SNO 52/06 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 24 SIERPNIA 2006 R.

SNO 52/06

Przewodniczący: sędzia SN Ewa Strużyna (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Beata Gudowska, Józef Dołhy.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Okręgowego oraz protokolanta po

rozpoznaniu sprawy sędziego Sądu Rejonowego w stanie spoczynku obwinionej o

popełnienie przewinienia służbowego określonego w art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.)

z powodu odwołania wniesionego przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt ASD (...)

p o s t a n o w i ł : wobec cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości, pismem z dnia 23

sierpnia 2006 r., odwołania wniesionego od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt ASD (...), i stwierdzenia, że nie

zachodzi żadna z przyczyn wymienionych w art. 439 lub 440 k.p.k., o d w o ł a n i e

to, na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo

o ustroju sądów powszechnych, p o z o s t a w i ć b e z r o z p o z n a n i a , a

kosztami postępowania odwoławczego obciążyć Skarb Państwa.

Uzasadnienie

Analiza treści odwołania nie pozostawia wątpliwości co do rzeczywistego

kierunku odwołania. Pomimo stwierdzenia we wstępnej części odwołania, że wyrok

zostaje zaskarżony w całości na korzyść obwinionego sędziego, uwzględnienie

podniesionych w odwołaniu zarzutów prowadziłoby do orzeczenia zdecydowanie

niekorzystnego dla obwinionej. Odczytanie wniesionego odwołania poprzez treść art.

118 k.p.k. prowadzi zatem do wniosku, że nie ma ono charakteru środka

odwoławczego wniesionego na korzyść obwinionej.

Ponowne postępowanie dyscyplinarne, prowadzone na skutek uwzględnienia

zarzutów podniesionych w odwołaniu oznaczałoby postawienie obwinionej w sytuacji

procesowej zdecydowanie niekorzystnej i niezwykle stresującej. Abstrahując od faktu,

że ewentualne uwzględnienie odwołania stawiałoby obwinioną w zdecydowanie

niekorzystnej sytuacji procesowej, to ponowne postępowanie dyscyplinarne nie

mogłoby, nawet w wypadku doprowadzenia do wydania opinii o stanie zdrowia

psychicznego obwinionej, zakończyć się orzeczeniem uniewinniającym. Zachodziłaby

bowiem, w zależności od treści tej opinii, jedynie możliwość umorzenia postępowania

dyscyplinarnego (na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw.

z art. 128 u.s.p.) albo ponownego orzeczenia o popełnieniu przewinienia

dyscyplinarnego i umorzenia postępowania w zakresie wymiaru kary (na podstawie

art. 108 § 2 u.s.p.). W obu wypadkach ostateczną decyzję poprzedzałoby jednak

długotrwałe postępowanie dyscyplinarne, mające na celu ustalenie stanu zdrowia

psychicznego obwinionej.

Postawa obwinionej w dotychczasowym postępowaniu dyscyplinarnym

wskazuje, że ma ona poczucie własnego zdrowia psychicznego i nie tylko nie

dostrzega potrzeby poddania się badaniom psychiatrycznym, ale w sugestiach

wyrażonych w tym względzie przez lekarza-psychiatrę na podstawie analizy akt

sprawy upatruje naruszenia przez niego normy art. 233 § 4 k.k. W świetle

prezentowanego przez nią w postępowaniu dyscyplinarnym konsekwentnego oporu

przeciwko poddaniu się badaniu przez biegłych lekarzy-psychiatrów, należy założyć,

że przeprowadzenie tego dowodu w ponownym postępowaniu dyscyplinarnym

połączone byłoby z koniecznością rozważenia potrzeby zastosowania wobec

obwinionej tych wszystkich środków przewidzianych w Kodeksie postępowania

karnego, jakie stosuje się wobec osoby podejrzanej (oskarżonej) o popełnienie

przestępstwa.

Ocena, czy istnieją merytoryczne racje do stworzenia sytuacji, w których sąd

dyscyplinarny będzie zobligowany do podjęcia decyzji o zastosowaniu wobec

sędziego, który nie popełnił żadnego przestępstwa, niezwykle drastycznych środków,

musi więc być poprzedzone rozważeniem wszelkich okoliczności, czy taka decyzja

leży w interesie zarówno sędziego jak i wymiaru sprawiedliwości.

W tym miejscu konieczne jest odnotowanie, że „brak możliwości spowodowania

stawiennictwa obwinionej na badanie” (str. 7 odwołania) nie ma charakteru przesłanki

uniemożliwiającej prowadzenie postępowania i nie może być traktowane jako

długotrwała przeszkoda w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, uzasadniająca

zawieszenie tego postępowania. Konieczność przeprowadzenia konkretnego dowodu

(dowód z opinii o stanie zdrowia psychicznego nie może być uznany za dowód,

jakiego „nie da się przeprowadzić” w rozumieniu art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.) uzasadnia

podejmowanie przez sąd wszelkich czynności zmierzających do jego

przeprowadzenia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można zatem wykluczyć,

że w ewentualnym ponownym postępowaniu dyscyplinarnym nieodzowne byłoby

rozważenie potrzeby zastosowania wobec obwinionej przymusu, w celu

doprowadzenia jej na badania psychiatryczne. Zastosowanie przymusu, połączone z

konieczności z zatrzymaniem sędziego, nie mogłoby nastąpić bez zezwolenia

właściwego sądu dyscyplinarnego (por. art. 80 § 1 u.s.p.), a zatem wymagałoby

uprzedniego uchylenia immunitetu. Trudno także nie zwrócić uwagi na fakt, że

zastosowanie wymienionych drastycznych środków mogłoby okazać się nieskuteczne

w sytuacji biernego oporu obwinionej i nie podjęcia żadnej współpracy z biegłymi

lekarzami-psychiatrami. Dalsze komplikacje, trudne zarówno do przewidzenia jak i

usunięcia, nastąpiłyby w przypadku ewentualnego zgłoszenia przez biegłych

konieczności badania psychiatrycznego połączonego z obserwacją w zakładzie

leczniczym (art. 203 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.).

W świetle przytoczonych okoliczności, skoro uwzględnienie odwołania

spowodowałoby orzeczenie na niekorzyść obwinionej, co wobec treści art. 434 § 1

k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. byłoby rozstrzygnięciem niedopuszczalnym, nie może

być skutecznie kwestionowany fakt, że rzeczywisty kierunek wniesionego odwołania

zwrócony jest na niekorzyść obwinionej.

W tej sytuacji, wobec cofnięcia przez Ministra Sprawiedliwości, pismem z dnia

23 sierpnia 2006 r., wniesionego odwołania, Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny,

orzekając na podstawie art. 432 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. odwołanie to pozostawił

bez rozpoznania.

O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Najwyższy postanowił w myśl art.

133 u.s.p.