SDI 45/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt SDI 45/14

WYCIĄG Z PROTOKOŁU

rozprawy

Dnia 12 grudnia 2014 r.

w sprawie radcy prawnego Z. K.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)

SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)

SSN Dorota Rysińska

Protokolant Anna Kuras

(…)

Sąd Najwyższy postanowił:

na podstawie art. 430 § 1 kpk w zw z art. 518 kpk i w zw z art. 74 1 ustawy o radcach

prawnych pozostawić bez rozpoznania wniesiona kasację, a kosztami postępowania

kasacyjnego w kwocie 20 (dwudziestu) złotych obciążyć obwinionego.

Przewodniczący podał ustnie najważniejsze motywy rozstrzygnięcia.

Poinformował, że pisemne uzasadnienie postanowienia będzie wyłożone w sekretariacie

Wydziału VI Izby Karnej w dniu 15 grudnia 2014 r.

UZASADNIENIE

Przed

przystąpieniem

do

rozpoznawania

nadzwyczajnego

środka

zaskarżenia

wniesionego przez obrońcę radcy prawnego Z. K. należało z urzędu rozważyć granice

jego dopuszczalności. W realiach procesowych niniejszej sprawy istotnego znaczenia

nabiera

bowiem

zagadnienie

zakresu

uprawnień

obwinionego

do

wniesienie

kasacji w sytuacji, gdy nie wnosił on odwołania od orzeczenia Sądu I instancji.

Stosownie do dyspozycji art. 520 § 2 k.p.k. (mającego odpowiednie zastosowanie

w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych – art. art. 741 ustawy z dnia 6 lipca

1982 o radcach prawnych - Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), kasację

od orzeczenia sądu odwoławczego może wnieść strona, która zaskarżyła orzeczenie

sądu I instancji albo strona, na której niekorzyść zmieniono orzeczenie przez nią

nie kwestionowane.

W

tym

drugim

wypadku

jednak,

uprawnienie

tej

strony

do wniesienia kasacji jest ograniczone do możliwości zaskarżenia jedynie tej części

orzeczenia sądu odwoławczego, która zawiera rozstrzygnięcie zmieniające w sposób

niekorzystny dla tej strony orzeczenie Sądu I instancji lub podnoszenia zarzutu

wystąpienia uchybień przewidzianych w art. 439 k.p.k. Stanowisko to jest ugruntowane

w orzecznictwie Sądu Najwyższego od chwili przywrócenia instytucji kasacji do polskiej

procedury karnej (por. m.in. wyrok z dnia 25 lipca 1996 r. V KKN 61/96 OSNKW 1996,

z. 9-10, poz. 68, postanowienie z dnia 23 stycznia 2001 r. V KKN 628/98, LEX Nr 47739,

postanowienie z dnia 8 marca 2005 r., V KK 451/04, LEX nr 148188, postanowienie

z dnia 15 lutego 2007 r. V KK 22/07 OSNwSK 2007/1/449, postanowienie z dnia

29 października 2013 r. III KK 378/13 LEX Nr 1391275).

Ponadto, w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym radców prawnych, przepis

art. 623 powołanej wyżej ustawy korporacyjnej otwiera uprawnionym podmiotom drogę

do

wystąpienia

z

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia

z

powodu

rażącej

niewspółmierności orzeczonej kary dyscyplinarnej, która to podstawa – na gruncie tego

postępowania – jest traktowana samodzielnie.

W

niniejszej

sprawie

odwołanie

od

orzeczenia

Sądu

I instancji wniósł jedynie Minister Sprawiedliwości i ograniczył je tylko do rozstrzygnięcia

o karze. W tej części również sąd odwoławczy dokonał zmiany orzeczenia, przy czym

zmiana ta nastąpiła na niekorzyść obwinionego Z. K.. Zatem, ten właśnie zakres

zaskarżenia i dokonanej zmiany, tj. część orzeczenia o karze wymierzonej obwinionemu

oraz przesłanki wymienione w art. 439 k.p.k., wyznaczały obecnie granice kasacji

dostępnej dla obwinionego. Niedopuszczalne było więc w ogóle skierowanie jej

w odniesieniu do rozstrzygnięcia o winie tak, jak to zakreślił skarżący.

Ponadto, w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wniesionym przez obrońcę Z. K.,

jako podstawowy postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że

zachowanie obwinionego wyczerpuje znamiona deliktu dyscyplinarnego, wskazano

na błąd

w

ustaleniach

faktycznych

dotyczących

przypisania

mu

przyjęcia

pełnomocnictwa od pokrzywdzonych oraz powołano się na bliżej niesprecyzowane

naruszenie prawa w związku z błędem w ustaleniach faktycznych. Treść tych zarzutów

jednoznacznie przekonuje, że zupełnie nie mieszczą się w zakresie zaskarżenia

dostępnym dla obwinionego w drodze kasacji. Kontestowanie – na obecnym etapie

procesu – rozstrzygnięcia o winie w sytuacji, gdy zakresem kontroli odwoławczej była

objęta jedynie część orzeczenia dotycząca kary oraz okoliczności uwzględniane

z urzędu, co do których brak jest również obecnie jakichkolwiek zarzutów sprawia, że

w istocie kasacja wniesiona przez obrońcę Z. K., jest w tej części skierowana

przeciwko orzeczeniu Sądu I instancji, wobec czego w świetle dyrektywy zawartej

w art. 519 zd. pierwsze k.p.k. – nie podlega rozpoznaniu.

Odnotować przy tym trzeba, że na gruncie regulacji zawartej w przepisach

powołanej wyżej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w postępowaniu

dyscyplinarnym dopuszczalne jest wniesienia kasacji także z powodu rażącej

niewspółmierności kary. Zarazem, można bronić poglądu, że w świetle domniemania

wynikającego z art. 447 § 1 k.p.k. stosowanego odpowiednio (art. 741 ustawy o radcach

prawnych)

w

postępowaniu

dyscyplinarnym

dotyczącym

radców

prawnych,

środek odwoławczy co do winy uważa się za zwrócony przeciwko całości orzeczenia.

Nawet jednak gdyby uznać, że pomimo wadliwego skierowania kasacji w odniesieniu

do rozstrzygnięcia o winie radcy prawnego Z. K., zaskarżone zostało orzeczenie

Wyższego Sądu Dyscyplinarnego również w części dotyczącej wysokości kary

określonej przez sąd odwoławczy, to odnotować trzeba, że w odniesieniu do tej kwestii

w nadzwyczajnym środku zaskarżenia nie postawiono żadnych zarzutów ani

nie przedstawiono argumentów przeciwstawiających się ocenom, którymi uzasadniono

podwyższenie wymiaru kary. Przedmiotowa kasacja nie wskazuje bowiem ani

na jakiekolwiek naruszenie prawa dotyczące zastosowanej represji dyscyplinarnej,

ani też nie odnosi się do zagadnienia jej współmierności. Tym samym nie sposób

przyjąć, aby została ona wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, bądź

z powodu rażącej niewspółmierności wymierzonej kary, jak tego wymaga przepis

art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 741 ustawy o radcach prawnych. Oznacza to, że

w rzeczywistości

została

ona

wniesiona

z

innego

powodu

niż

dopuszczony

przez ustawodawcę

jako

podstawa

nadzwyczajnego

środka

zaskarżenia.

Zatem, również w tej części kasację obrońcy obwinionego należało pozostawić

bez rozpoznania, ponieważ pozostawała ona poza granicami zakreślonymi w przepisach

art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., a w szczególności art. 536 k.p.k.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

aw