SNO 30/03 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 12 CZERWCA 2003 R.

SNO 30/03

Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Kozielewicz.

Sędziowie SN: Józef Dołhy (sprawozdawca), Jacek Gudowski.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie w sprawie sędziego

Sądu Rejonowego obwinionego o popełnienie przewinień dyscyplinarnych z art.

107 § 1 u.s.p. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2003 r.

zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym oraz

Krajowej Rady Sądownictwa na postanowienie Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego z dnia 17 kwietnia 2003 r., sygn. akt (...)

p o s t a n o w i ł:

uchylić

zaskarżone postanowienie i sprawę

przekazać

Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu celem kontynuowania postępowania.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2003 r. Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., zawiesił

postępowanie

w

sprawie

dyscyplinarnej

sędziego

Sądu

Rejonowego,

obwinionego o to, że:

1) w dniu 25 stycznia 1995 r. w A., województwo (...), jako sędzia Sądu

Rejonowego, w związku z pełnieniem tej funkcji publicznej, przyjął od

Zdzisława A. korzyść majątkową w kwocie 5 000 marek niemieckich,

równowartości około 10 000 zł, w zamian za wydanie pozytywnej

opinii w postępowaniu ułaskawieniowym, prowadzonym w związku ze

skazaniem w sprawie sygn. akt (...), tj. o popełnienie przewinienia

dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p.,

2) na przełomie lat 1996-1997 w B., województwo (...), jako sędzia Sądu

Rejonowego, w związku z pełnieniem tej funkcji, żądał korzyści

majątkowej w kwocie 2 500 marek niemieckich, równowartości 5 000

zł od Krzysztofa S., za pośrednictwem Arkadiusza M., w zamian za

wydanie wyroku z orzeczeniem wobec niego kary pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w sprawie sygn.

akt (...), tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1

u.s.p.,

3) w okresie od dnia 29 sierpnia 2000 r. do dnia 4 lipca 2002 r., jako

sędzia Sądu Rejonowego, delegowany do rozpoznania sprawy sygn. akt

(...) w postępowaniu apelacyjnym, wbrew obowiązkowi, nie sporządził

terminowo uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 29 sierpnia 2000 r. i

zalegał ze sporządzeniem uzasadnienia 1 rok, 10 miesięcy i 6 dni, a

akta sprawy wraz z uzasadnieniem zwrócił dopiero dnia 4 lipca 2002 r.,

tj.

o

popełnienie

przewinienia

dyscyplinarnego

stanowiącego

naruszenie art. 457 § 1 k.p.k.

W uzasadnieniu Sąd powołał się na konieczność przeprowadzenia dowodu

z odpisu wyroku w sprawie karnej sędziego Sądu Rejonowego, co do którego

Prokurator Okręgowy w dniu 11 kwietnia 2003 r. skierował do Sądu

Rejonowego akt oskarżenia o popełnienie przestępstw określonych w art. 228 §

1 k.k. Zdaniem Sądu konieczność przeprowadzenia tego dowodu – bez którego

sprawy rozpoznać nie można – stanowi długotrwałą przeszkodę w rozumieniu

art. 22 k.p.k., co uzasadnia zawieszenie postępowania w sprawie dyscyplinarnej.

W

ocenie

Sądu

prowadzenie

postępowania

dyscyplinarnego

przed

zakończeniem sprawy karnej jest niemożliwe, gdyż „nie można doprowadzić do

takiej sytuacji procesowej, że w obu sprawach zapadną sprzeczne orzeczenia”.

Na powyższe postanowienie zażalenia wnieśli Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym oraz Krajowa Rada Sądownictwa.

Skarżący

zakwestionowali

stanowisko

Sądu

Dyscyplinarnego

co

do

niemożności równoczesnego prowadzenia w tej samej sprawie postępowania

dyscyplinarnego i postępowania karnego oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Istota argumentacji zaskarżonego postanowienia sprowadza się do

twierdzenia, że postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędziemu może być

zawieszone z powodu oczekiwania na prejudykat w postaci orzeczenia innego

sądu karnego. Na gruncie kodeksu postępowania karnego, którego subsydiarne

stosowanie w sprawach nieuregulowanych w Prawie o u.s.p. określa norma art.

u.s.p.,

zawieszenie

postępowania

karnego

jest

przewidziane

w

następujących przepisach: w art. 11 § 2 k.p.k., art. 22 k.p.k., art. 61 § 1 k.p.k.

Ogólną podstawę zawieszenia postępowania określa art. 22 k.p.k. i tylko ten

przepis może mieć odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym.

Jakkolwiek wyliczenie przyczyn zawieszenia postępowania karnego w art.

22 § 1 k.p.k. nie jest wyczerpujące, to jednak krąg okoliczności, które można

uznać za inne, tj. nie wymienione expressis verbis w tym przepisie, jest bardzo

ograniczony. Do kategorii „innej przyczyny” zawieszenia postępowania na

mocy art. 22 § 1 k.p.k. nie można zaliczyć kwestii prejudycjalności, z jednym

wyjątkiem, mianowicie wypadku przedstawienia przez sąd pytania prawnego na

podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

W takiej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od prejudykatu w

postaci orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zważywszy, że okres

oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, jak wskazuje

praktyka, liczy się najczęściej w miesiącach, tylko w takim wypadku można

mówić o stanie „długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie

postępowania” w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k.

W ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych brak jest przepisu

stanowiącego podstawę zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w związku

z prejudycjalnością. W podobny sposób kwestię tę rozstrzygnięto w ustawach:

prawo o notariacie, o prokuraturze, prawo o ustroju sądów wojskowych, o

Sądzie Najwyższym. W odniesieniu do zawodów pokrewnych jedynie w

ustawach – prawo o adwokaturze oraz o radcach prawnych, zawarto szczególną

regulację, a mianowicie, iż postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od

postępowania karnego o ten sam czyn, może być jednak zawieszone do czasu

ukończenia postępowania karnego. Zawarte w przepisach art. 119 i art. 120 § 1

u.s.p. uregulowania w sposób jednoznaczny wskazują, że postępowanie

dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania karnego o ten sam czyn.

Postępowanie dyscyplinarne toczy się przed sądem – odpowiednio: w

pierwszej instancji przed sądem apelacyjnym, w drugiej instancji przed Sądem

Najwyższym, zatem zakres związania sądu orzekającego w postępowaniu

dyscyplinarnym rozstrzygnięciem innego sądu ogranicza się – w myśl art. 8 § 2

k.p.k. – jedynie do prawomocnego rozstrzygnięcia sądu kształtującego prawo

lub stosunek prawny. Oczywiste jest zatem, że w postępowaniu dyscyplinarnym

sąd „rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest

związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu” (art. 8 § 1 k.p.k., który to

przepis ma zastosowanie wprost do postępowania dyscyplinarnego).

Mając powyższe na względzie należało, uwzględniając wnioski końcowe

skarżących, uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu celem kontynuowania postępowania.