SNO 21/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 KWETNIA 2009 R.

SNO 21/09

Przewodniczący: sędzia SN Marek Pietruszyński.

Sędziowie SN: Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca),

Walentynowicz.

Lech

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem protokolanta

w sprawie dyscyplinarnej sędziego Sądu Rejonowego po rozpoznaniu w dniu 7

kwietnia 2009 r. zażalenia wniesionego przez obrońcę sędziego na uzasadnienie

uchwały Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 12 listopada 2008 r.,

sygn. akt ASDo (...)

postanowił:

1. zmienić zaskarżone uzasadnienie uchwały w ten sposób, że eliminuje z jego treści

fragment rozpoczynający się od słów: „... Tak oceniając powyższą decyzję...” do słów:

„... do sprawowania takiego urzędu...” (str. 2 uzasadnienia), a w pozostałym zakresie

zaskarżone uzasadnienie utrzymuje w mocy;

2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

Uzasadnienie

W dniu 17 października 2008 r. Prezes Sądu Rejonowego wydał na podstawie

art. 130 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) zarządzenie o natychmiastowej przerwie w

wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego tego Sądu Rejonowego na okres

jednego miesiąca, powiadamiając o tym Sąd Dyscyplinarny. Zarządzenie uzasadniono

zachowaniem sędziego, polegającym na uporczywym nieinformowaniu przełożonych

o swojej nieobecności, jego przyczynie i przewidywanej długotrwałości, co godzi w

powagę służby i narusza jej interesy, ponieważ uniemożliwia podjęcie przez Sąd

działań zmniejszających dolegliwości stron związane z przybyciem na rozprawy, które

nie odbyły się.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uchwałą z dnia 12 listopada 2008 r. uchylił

zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 17 października 2008 r. w przedmiocie

zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego Sądu

Rejonowego. Sąd ten stwierdził w uzasadnieniu uchwały, że Prezes Sądu Rejonowego

w dniu 10 czerwca 2008 r. zwrócił sędziemu uwagę na podstawie art. 37 § 4 u.s.p., a

nadto kilkumiesięczny styl jego urzędowania zdaje się potwierdzać zasadność

stanowiska Krajowej Rady Sądownictwa, która w 2007 roku czterokrotnie odmawiała

przedstawienia Prezydentowi RP jego kandydatury do powołania na stanowisko

sędziego Sądu Rejonowego z powodu braku odpowiednich predyspozycji do

sprawowania takiego urzędu.

W ocenie Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego nie zmienia to jednak

faktu, że zachowanie sędziego nie jest tego rodzaju, aby mogło być podstawą

wyjątkowej decyzji o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w czynnościach

służbowych, uwzględniając przesłanki wynikające z art. 130 § 1 u.s.p. Postawa

manifestująca się uchylaniem od nawiązywania jakichkolwiek kontaktów z

kierownictwem Sądu i uporczywym nieinformowaniu przełożonych o swojej

nieobecności i przewidywanej długości nieobecności, uchybia godności urzędu

sędziego, jednakże nie może być podstawą wydania tak szczególnego zarządzenia, o

jakim mowa w art. 130 § 1 u.s.p., stwierdził Sąd Dyscyplinarny.

Obwiniony wniósł zażalenie na powyższą uchwałę, zaskarżając w całości

wyłącznie jej uzasadnienie i domagał się uchylenia uzasadnienia zaskarżonej uchwały,

ewentualnie zmiany tego uzasadnienia przez ograniczenie go wyłącznie do kwestii

zasadności zawieszenia.

W uzasadnieniu zażalenia obwiniony zarzucił Sądowi Dyscyplinarnemu, na

podstawie art. 424 § 1 pkt 1, art. 438 pkt 2 i art. 438 pkt 3 k.p.k.:

 bezkrytyczne oparcie się na uzasadnieniu uchwały Sądu w sprawie ASDo (...) bez

zważenia na jej nieprawomocność;

 naruszenie prawa procesowego przez zaniechanie obligatoryjnego zawiadomienia

obwinionego o posiedzeniu Sądu;

 błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie nie poczynienia ustaleń na okoliczność

wydajności pracy obwinionego jako sędziego Sądu Rejonowego.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie tylko w części okazało się zasadne.

Chociaż uzasadnienie uchwały zaskarżone zostało w całości, to jednak żalący

wnioskował, w dalszej części zażalenia, o ograniczenie zaskarżonego uzasadnienia

tylko do kwestii dotyczących oceny zasadności zarządzenia przerwy w czynnościach

służbowych, określonej w zażaleniu jako kwestii zasadności zawieszenia.

