SNO 8/10 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 8 KWIETNIA 2010 R.

SNO 8/10

Wniosek o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 75 § 2 pkt 3

u.s.p. jest dopuszczalny.

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Błuś.

Sędziowie SN: Krzysztof Strzelczyk, Marian Kocon (sprawozdawca).

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y w sprawie sędziego

Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. wniosku sędziego Sądu

Rejonowego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt SNO

47/09 [ASDo (...)]

p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć w n i o s e k , kosztami postępowania obciążyć Skarb

Państwa.

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia 17 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny

przeniósł sędziego Sądu Rejonowego, w trybie określonym w art. 75 § 2 pkt 3 ustawy

z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz.

1070 ze zm., dalej jako u.s.p.), na inne miejsce służbowe. W uchwale z dnia 22 lipca

2009 r. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał tę uchwałę w mocy z wyjątkiem

części dotyczącej zaniechania orzeczenia o wskazaniu siedziby, której dotyczy

przeniesienie. Postępowanie w tym zakresie zawieszono postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 26 lutego 2010 r.

Sędzia Sądu Rejonowego wystąpiła, z powołaniem się na art. 540 § 1 pkt 2a

k.p.k., o wznowienie dotychczasowego postępowania w zakresie w jakim zostało

prawomocnie zakończone. Wniosła o uchylenie uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 17 kwietnia 2009 r. oraz Sądu Najwyższego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 22 lipca 2009 r. i umorzenie postępowania jako

bezprzedmiotowego, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu. Wskazała, że wyłączną podstawą obu

rozstrzygnięć był prawomocny wyrok skazujący jej męża.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Tryb przeniesienia sędziego bez jego zgody, określony w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p.

nie jest związany z nagannością zachowania sędziego. Przeniesienie sędziego na inne

miejsce służbowe bez jego zgody nie ma charakteru sankcji; w ustawie przewidziano

możliwość podjęcia takiej decyzji jako możliwą reakcję na powstanie okoliczności,

które czysto obiektywnie prowadzą do zagrożenia powagi stanowiska sędziego.

Okoliczności te nie mogą być natomiast wiązane z jakimikolwiek podejrzeniami

nagannych zachowań sędziego. Kluczowy jest zewnętrzny i negatywny odbiór

zaistniałej sytuacji, analizowany przy uwzględnieniu specyfiki środowiska w jakim

sędzia funkcjonuje, prowadzący do utraty wiarygodności w stopniu wykluczającym

możliwość wykonywania czynności sędziego przez określoną osobę. Podstawą

wiarygodności sędziego jest nie tylko przekonanie, iż sędzia działa wyłącznie na

podstawie prawa, lecz także świadomość nieistnienia jakichkolwiek innych przyczyn,

które niweczyłyby jego obraz jako osoby wiarygodnej (por. uchwały Sądu

Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego: z dnia 9 kwietnia 2008 r., SNO 17/08,

OSNKW 2008/8/63 i OSN-SD 2008 r., poz. 6 oraz z dnia 16 września 2004 r., SNO

30/04, OSN-SD 2004 r., II półrocze, poz. 31).

Wniosek o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p.

jest dopuszczalny. W sprawie podstawę prawną tego wniosku stanowi art. 540 § 2 pkt

2a k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w

rozdziale 3 u.s.p., stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Potrzeba modyfikacji norm prawnych tego Kodeksu (k.p.k.) jest jednak konieczna, co

ujawnia analiza podstawy wznowienia przewidzianej w art. 540 § 2 pkt 2a k.p.k.

Niepodobna bowiem stosować tego przepisu wprost, skoro przesłanką orzeczenia

wydanego w trybie art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. nie jest czyn sędziego, lecz obniżenie jego

wiarygodności w stopniu wyłączającym możliwość sprawowania przez niego urzędu

sędziego w obrębie danej społeczności lokalnej.

Przedstawiony na wstępie kierunek wykładni art. 75 § 2 pkt 3 u.s.p. przyjęły

Sądy w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W uchwałach

podkreślono nie tyle samo wydanie prawomocnego wyroku skazującego ówczesnego

męża wnioskodawczyni lecz konsekwencje sprawy karnej, zakończonej tym

rozstrzygnięciem, dla sprawowania przez wnioskodawczynię urzędu sędziego w A.

Zaznaczono, że sprawa karna ówczesnego męża wnioskodawczyni była niezwykle

medialna, wywołała wiele emocji i duże zainteresowanie mieszkańców A. Przez to

wywarła silne wrażenie na społeczności lokalnej, skutkując nieprzychylnymi dla

lokalnego wymiaru sprawiedliwości komentarzami w prasie i innych mediach.

Podważyła zaufanie do wnioskodawczyni, naraziła na przykre uwagi innych

pracujących z nią sędziów. Brak zaś podstaw do przyjęcia, iż postępowanie karne

dotyczące ówczesnego męża wnioskodawczyni zostało wszczęte w celu

zdezawuowania wnioskodawczyni i przeszkodzenia jej w wykonywaniu obowiązków

sędziego.

Nowym faktem albo dowodem w rozumieniu art. 540 k.p.k., stosowanym

odpowiednio w niniejszym postępowaniu, mogłaby być zatem tylko okoliczność

mająca przynajmniej potencjalnie siłę oddziaływania zdolną do odwrócenia

negatywnego wydźwięku, jaki powstał w wyniku toczonego wobec ówczesnego męża

wnioskodawczyni postępowania karnego, a tym samym umożliwiająca przyjęcie, że

wnioskodawczyni odzyskała wiarygodność w opinii społeczności lokalnej w stopniu

umożliwiającym dalsze sprawowanie urzędu sędziego w A. Takiej okoliczności nie

może stanowić samo uchylenie wyroku skazującego, dotyczącego byłego męża

wnioskodawczyni i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej

instancji.

Z tych przyczyn wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na

uwzględnienie. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji.