SNO 53/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 22 LIPCA 2009 R.

SNO 53/09

Przewodniczący: sędzia SN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Józef Dołhy, Józef Iwulski.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y w sprawie sędziego

Sądu Rejonowego obwinionej o dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego

określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w

dniu 22 lipca 2009 r. przedstawionego przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w

trybie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. wniosku obwinionej o wyłączenie od

rozpoznania jej sprawy sędziów Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 128 u.s.p. w zw.

z art. 42 § 4 k.p.k.

postanowił:

1) wniosek w części dotyczącej wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w A.: D. M.,

M. K. i E. M. przekazać do rozpoznania według właściwości Sądowi

Apelacyjnemu Sądowi Dyscyplinarnemu w A.;

2) w pozostałym zakresie wniosek pozostawić bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Obwiniona o dokonanie przewinienia służbowego z art. 107 § 1 u.s.p. sędzia

Sądu Rejonowego przed wyznaczonym w jej sprawie na dzień 22 czerwca 2009 r.

terminem rozprawy dyscyplinarnej, w dniu 17 czerwca 2009 r., przesłała do Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w A. wniosek o wyłączenie od rozpoznania jej

sprawy imiennie wskazanych 54 sędziów tego Sądu, powołując się na mający

odpowiednie zastosowanie przepis art. 41 § 1 k.p.k. Uzasadniając swój wniosek sędzia

Sądu Rejonowego powołała się na to, iż sędzia J. S., będący sędzią Sądu Apelacyjnego

w A., pełni równocześnie funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w B. W jej ocenie – „w

niespotykany sposób bezpośrednio zaangażował się w czynności poprzedzające

wszczęcie postępowania dyscyplinarnego” w jej sprawie, „polecając określonym

pracownikom Sądu Rejonowego w L. złożenie stosownych oświadczeń”. Podniosła

też, że – w związku z tym faktem – „nie wyklucza konieczności (jego) przesłuchania

w charakterze świadka” na rozprawie dyscyplinarnej.

Wskazała także przykłady – w jej ocenie – negatywnego stosunku Prezesa Sądu

Okręgowego w B. do jej osoby. Nadto fakt orzekania przez niego w Wydziale Karnym

Sądu Apelacyjnego w A. „(z którego musi być Przewodniczący składu orzekającego w

postępowaniu dyscyplinarnym), nie sprzyja z przyczyn oczywistych zagwarantowaniu

niezbędnej bezstronności” przez pozostałych sędziów tego Sądu i powoduje, że „nie

powinni (oni) w jej sprawy rozpoznawać”.

Dodać należy, że na skutek losowania składu orzekającego do rozpoznania

sprawy sędziego Sądu Rejonowego, które odbyło się w dniu 2 czerwca 2009 r.,

wyznaczono do dokonania tej czynności skład orzekający w osobach: SSA D. M.,

SSA M. K. i SSA E. M.

W związku ze złożeniem owego wniosku o wyłącznie sędziów zarządzeniem

Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w A. z dnia 19 czerwca 2009 r. odwołano

wyznaczony na dzień 22 czerwca 2009 r. termin rozprawy dyscyplinarnej.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Nie budzi wątpliwości fakt, że karna ustawa procesowa – mająca stosownie do

treści art. 128 u.s.p. odpowiednie in concreto zastosowanie – nie przewiduje

wyłączenia sędziego in abstracto, ale wiąże wyłączenie sędziego „z (jego) udziałem”

w sprawie (art. 40 § 1 k.p.k.). Sama analiza językowa przepisów art. 40 i art. 41 § 1

k.p.k. dowodzi bowiem – i to w sposób nie budzący kontrowersji interpretacyjnych –

że dotyczą one wyłączenia sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie. Stąd też

słusznie zauważył Sąd Najwyższy, że w sytuacji gdy do udziału w sprawie

wyznaczony został konkretny sędzia, to wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów)

niewyznaczonego (niewyznaczonych) do udziału w tej sprawie, a nawet wszystkich

pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu w sposób

przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie

wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04,

OSNKW 2005, z. 1, poz. 5; a nadto: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23

czerwca 2008 r., WD 1/08, Prok. i Pr. – wkł. 2008, z. 12, poz. 16 i Sądów

Apelacyjnych w Lublinie z dnia 20 marca 2002 r., II AKo 69/02, OSA 2003, z. 1, poz.

4 i Warszawie z dnia 22 sierpnia 2006 r., II AKo 155/06, KZS 2006, z. 11, s. 70).

Bezsporne jest, iż w sprawie niniejszej został już wylosowany do jej rozpoznania

(personalnie powyżej wskazany) skład orzekający spośród sędziów Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w A. Stąd też przytoczone powyżej względy

procesowe powodują, że ów przedmiotowy wniosek obwinionej może być w obecnej

sytuacji rozpatrywany tylko w zakresie tych sędziów, którzy zostali poprzez losowanie

wyznaczeni do rozpoznania jej sprawy. Właściwym jednak do jego rozpatrzenia jest –

zgodnie z treścią art. 42 § 4 zd. 1 k.p.k. – sąd przed którym toczy się postępowanie, a

więc Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w A. Byłby on do tej czynności

nieuprawniony, tylko w razie niemożności utworzenia składu orzekającego w kwestii

zasadności owego wniosku. Ta jednak sytuacja – z uwagi na jedynie obecnie

dopuszczalny jego zakres podmiotowy – w sprawie niniejszej nie zaistniała.

Kierując się tymi względami należało więc przekazać ów wniosek – w części

dotyczącej sędziów Sądu Apelacyjnego: D. M., M. K. i E. M. do rozpoznania –

według właściwości – Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu w A. W

pozostałym zaś zakresie wniosek ten pozostawić bez rozpoznania. Dopiero –

ewentualne – wyznaczenie tych pozostałych, wskazanych w nim sędziów do

rozpoznania sprawy obwinionej, zaktualizuje potrzebę jego merytorycznej oceny także

w tej części, ale również tylko w trybie określonym w art. 42 § 4 zd. 1 k.p.k.

Z tych wszystkich względów postanowiono jak wyżej.