Rację miał żalący o tyle, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały powinno

ograniczać się do argumentacji przemawiającej za uchyleniem zarządzenia o przerwie

w wykonywaniu czynności służbowych, a więc zawierającej adekwatne uzasadnienie

braku w stanie faktycznym ustawowych przesłanek wynikających z art. 130 § 1 u.s.p.,

a pozwalających prezesowi sądu na zarządzenie przerwy w czynnościach służbowych

sędziego. Z mocy tego przepisu zarządzenie natychmiastowej przerwy w czynnościach

służbowych sędziego uzasadnione jest m.in. takim rodzajem czynu, którego dokonanie

narusza powagę sądu lub istotne interesy służbowe, wymagające natychmiastowego

odsunięcia sędziego od wykonywania obowiązków służbowych. Z oceną tych

przesłanek nie pozostaje w adekwatnym związku zakwestionowany fragment

uzasadnienia uchwały, który Sąd Najwyższy określił bliżej i wyeliminował z

uzasadnienia w sentencji wydanego postanowienia. Prezes Sądu Rejonowego

sprzeciwił się bowiem postawie sędziego Sądu Rejonowego manifestującej

uchylaniem się od nawiązywania jakichkolwiek kontaktów i współpracy z

kierownictwem Sądu. Konkretyzacją ani oceną przejawów takiego zachowania nie jest

ani informacja o zwróceniu sędziemu w dniu 10 czerwca 2008 r. uwagi na podstawie

art. 37 § 4 u.s.p., ani też informacja o czterokrotnych decyzjach Krajowej Rady

Sądownictwa o odmowie przedstawienia Prezydentowi RP kandydatury tego sędziego

do powołania na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego i prezentowanym poglądzie

KRS o braku odpowiednich predyspozycji do sprawowania takiego urzędu. Z tych

względów Sąd Najwyższy uwzględnił w części zażalenie poprzez eliminację z

uzasadnienia uchwały określonego w sentencji postanowienia fragmentu, jako

indyferentnego dla oceny i uzasadnienia braku przesłanek zarządzenia przerwy w

czynnościach służbowych sędziego.

W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy zaskarżone uzasadnienie uchwały

utrzymał w mocy. Sąd Apelacyjny nie dopuścił się zarzucanej obrazy nie wskazanych

wyraźnie przepisów prawa procesowego, uzasadnionej niezawiadomieniem sędziego o

terminie posiedzenia, ponieważ Sąd Dyscyplinarny nie zaaprobował tego zaniechania,

wskazując jedynie na trudności w nawiązaniu kontaktu z sędzią. Uchybienie w

skutecznym zawiadomieniu sędziego o terminie posiedzenia nie mogło mieć jednak

wpływu na treść orzeczenia, ponieważ sentencja uchwały jest korzystna dla żalącego,

a wobec powyższego nie wystąpiła przesłanka z art. 438 pkt 2 k.p.k., pozwalająca na

uchylenie lub zmianę orzeczenia, w tym również jego części składowej, w postaci

uzasadnienia.

Nietrafny okazał się również ostatni z zarzutów, uzasadniony błędem w

ustaleniach faktycznych. Sformułowanie tego zarzutu zawiera wewnętrzną

sprzeczność, ponieważ nie można dopuścić się błędu w ustaleniach faktycznych

wskutek niepoczynienia jakichkolwiek ustaleń. Brak ustaleń wyklucza bowiem zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych, ponieważ błąd ten wyrażać się może w przyjęciu

określonych ustaleń, które nie mają jednak uzasadnienia w zebranym materiale

dowodowym. Brak ustaleń na okoliczność wydajności pracy sędziego Sądu

Rejonowego ani nie dowodzi wystąpienia przesłanki z art. 438 pkt 3 k.p.k., ani też nie

miał bezpośredniego związku z zastrzeżeniami Prezesa Sądu Rejonowego, które

przyjęte zostały za podstawę faktyczną wydania zarządzenia o natychmiastowej

przerwie w czynnościach służbowych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zmienił

zaskarżone uzasadnienie uchwały jedynie poprzez eliminację jego fragmentu

wskazanego w sentencji postanowienia, a w pozostałym zakresie zaskarżone

uzasadnienie uchwały utrzymał w mocy.

Kosztami postępowania dyscyplinarnego został obciążony Skarb Państwa (art.

133 u.s.p.).