SNO 75/03 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE DNIA 27 LISTOPADA 2003 R.

SNO 75/03

Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe, po wszczęciu

postępowania dyscyplinarnego nie zmienia właściwości miejscowej sądu

dyscyplinarnego określonej w art. 110 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).

Przewodniczący: sędzia SN Henryk Gradzik.

Sędziowie SN: Herbert Szurgacz, Jan Górowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w sprawie sędziego Sądu

Rejonowego obwinionego o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art. 107

§ 1 u.s.p. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2003 r.

zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym na

postanowienie Sądu Dyscyplinarnego – Sądu Apelacyjnego z dnia 7

października 2003 r., sygn. akt (...)

p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone p o s t a n o w i e n i e.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2003 r. Sąd Dyscyplinarny – Sąd

Apelacyjny w A., na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. i art. 110

§ 3 tej ustawy stwierdził swą niewłaściwość i sprawę dyscyplinarną sędziego

Sądu Rejonowego przekazał do rozpoznania, jako właściwemu, Sądowi

Dyscyplinarnemu – Sądowi Apelacyjnemu w B.

Sędzia Sądu Rejonowego został obwiniony o to, że:

 w dniu 25 stycznia 1995 r. w X., województwo (...), jako sędzia Sądu

Rejonowego, w związku z pełnieniem tej funkcji publicznej, przyjął

od Z.A., vel Z.C. korzyść majątkową w kwocie 5.000 marek

niemieckich, równowartości około 10.000,- zł, w zamian za wydanie

pozytywnej opinii w postępowaniu ułaskawieniowym, prowadzonym

w związku ze skazaniem w sprawie sygn. akt (...), tj. o popełnienie

przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p.,

 na przełomie lat 1996 – 1997 w Z., województwo (...), jako sędzia

Sądu Rejonowego, w związku z pełnieniem tej funkcji, żądał korzyści

majątkowej w kwocie 2.500 marek niemieckich, równowartości

5.000,- zł od K.S., za pośrednictwem A.M., w zamian za wydanie

wyroku z orzeczeniem wobec niego kary pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sprawie sygn. akt (...),

tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p.,

 w okresie od dnia 29 sierpnia 2000 r. do dnia 4 lipca 2002 r., jako

sędzia Sądu Rejonowego w X., delegowany do rozpoznania sprawy

sygn. akt (...) w postępowaniu apelacyjnym, wbrew obowiązkowi, nie

sporządził terminowo uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 29

sierpnia 2000 r. i zalegał ze sporządzeniem uzasadnienia 1 rok, 10

miesięcy i 6 dni, a akta sprawy wraz z uzasadnieniem zwrócił dopiero

dnia 4 lipca 2002 r., tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego

stanowiącego naruszenie art. 457 § 1 k.p.k.

W uzasadnieniu Sąd Dyscyplinarny podkreślił, że art. 110 § 3 u.s.p.

wskazuje jako przesłankę właściwości miejscowej sądu okręg pełnienia służby

sędziego

objętego

postępowaniem.

Według

jego

oceny

przeniesienie

obwinionego z dniem 15 września 2003 r. na stanowisko sędziego Sądu

Rejonowego w Y. przed otwarciem przewodu sądowego wywołało ten skutek,

że właściwym do rozpoznania sprawy stał się Sąd Dyscyplinarny – Sąd

Apelacyjny w B.

Na

postanowienie

to

zażalenie

wniósł

Zastępca

Rzecznika

Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym, w którym domagał się jego

uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Dyscyplinarnemu

– Sądowi

Apelacyjnemu w A. celem kontynuowania postępowania.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zgodnie

z

ogólnymi

zasadami

odpowiednie

stosowanie

kodeksu

postępowania karnego w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 128 u.s.p.) polega

na tym, że niektóre jego przepisy znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych

modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z

uwzględnieniem

istoty

i odrębności

postępowania

w

którym

znajdują

zastosowanie, a jeszcze inne nie mogą być wykorzystane w żadnym zakresie.

W postępowaniu dyscyplinarnym nie mają zastosowania art. 31 – 34 i 39

k.p.k., gdyż Prawo o ustroju sądów powszechnych normuje właściwość

miejscową sądów dyscyplinarnych samodzielnie (odrębnie) i według całkowicie

odmiennego niż kodeks postępowania karnego kryterium, tj. miejsca pełnienia

służby sędziego (art. 110 § 3 u.s.p.).

Wprawdzie, na podstawie odpowiedniego zastosowania art. 35 k.p.k., Sąd

Dyscyplinarny bada z urzędu swoją właściwość i przekazuje sprawę sądowi

właściwemu, lecz przepis ten nie odnosi się do zmiany podstawy właściwości

jaka wystąpiła już po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z

unormowaniem zawartym w art. 114 § 2 u.s.p. postępowanie dyscyplinarne

wszczyna rzecznik dyscyplinarny, przedstawiając sędziemu zarzuty, co w

rozpoznawanej sprawie nastąpiło postanowieniem z dnia 24 września 2002 r., a

wówczas obwiniony był sędzią Sądu Rejonowego w X. i tym samym zachodziła

właściwość miejscowa Sądu Dyscyplinarnego – Sądu Apelacyjnego w A.

Istota występującego w sprawie problemu sprowadzała się do odpowiedzi

na pytanie czy przeniesienie sędziego Sądu Rejonowego z dniem 15 września

2003 r., tj. w toku postępowania dyscyplinarnego, na stanowisko sędziego Sądu

Rejonowego w Y., na podstawie art. 123 § 3 u.s.p. w zw. z art. 75 § 2 pkt 4

u.s.p., a więc w wyniku kary dyscyplinarnej orzeczonej w innej sprawie,

wywołało zmianę właściwości miejscowej sądu.

Prawo o ustroju sądów powszechnych wprost tej kwestii nie rozstrzyga.

Trafnie jednak skarżący odwołał się do całościowego unormowania zawartego

w art. 110 § 3 u.s.p., który stanowi, że właściwy miejscowo jest Sąd

Dyscyplinarny w okręgu, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem.

Określenie „objęty postępowaniem" wskazuje pośrednio na termin istotny dla

wykonywania funkcji sędziego w tym czasie. Objęcie sędziego postępowaniem

dyscyplinarnym, co następuje z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu

postępowania dyscyplinarnego, jest zatem momentem decydującym dla

określenia właściwości Sądu Dyscyplinarnego w myśl omawianego przepisu.

Wykładnia ta jest zgodna z powszechnie przyjmowaną we współczesnych

procedurach zasadą perpetuatio fori, według której sąd właściwy według chwili

wszczęcia postępowania pozostaje właściwy aż do ukończenia rozpoznawania

danej sprawy, niezależnie od zmian podstaw określających tę właściwość, które

zaszły w jego toku.

Poza tym przepisy o właściwości miejscowej mają realizować zasadę

ekonomii postępowania, a więc także ich interpretacja powinna uwzględniać

postulat minimalizacji jego kosztów. Przeniesienie zatem sędziego do innego

sądu w wyniku orzeczonej kary dyscyplinarnej w innej sprawie, w toku

postępowania dyscyplinarnego nie powinno prowadzić do zmiany właściwości

Sądu Dyscyplinarnego.

Mając na uwadze powyższe argumenty należy stwierdzić, że przeniesienie

sędziego

na

inne

miejsce

służbowe,

po

wszczęciu

postępowania

dyscyplinarnego nie zmienia właściwości miejscowej Sądu Dyscyplinarnego

określonej w art. 110 § 3 u.s.p.

Z tych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł, jak w

sentencji.