SNO 20/02 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 27 CZERWCA 2002 R.

SNO 20/02

Przewodniczący: sędzia SN Zygmunt Stefaniak.

Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Hubert Wrzeszcz

(sprawozdawca).

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego, sędziego Sądu Okręgowego w sprawie sędziego

Sądu Rejonowego po rozpoznaniu zażalenia Sławomira J. na postanowienie

Sądu Apelacyjnego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 maja 2002 r.

p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi

pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny Sąd Dyscyplinarny zaskarżonym postanowieniem nie

uwzględnił wniosku Sławomira J. o przywrócenie terminu do wniesienia

zażalenia na uchwałę tego Sądu z dnia 3 kwietnia 2002 r. odrzucającą

zezwolenie na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do odpowiedzialności

karnej.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sławomir J. odpis uchwały

otrzymał dnia 3 kwietnia 2002 r. Zgodnie z art. 80 § 3 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze

zm.), cytowanej dalej jako „u.s.p.”, siedmiodniowy termin do wniesienia

zażalenia na tę uchwałę upłynął dnia 10 kwietnia 2002 r. Zażalenie, które

Sławomir J. sporządził dnia 15 kwietnia 2002 r. i tego samego dnia nadał na

poczcie w A., zawierało także wniosek o przywrócenie terminu do jego

wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku Sławomir J. – powołując się na

zaświadczenie lekarskie – wskazał chorobę jako jedyną przyczynę, która

uniemożliwiła mu złożenie zażalenia w ustawowym terminie.

Z zaświadczenia lekarskiego, które wystawił lek. med. Krzysztof W.,

specjalista ortopeda-traumatolog, wynika, że Sławomir J. był niezdolny do pracy

od dnia 29 marca do dnia 12 kwietnia 2002 r.; zaświadczenie zawiera wskazanie

lekarskie, że chory może chodzić, lekarz nie wpisał w nim numeru

statystycznego choroby.

Sąd pierwszej instancji uznał, wskazując na art. 126 k.p.k., z którego

wynika, że przywrócenia terminu zawitego może domagać się strona, jeżeli

niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, iż brak

podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia

zażalenia. „Wniosek ten bowiem poza powołaniem się na zaświadczenie

lekarskie o niezdolności do pracy nie zawiera żadnych dodatkowych

okoliczności uzasadniających niemożność sporządzenia i nadania w Urzędzie

Pocztowym zażalenia w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy…”.

Zdaniem Sądu „dodatkowe okoliczności” są niezbędne w sytuacji, gdy chory

mógł chodzić i brak informacji o rodzaju choroby. Reasumując, Sąd pierwszej

instancji uznał, że lakoniczność wniosku oraz treść zaświadczenia lekarskiego,

oceniona w aspekcie wymagań rozporządzenia Ministrów Sprawiedliwości oraz

Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 sierpnia 1998 r. (Dz. U. Nr 111, poz.

706), cytowanego dalej jako „rozporządzenie”, nie pozwalają uznać, iż

Sławomir J. nie mógł wnieść zażalenia w ustawowym terminie z przyczyn od

niego niezależnych.

W zażaleniu na zaskarżone postanowienie Sławomir J. wniósł o uchylenie

orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o jego zmianę

i uwzględnienie wniosku. Skarżący zakwestionował dopuszczalność oceny

przedłożonego zaświadczenia według wymogów zawartych w rozporządzeniu

oraz prawidłowość oceny zasadności wniosku wyłącznie na podstawie

zaświadczenia lekarskiego, mimo dostrzeżenia przez Sąd potrzeby uzupełnienia

materiału sprawy.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Uszło uwagi Sądu pierwszej instancji, że § 1 rozporządzenia stanowi, iż

określa ono warunki i tryb usprawiedliwiania niestawiennictwa na wezwanie lub

zawiadomienie w postępowaniu karnym, z powodu choroby oskarżonych,

świadków i innych uczestników procesu karnego, których obecność była

obowiązkowa lub którzy wnosili o dopuszczenie do czynności będąc

uprawnionymi do wzięcia udziału. Treść przytoczonego paragrafu wskazuje

jednoznacznie, że rozporządzenie nie ma zastosowania w sytuacji, w jakiej

znalazł się Sławomir J., ponieważ przedłożone przez niego zaświadczenie

lekarskie nie służy usprawiedliwieniu niestawiennictwa w postępowaniu karnym

w okolicznościach wskazanych w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do

oceny

zaświadczenia

lekarskiego

według

wymagań

określonych

w

rozporządzeniu i dyskwalifikowanie go z powodu ich braku w postępowaniu o

przywrócenie terminu. Należy więc podzielić stanowisko skarżącego, że

dokonana przez Sąd ocena zaświadczenia lekarskiego „w aspekcie wymagań

rozporządzenia” nie mogła dostarczyć argumentów przeciwko uwzględnieniu

wniosku o przywrócenie terminu.

Stanowiący podstawę rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu art.

126 k.p.k., stosowany w sprawie w zw. z art. 128 u.s.p., nie reguluje kto i w jaki

sposób ma wykazać, że zachodzi przyczyna uzasadniająca przywrócenie

terminu. Przyjmuje się, że w tym względzie stosuje się ogólne zasady dotyczące

obowiązku

dowodzenia.

Z

tego

powodu

nie

można

zaaprobować

przeprowadzonego przez Sąd postępowania w przedmiocie przywrócenia

terminu, ponieważ nie spełnia ono wymagań określonych w art. 167 k.p.k. w

zw. z art. 128 u.s.p. Trafne jest stanowisko Sądu, że przede wszystkim

wnioskodawca powinien wykazać, że zachodzi przesłanka do przywrócenia

terminu. Nie można jednak podzielić poglądu Sądu, że jeżeli z dowodu

zaoferowanego przez wnioskodawcę nie wynikają wszystkie okoliczności,

zdaniem Sądu, niezbędne do oceny zasadności wniosku, to ze względu na

stwierdzony mankament dowodu, wniosek ulega oddaleniu. Obowiązujące

przepisy procedury karnej nie ograniczają bowiem prawa sądu do opierania

rozstrzygnięcia tylko na materiale dowodowym zaoferowanym przez strony.

Toczące się postępowanie nie może być zależne wyłącznie od inicjatywy

występujących w nim stron, a zwłaszcza ich wiedzy o dopuszczalnych w danym

postępowaniu

środkach

dowodowych.

Obowiązek

poszukiwania

i

przeprowadzenia dowodów na istotne okoliczności sprawy ma także sąd (art.

167 k.p.k.).

Z przedstawionych powodów nie można odeprzeć zarzutu skarżącego, że

motywy zaskarżonego postanowienia – w których Sąd podkreślił „lakoniczność

wniosku” i braki zaoferowanego przez wnioskodawcę dowodu jako przyczyny

nieuwzględnienia wniosku – wskazują, iż doszło do wydania orzeczenia na

podstawie niedostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności

sprawy.

Z tych względów Sąd drugiej instancji orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p.).