosi

Skarb Państwa. Do tych kosztów należą uzasadnione wydatki stron (art. 616 § 1 pkt 2

k.p.k.), które z pewnością obejmują wydatki poniesione w związku z koniecznością

stawiennictwa w sądzie. W takiej sytuacji zastosowanie mają przepisy dekretu z dnia

26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu

sądowym (Dz. U. Nr 50, poz. 445 ze zm.), gdyż jak stanowi art. 13 tego dekretu w

wypadku, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności z

tytułu jej udziału w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w

wysokości przewidzianej dla świadków. Oznacza to, że stronie przysługuje zwrot

kosztów podróży do sądu (art. 3 ust. 1 dekretu), za które uznaje się koszty przejazdu

środkiem transportu masowego (koleją, autobusem itp.) w klasie najniższej, w braku

zaś takiego środka – koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji

(art. 4 ust. 1 dekretu).

Z tych też względów, na podstawie art. 632 pkt 2 w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.

w zw. z art. 128 u.s.p., wniosek co do podstawy zwrotu poniesionych kosztów

dwukrotnego stawiennictwa w Sądzie Najwyższym w związku z postępowaniem

odwoławczym jest zasadny.

Natomiast żądana kwota 1 404 zł została obliczona według zasad dotyczących

używania pojazdów do celów służbowych w oparciu o § 2 pkt 1b rozporządzenia

Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r w sprawie warunków ustalania oraz

sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów

osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U.

Nr 27, poz. 271 ze zm.). Jednakże wskazane w tym rozporządzeniu zasady dotyczą

korzystania z prywatnych pojazdów do celów służbowych i to pod warunkiem

wyrażenia zgody przez pracodawcę (§ 1 i § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków

ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub

samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na terenie kraju

– Dz. U. Nr 236, poz. 1990). Żaden z tych warunków w niniejszej sprawie nie został

spełniony. Zgodnie bowiem z § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18

czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa

w postępowaniu karnym (Dz. U. Nr 108, poz. 1026), wydatki związane z przejazdem

sędziów obliczane są według zasad związanych z podróżą służbową, ale tylko

wówczas, gdy następuje to z powodu czynności postępowania. Treść tego przepisu

wskazuje jednoznacznie, że określenie „sędzia” odnosi się do sędziego jako organu

procesowego, a więc gdy wykonuje czynności orzecznicze. Nie dotyczy natomiast

sytuacji, gdy sędzia ponosi wydatki w związku z udziałem w postępowaniu, ale poza

pełnieniem funkcji orzeczniczej.

Dlatego też na podstawie art. 4 ust. 1 w zw. art. 13 cyt. dekretu należało przyznać

zwrot kosztów podróży pociągiem z A. do Warszawy, które według cen biletu PKP,

przy uwzględnieniu dwukrotnego przyjazdu do Warszawy i z powrotem, wynoszą

łącznie 520 zł.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w

postanowieniu.