SNO 32/03 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 17 CZERWCA 2003 R.

SNO 32/03

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Maciak.

Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie w sprawie

dyscyplinarnej

sędziego

Sądu

Rejonowego

po

rozpoznaniu

wniosku

obwinionego o wyłączenie od udziału w sprawie wszystkich sędziów Sądu

Apelacyjnego

p o s t a n o w i ł:

nie uwzględnić wniosku.

Uzasadnienie

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego

złożył wniosek do Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego o rozpoznanie

sprawy dyscyplinarnej sędziego Sądu Rejonowego obwinionego o to, że:

„1. w okresie od czerwca 2001 r. do 29 listopada 2002 r. nie zastosował się

do wydanego przez Sąd Rejonowy postanowienia o zabezpieczeniu powództwa,

czego skutkiem stało się prowadzenie egzekucji komorniczej;

2. w pismach procesowych skierowanych do Sądu Rejonowego do akt

sprawy sygn. akt (...) ujawnił swoje zacietrzewienie, skłonność do pieniactwa,

poszukiwanie za wszelką cenę możliwości uwolnienia się od obowiązku

alimentacyjnego wobec swojego małoletniego syna, które to zachowanie rażąco

nie licuje z godnością wykonywanego zawodu;

3. dopuścił się niegodnej stanowiska sędziego pozamerytorycznej polemiki

z treścią uchwały Kolegium Sądu Okręgowego z dnia 5 czerwca 2002 r., tj. o

przewinienia dyscyplinarne określone w art. 107 § 1 prawa o u.s.p.”

Dnia 29 kwietnia 2003 r., na rozprawie przed Sądem Dyscyplinarnym,

został złożony wniosek, w którym obwiniony zażądał wyłączenia od udziału w

sprawie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego (art.

41 § 1 k.p.k. w zw. art. 128 prawa o u.s.p.) oraz zwrócenia się do Sądu

Najwyższego o przekazanie sprawy dyscyplinarnej do rozpoznania innemu

Sądowi dyscyplinarnemu pierwszej instancji (art. 37 k.p.k. w zw. z art. 128

prawa o u.s.p.).

W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziów sędzia Sadu Rejonowego

wyraził przekonanie, że „praktycznie wszystkie zarzuty objęte wnioskiem

dyscyplinarnym obrazują konflikt o charakterze osobistym” pomiędzy nim a

Prezesem Sądu Okręgowego. Wskazując okoliczności, które – jego zdaniem –

mogły być źródłem tego konfliktu, wymienił podejmowane przezeń starania o

uzyskanie delegacji do Sądu Okręgowego, zakończone negatywną decyzją

Kolegium tego Sądu. Nawiązał także do jednogłośnie podjętej uchwały

Kolegium Sądu Okręgowego, zobowiązującej go do poddania się badaniu

lekarskiemu w celu stwierdzenia zdolności do wykonywania zawodu sędziego

oraz do decyzji w sprawie przeprowadzenia niniejszego postępowania

dyscyplinarnego, podkreślając rolę Prezesa Sądu jako inicjatora tych działań. Ta

sytuacja w powiązaniu z okolicznością, że Prezes Sądu Okręgowego jest sędzią

Sądu Apelacyjnego uzasadnia – w przekonaniu obwinionego – wyłączenie od

udziału w sprawie każdego sędziego Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 41 §

1 k.p.k.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przekazał wniosek obwinionego do

rozpoznania Sądowi wyższej instancji, ponieważ sam nie mógł tego zrobić z

powodu niemożności utworzenia składu sądu (art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128

prawa o u.s.p.).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Przepis art. 41 § 1 k.p.k., który – zgodnie z art. 128 prawa o u.s.p. – stosuje

się odpowiednio do postępowania dyscyplinarnego, stanowi, że sędzia ulega

wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że podstawę wyłączenia

sędziego od udziału w sprawie stanowi nie tylko osobisty stosunek zachodzący

między sędzią a jedną ze stron, ale także inne okoliczności, które mogą

wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przyjmuje się, że strona,

domagając się wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, powinna wskazać

rozsądny, zobiektywizowany powód, zdolny wzbudzić wątpliwości co do

bezstronności tego sędziego. Nie wystarczy więc samo subiektywne

przeświadczenie strony o uprzedzeniu do niej sędziego, lecz muszą zachodzić

poważne podstawy, które wskazują na istnienie obiektywnych przyczyn,

uzasadniających utratę zaufania co do bezstronności sędziego.

Tak

rozumiana

podstawa

wyłączenia

sędziego

nie

zachodzi

w

rozpoznawanej sprawie. Przyczyny, które wskazał obwiniony, uzasadniając

rozpoznawany wniosek, nie kwalifikują się jako stosunek osobisty w rozumieniu

art. 41 § 1 k.p.k. Nie ma też podstaw do uznania, iż przedstawiona przez

obwinionego ocena charakteru stosunków między nim a Prezesem Sądu

Okręgowego stanowi – ze względu na fakt, że Prezes Sądu Okręgowego jest

sędzią Sądu Apelacyjnego – okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności każdego z sędziów Sądu

Apelacyjnego

w

niniejszej

sprawie

dyscyplinarnej.

Przeświadczenie

obwinionego, że wskazana przezeń sytuacja może spowodować obiektywnie

uzasadnioną utratę zaufania do bezstronności sędziego jest pozbawione

racjonalnych powodów. Nie sposób bowiem przyjąć, aby decyzje dotyczące

obwinionego, w których podjęciu - w ramach obowiązków służbowych - brał

udział Prezes Sądu Okręgowego, mogły stać się przyczyną uprzedzenia sędziów

Sądu Dyscyplinarnego do obwinionego dlatego, że Prezes Sądu jest sędzia Sądu

Apelacyjnego.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł,

jak w sentencji postanowienia.