SNO 15/03 · Sąd Najwyższy

UCHWAŁA Z DNIA 11 KWIETNIA 2003 R.

SNO 15/03

Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Irena Gromska-Szuster, Tadeusz Żyznowski.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy

Rzecznika Dyscyplinarnego sędziego Sądu Apelacyjnego oraz protokolanta w

sprawie dyscyplinarnej sędziego Sądu Okręgowego w związku z zażaleniem na

uchwałę Sądu Apelacyjnego z dnia 24 stycznia 2003 r. sygn. akt (...) w

przedmiocie zawieszenia sędziego Sądu Okręgowego w czynnościach

służbowych po wysłuchaniu stron

u c h w a l i ł:

u t r z y m a ć w mocy zaskarżoną uchwałę.

Uzasadnienie

Sąd Dyscyplinarny w Warszawie uchwałą z dnia 27 września 2001 r.

uchylił immunitet sędziemu Sądu Okręgowego z powodu podejrzenia, że w dniu

25 maja 2000 roku w miejscowości A. dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 1

k.k.

Prokurator Rejonowy wszczął śledztwo przeciwko sędziemu Sądu

Okręgowego, a następnie w dniu 25 czerwca 2002 r. wystąpił przeciwko niemu

z aktem oskarżenia. Równolegle z postępowaniem karnym toczyło się wszczęte

postanowieniem z dnia 19 stycznia 2002 roku, postępowanie dyscyplinarne o

przewinienie z art. 107 § 1 Prawa o u.s.p., polegające na tym, że w dniu 25 maja

2001 r. w miejscowości A. kierując samochodem marki „Dodge” nr rej. (...) po

drodze publicznej Nr 527 doprowadził do czołowego zderzenia z samochodem

osobowym „Opel-Omega nr rej. (...) i nie podjął czynności wyjaśniających lecz

opuścił samochód udając się do pobliskiego sklepu, gdzie wypił około 200

gramów wódki w oczekiwaniu na policjantów, a później w ich obecności, w

tym w toku badania alkotestem wypił 3 lub 4 piwa.

W dniu 6 sierpnia 2002 r., w trakcie toczącego się przed Sądem

Apelacyjnym – Sądem Dyscyplinarnym postępowania dyscyplinarnego,

Rzecznik Dyscyplinarny złożył wniosek, aby Sąd Dyscyplinarny podjął uchwałę

o zawieszeniu obwinionego w czynnościach służbowych i obniżeniu

wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, po rozpoznaniu tego wniosku, na

podstawie art. 129 § 1 i 3 i art. 204 § 1 Prawa o u.s.p. podjął w dniu 24 stycznia

2003 r. uchwałę o zawieszeniu sędziego Sądu Okręgowego w czynnościach

służbowych sędziego tego Sądu i obniżeniu mu na czas trwania tego

zawieszenia wynagrodzenia za pracę o 30% (trzydzieści procent).

Zażalenie na tę uchwałę złożył obrońca sędziego Sądu Okręgowego,

zarzucając niesłuszne zastosowanie instytucji zawieszenia w czynnościach i

obniżenia wynagrodzenia. Wniósł o jej uchylenie.

W zażaleniu podniesiono, że zdarzenie, które jest przedmiotem

postępowania dyscyplinarnego nastąpiło w maju 2001 r., a mimo tego Prezes

Sądu Okręgowego nie wnioskował przez okres niemal 2 lat o zawieszenie

sędziego w czynnościach służbowych, przez co do dnia wydania zaskarżonej

uchwały obwiniony orzekał jako sędzia w Wydziale I Cywilnym Sądu

Okręgowego. Poniósł już konsekwencje toczącego się przeciwko niemu

postępowania dyscyplinarnego skoro po zdarzeniu, które jest przedmiotem

postępowania dyscyplinarnego, został wykluczony z grona sędziów szkolących

aplikantów, ze składu komisji egzaminującej kandydatów na aplikację sądową, z

funkcji wizytatora ds. egzekucyjnych i zastępcy przewodniczącego wydziału,

przez co stracił dodatki funkcyjne. W tej sytuacji, jeśli w stosowanym w

stosunku do niego stanie prawnym orzekanie o zawieszeniu w czynnościach

sędziego

z

powodu

toczącego

się

przeciwko

niemu

postępowaniu

dyscyplinarnemu nie było obligatoryjne – zdaniem autora zażalenia – nie było

potrzeby takiego orzeczenia niemal 2 lata po zdarzeniu, krótko przed

zakończeniem postępowania dyscyplinarnego.

