SDI 30/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt SDI 30/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Barbara Skoczkowska‎SSN Józef SzewczykProtokolant Anna Kuras przy udziale Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Grzegorza Wrony,‎w sprawie lekarzy dentystów G. P. i M. M., obwinionych z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 168),‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 26 czerwca 2018 r.‎kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionych‎od orzeczenie Naczelnego Sądu Lekarskiego ‎z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt NSL Rep. (...) utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w L. z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt OSL-(...), 1. uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. nakazuje zwrócić obwinionym G. P. oraz M. M. uiszczone opłaty od kasacji w kwotach po 750 (siedemset pięćdziesiąt ) złotych.

UZASADNIENIE

Orzeczeniem Okręgowego Sądu Lekarskiego w L. z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt OSL-(...), lekarz dentysta G. P. został uznany za winnego tego, że w okresie od 5 maja 2016 r. do 22 sierpnia 2016 r. posługiwał się tytułem chirurga szczękowego oraz protetyka na portalu internetowym „(...)lekarz.pl", mimo że nie posiadał specjalizacji w dziedzinie chirurgii szczękowo-twarzowej i protetyki stomatologicznej, tj. przewinienia dyscyplinarnego stanowiącego naruszenie art. 62 in fine w zb. z art. 65 Kodeksu Etyki Lekarskiej (KEL), za które wymierzono mu karę nagany.Tym samym orzeczeniem lekarz dentysta M.

M. została uznana za winną tego, że w okresie od 5 maja 2016 r. do 22 sierpnia 2016 r. posługiwała się tytułem stomatologa dziecięcego oraz protetyka na portalu internetowym „(...)lekarz.pl", mimo że nie posiadała specjalizacji w dziedzinie stomatologii dziecięcej i protetyki stomatologicznej, tj. przewinienia dyscyplinarnego stanowiącego naruszenie art. 62 in fine w zbiegu z art. 65 KEL, za które wymierzono jej karę nagany.Od orzeczenia Sądu pierwszej instancji odwołanie wniósł obrońca obwinionych, który - podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz dowolnej oceny dowodów, mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - wniósł o jego zmianę i uniewinnienie obwinionych od zarzucanych im czynów, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi meriti do ponownego rozpoznania.Naczelny Sąd Lekarski orzeczeniem z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt NSL Rep. (...), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.Kasację od orzeczenia Sądu drugiej instancji wniósł obrońca obwinionych, podnosząc zarzut rażącej obrazy prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającego na nierozważeniu zarzutu apelacji dotyczącego obrazy art. 7 k.p.k., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów i pominięcie przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia dowodów zgromadzonych w sprawie, a mianowicie:- nieobdarzeniu wiarą wyjaśnień obwinionych negujących posługiwanie się na portalu internetowym „(...)lekarz.pl" tytułami w zakresie specjalności, jakich nie posiadają, podczas gdy wyjaśnienia te korespondują z całym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,- pominięciu treści wiadomości e-mail od pracownika portalu internetowego „(...)lekarz.pl" oraz zrzutów z ekranu z profili obwinionych na portalu (...) lekarz, w zakresie, w jakim dowody te wskazują, że pole:

„kategoria" nie jest tożsame z polem: „specjalizacja", co - w przekonaniu skarżącego - przesądza o braku naruszenia zasad Kodeksu Etyki Lekarskiej przez obwinionych.Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna.Naczelny Sąd Lekarski wadliwe zweryfikował ocenę dowodów przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji w zakresie specyfiki oraz układu informacji o lekarzach znajdujących się na portalu internetowym „(...)lekarz.pl’’.

Zasadnie wprawdzie zauważył, że występujący tam podział kwalifikacji lekarskich na „kategorie” i „specjalizacje” może nie być dostrzegany przez użytkowników tego portalu, chcących skorzystać z usług lekarskich. Nazwa kategorii widnieje bowiem pod nazwiskiem lekarza i ma charakter spersonalizowany. Takie rozwiązanie i skorzystanie z niego przez lekarzy znajdujących się w bazie danych portalu może rzeczywiście wprowadzać w błąd potencjalnych pacjentów co do poziomu kwalifikacji zawodowych danego lekarza, tj. posiadania przez niego określonej specjalizacji.

