SNO 100/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 18 STYCZNIA 2010 R.

SNO 100/09

Przewodniczący: sędzia SN Józef Szewczyk (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Marek Sychowicz, Mirosława Wysocka.

S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y w sprawie sędziego

Sądu Okręgowego po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. wniosku Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w A. złożonego na podstawie art. 36 k.p.k. w

zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. Nr 98 poz. 1070 ze zm.) z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt ASD (...), o

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi

Dyscyplinarnemu

postanowił:

przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu

w B.

Uzasadnienie

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, działając na podstawie art. 110 § 3 ustawy –

Prawo o ustroju sądów powszechnych, wyznaczył do rozpoznania sprawy

dyscyplinarnej obwinionego sędziego Sądu Okręgowego Sąd Dyscyplinarny – Sąd

Apelacyjny w A.

Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w A. postanowieniem z dnia 12 grudnia

2009 r. [ASD (...)], zwrócił się do Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego na

podstawie art. 36 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi

Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu położonemu bliżej miejsca zamieszkania

osób podlegających wezwaniu na rozprawę dyscyplinarną. Wskazał, że w

postępowaniu zajdzie konieczność przesłuchania stron i co najmniej 7 świadków

(ewentualna konfrontacja świadków). Są to osoby zamieszkałe w C. i jego okolicach, a

więc miejscu oddalonym 320 km od Sądu Apelacyjnego w A., a blisko Sądu

Apelacyjnego w B., do którego mają znacznie łatwiejszy dojazd i dobre połączenia

komunikacyjne.

Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wymaga rozważenia, czy w postępowaniu

dyscyplinarnym, do którego zgodnie z art. 128 ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy

Kodeksu postępowania karnego, ma także zastosowanie przepis art. 36 k.p.k. Przepis

ten dopuszcza możliwość przekazania sprawy przez sąd wyższego rzędu nad sądem

właściwym innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy

wezwać na rozprawę zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego. Jest

to regulacja określająca warunki odstąpienia od zasady właściwości miejscowej i

stanowi wyjątek od tej zasady. Przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów

powszechnych nie zawierają uregulowania powyższej sytuacji w postępowaniu

dyscyplinarnym.

W postępowaniu tym właściwość miejscową określa przepis art. 110 § 3 Prawa o

u.s.p. W odniesieniu do sprawy dotyczącej sędziego sądu okręgowego przepis ten

wprowadza zasadę, iż nie jest właściwy miejscowo sąd, w którego okręgu pełni służbę

sędzia objęty postępowaniem, a inny sąd dyscyplinarny wyznaczony na wniosek

Rzecznika Dyscyplinarnego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Tak

wyznaczony sąd dyscyplinarny jest sądem właściwym miejscowo zarówno w

rozumieniu powyższego przepisu, jak i w rozumieniu art. 36 k.p.k. Nie jest natomiast

sądem wyznaczonym przez sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym, w rozumieniu

art. 36 k.p.k., bowiem taką odrębną regulacją właściwości miejscowej w postępowaniu

dyscyplinarnym sędziego sądu okręgowego i apelacyjnego przyjął ustawodawca jako

zasadę ze względu na konieczność zapewnienia niezbędnej bezstronności, nie zaś z

powodów określonych w art. 36 k.p.k. Wyznaczenie właściwego miejscowo sądu

dyscyplinarnego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego nastąpiło na początku

postępowania, gdy nie dysponował listą osób, które mają być wezwane na rozprawę.

Przepis art. 36 k.p.k., zdaniem składu Sądu Najwyższego rozpoznającego wniosek, nie

pozostaje w sprzeczności z istotą postępowania dyscyplinarnego ani nie narusza

występujących w nim odrębności. Uzupełnia zawartą w art. 110 Prawa o u.s.p.

regulację właściwości miejscowej sądów dyscyplinarnych, podobnie jak uzupełnia

taką regulację zawartą w przepisach Kodeksu postępowania karnego. Znajduje zatem

odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym, zgodnie z art. 128 Prawa

o u.s.p., jako dotyczący sprawy nieuregulowanej w tym prawie [(por. postanowienie

SN z dnia 29 listopada 2004 r., SNO 49/04, OSND 2004 nr II, poz. 35 oraz Wiesław

Kozielewicz: Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Komentarz, 2005 r., s. 140;

ponadto Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie

Sądownictwa. Komentarz pod red. Jacka Gudowskiego, 2009 r., s. 576].

Przechodząc do oceny merytorycznej wniosku zgłoszonego w trybie art. 36

k.p.k. w zw. z art. 128 Prawa o u.s.p. trzeba stwierdzić, iż przepis ten, dla

zastosowania wskazanej w nim instytucji przekazania sprawy innemu sądowi

równorzędnemu, wymaga jedynie by większość osób, które należy wezwać na

rozprawę, zamieszkiwała z dala od sądu właściwego a blisko innego wyznaczonego

sądu równorzędnego, co uzasadnione jest ekonomiką procesową.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja występuje, bowiem wszystkie osoby,

których przesłuchanie na rozprawie może okazać się konieczne (w tym przynajmniej

siedmiu świadków) zamieszkują w pobliżu Sądu Apelacyjnego – Sądu

Dyscyplinarnego w B., a w znacznej odległości od sądu właściwego – Sądu

Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w A., do którego dojazd z ich miejsca

zamieszkania jest uciążliwy, długotrwały i kosztowny. Uzasadnia to uwzględnienie

złożonego wniosku, jako wyczerpującego przesłanki art. 36 k.p.k.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny

orzekł jak na wstępie.