W uzupełnieniu zażalenia sędzia Sądu Okręgowego podniósł, że wbrew

stanowisku Sądu Dyscyplinarnego nie istnieje uprawdopodobnienie popełnienia

przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i dla uzasadnienia tej tezy przeprowadził

własną ocenę zebranych w prowadzonej przeciwko niemu sprawie karnej

dowodów. Podniósł także, iż stosownie do treści art.132 Prawa o u.s.p.

zawieszenie w czynnościach służbowych ustaje z chwilą zakończenia

postępowania dyscyplinarnego, a to postępowanie jest już na ukończeniu.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Nie jest sporne, że sędzia Sądu Okręgowego ma duże doświadczenie

zawodowe, należy do grona sędziów z największą liczbą załatwionych spraw i

dużą stabilnością orzeczeń, zaś z uwagi na bardzo trudną sytuację kadrową w

wydziale w którym orzeka nie wnioskowano przez okres niemal dwóch lat o

zawieszenie go w czynnościach służbowych, a postępowanie dyscyplinarne o

zachowanie niegodne sędziego zbliża się ku końcowi.

Jednak przytoczona w zażaleniu argumentacja, nakierowana na wykazanie

niecelowości orzekania, w obecnej chwili, o zawieszeniu sędziego w

czynnościach służbowych jest chybiona.

Trzeba bowiem jednoznacznie stwierdzić, że jeśli z powodu trudnej

sytuacji kadrowej w Sądzie Okręgowym i z powodu wysokich kwalifikacji

zawodowych sędziego, przez okres niemal dwóch lat, mimo toczącego się

postępowania dyscyplinarnego o czyn rażąco naruszający powagę i godność

zawodu sędziego, nie skorzystano z możliwości zawieszenia go w czynnościach

służbowych, to nie oznacza jeszcze, że stan taki należy aprobować. Nie ulega

wątpliwości (bo zostało to przez obwinionego przyznane) zachowanie sędziego

polegające na tym, że po doprowadzeniu do kolizji samochodów, nie podjął

czynności wyjaśniających lecz opuścił samochód udając się do pobliskiego

sklepu, gdzie wypił około 200 gramów wódki w oczekiwaniu na policjantów, a

później w ich obecności, w tym w toku badania alkotestem wypił 3 lub 4 piwa,

co rażąco narusza godność zawodu sędziowskiego i po prostu nie przystoi

sędziemu. Podejmując takie zachowanie musiałby bowiem zdawać sobie

sprawę, iż może to sugerować, że zaciera ślady przestępstwa, dążąc do ukrycia

swojego stanu nietrzeźwości w czasie prowadzenia pojazdu. Skoro tak, to

oczywiste, że powinien przynajmniej do czasu prawomocnego zakończenia

postępowania

dyscyplinarnego

pozostawać

w

stanie

zawieszenia

w

czynnościach służbowych, nawet jeśli, wedle dawnego stanu prawnego

mającego doń zastosowanie „zawieszenie w czynnościach służbowych” nie było

obligatoryjne. Jeśli w dodatku pozostaje on w stanie oskarżenia o przestępstwo

umyślne z art. 178 § 1a k.k. i toczy się przeciwko niemu postępowanie karne, to

konieczność taka jest tym bardziej oczywista. Podzielić trzeba w tym miejscu

pogląd wyrażony w zaskarżonej uchwale, iż aktualnie obowiązujący przepis art.

129 § 1 Prawa o u.s.p., który stanowi, że można zawiesić w czynnościach

służbowych sędziego przeciwko któremu wszczęto postępowanie, ma do

sędziego Sądu Okręgowego zastosowanie. Jest on bowiem odpowiednikiem art.

103 u.s.p. z 1985 r., a w myśl art. 204 § 1 Prawa o u.s.p. można stosować

obecnie obowiązującą ustawę do przewinień dyscyplinarnych sędziów

popełnionych przed wejściem jej w życie.

Nawiązując zaś do obszernej i mającej charakter polemiczny argumentacji,

przedstawionej w osobistym piśmie obwinionego uzupełniającym zażalenie,

zmierzającej do wykazania iż błędnie przyjęto, że istnieje uprawdopodobnienie

przestępstwa zarzuconego mu aktem oskarżenia należy stwierdzić, że Sąd

Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny nie oceniał zebranych dowodów pod kątem

uprawdopodobnienia tego zarzutu. Wspomniał tylko, że skoro prokurator

wystąpił z aktem oskarżenia przeciw obwinionemu o dokonanie przestępstwa

umyślnego z art. 178a § 1 k.k., to tym samym uznał, że ono istnieje, a ta

okoliczność dodatkowo uzasadnia przyjęcie, że zastosowanie wobec sędziego

Sądu Okręgowego środka, o którym mowa w art. 129 § 1 Prawa o u.s.p., jest

słuszne.

Zawieszenie

sędziego

w

czynnościach

służbowych

skutkuje

obligatoryjnym obniżeniem wynagrodzenia zgodnie z art. 129 § 3 Prawa o

u.s.p., a przy ustaleniu zakresu tego obniżenia Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny wziął pod uwagę w wystarczającym stopniu wszystkie istotne

okoliczności

łagodzące,

a

także

trudną

sytuację

materialną

rodziny

obwinionego.

Z tych powodów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł o utrzymaniu

w mocy zaskarżonej uchwały.