Z tego względu istniały podstawy do zaaprobowania przez Sąd odwoławczy ustalenia co do tego, że wpisanie w polu „kategorii” treści właściwych dla specjalizacji, których nie posiadali obwinieni, mogło być mylące dla użytkowników serwisu. Biorąc pod uwagę poinformowanie obwinionych przez Rzecznika dyscyplinarnego o naganności takiego zachowania i niedokonanie stosownej zmiany w profilu obwinionych, nie może być wątpliwości co do tego, że G. P. i M. M. naruszyli art. 65 KEL, zgodnie z którym lekarzowi nie wolno pozyskiwać pacjentów w sposób niezgodny z zasadami etyki i deontologii lekarskiej.

Jednak przewinienie dyscyplinarne, którego mieli dopuścić się obwinieni miało stanowić przede wszystkim naruszenie art. 62 KEL, zgodnie z którym praktykę lekarską wolno wykonywać wyłącznie pod własnym nazwiskiem, a lekarzowi wolno używać tylko należnych mu tytułów zawodowych i naukowych. Niestety, w zakresie weryfikacji ustaleń co do istoty czynów, przypisanych obwinionym, tj. nieuprawnionym posługiwaniu się tytułami wynikającymi z ukończonej specjalizacji lekarskiej, trzeba stwierdzić wadliwość kontroli instancyjnej przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Lekarski.Wprawdzie niebezpodstawne jest spostrzeżenie tego Sądu, że rozróżnienie „kategorii” i „specjalizacji” ma charakter wewnętrznej konstrukcji portalu:

„(...)lekarz.pl”. Jednakże podział ten występuje i jest widoczny dla użytkowników, albowiem gdzie indziej znajduje się pole „kategoria”, a gdzie indziej: „specjalizacja”. Możliwe jest dostrzeżenie tego, że określenia zawarte w „kategoriach”, znajdujących się pod nazwiskiem lekarza, nie muszą iść w parze ze specjalizacjami lekarzy, opisanymi w dalszej części profilu, poświęconej wykształceniu danego lekarza. Z tego względu skarżący zasadnie zwrócił uwagę na fakt, że tworząc swoje profile na portalu „(...)lekarz.pl” obwinieni w polu:

„specjalizacja” nie wpisali żadnego określenia, a zatem na ich profilu widoczne były jedynie „kategorie", a nie „specjalizacje”.Nie jest zatem trafne stanowisko Sądu odwoławczego podzielające zapatrywanie Sądu pierwszej instancji co do tego, że informacje widniejące bezpośrednio pod nazwiskami obwinionych wskazywały na posiadanie przez nich specjalizacji w zakresie chirurgii szczękowej, stomatologii dziecięcej i protetyki. W świetle układu treści na portalu: (...)lekarz.pl i układu treści na profilu obwinionych taki pogląd był nieuprawniony i Sąd ad quem winien był to dostrzec.

Co najwyżej możliwe było uznanie, że informacje pod nazwiskami obwinionych (kategorie) mogły sugerować posiadanie specjalizacji z danej dziedziny. To jednak uprawniałoby tylko do postawienia zarzutu z art. 65 KEL, a nie z art. 62 zd. 2 KEL, jako że obiektywnie - wobec braku wypełnienia pola: „specjalizacja” - do posłużenia się tytułem zawodowym, wynikającym z posiadania specjalizacji, nie doszło. Odmierina sytuacja wystąpiłaby, gdyby w edycji profilu znajdowało się wyłącznie miejsce na wpisanie „kategorii”, a brak byłoby pola na wpisanie specjalizacji.

Wówczas można by twierdzić, że wpisanie w „kategorii” określeń właściwych dla określenia specjalizacji było równorzędne z posługiwanie się tytułem wynikłym z ich odbycia. Tak jednak nie było, a zatem pozostawienia pustego pola specjalizacji przez obwinionych, rzutującego na treść ich profilu - brakiem informacji o specjalizacji - nie dawało podstaw do przypisania obwinionym deliktu polegającego na posługiwaniu się nienależnym tytułem zawodowym wynikłym z ich odbycia.Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego kasacją orzeczenia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Lekarski dokona powtórnej, wnikliwej weryfikacji oceny materiału dowodowego, mając na względzie poczynione powyżej uwagi i zbada kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionych przez pryzmat art. 65 KEL, rozważywszy czy mieszcząc się w granicach zdarzenia historycznego, objętego wnioskiem o ukaranie oraz bacząc na kierunek środka odwoławczego, można dokonać modyfikacji opisu czynu w kierunku odpowiadającym naruszeniu ww. normy deontologicznej, tj. nieetycznego pozyskiwania klientów.

Sąd odwoławczy winien również pamiętać, że normatywną podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej członków izb lekarskich, która powinna znaleźć się w podstawie prawnej ukarania, jest przepis rangi ustawowej, tj. art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 168).Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.