SDI 16/04 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 3 WRZEŚNIA 2004 R.

SDI 16/04

Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Krzysztof Cesarz, Andrzej Siuchniński.

Sąd Najwyższy – Izba Karna z udziałem Zastępcy Głównego Rzecznika

Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych oraz protokolanta w sprawie

radcy prawnego, obwinionej z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o

radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) po rozpoznaniu na rozprawie

w dniu 3 września 2004 r. kasacji, wniesionej przez obwinioną od orzeczenia

Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z dnia 4

czerwca 2003 r., sygn. akt (...) utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego

Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 20 lipca 2001

r., sygn. akt (...)

o d d a l i ł k a s a c j ę;

zasądził od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania

kasacyjnego w kwocie dwudziestu złotych.

Uzasadnienie

Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych

orzeczeniem z dnia 20 lipca 2001 r. uznał obwinioną radcę prawnego za winną

tego, że wbrew ograniczeniom wynikającym z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca

1982 r. o radcach prawnych:

1) jako radca prawny przyjęła do prowadzenia sprawę z zakresu prawa

rodzinnego i opiekuńczego, dotyczącą rozwodu Jana W. i występowała

w niej przed Sądem Okręgowym w sprawie sygn. akt I RC 973/97 w

stroju urzędowym adwokata oraz nie zgłosiła przeszkód w pełnieniu

obowiązków adwokata mimo, iż orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego

Izby Adwokackiej z dnia 15 września 1995 r. sygn. (...) została

wydalona z adwokatury;

2) jako radca prawny przy czynnościach przesłuchania świadka w drodze

pomocy prawnej w dniu 19 października 1999 r. przed Sądem

Rejonowym w sprawie sygn. akt Cps 28/99 posłużyła się legitymacją

nr (...) wystawioną przez byłą Wojewódzką Radę Adwokacką w A., a

nadto oświadczyła nieprawdę, że jest w trakcie przenoszenia się jako

adwokat z A. do B.;

3) jako radca prawny przyjęła od Romualda F. i Wiesławy R. kwotę

1 010 zł w celu uiszczenia wpisu sądowego od apelacji i opłaty tej nie

uiściła, przywłaszczając ją sobie, a nadto występowała w sprawie jako

adwokat w stroju urzędowym adwokata mimo, iż orzeczeniem Sądu

Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 15 września 1995 r. sygn.

(...) została wydalona z adwokatury;

4) będąc radcą prawnym przyjęła do prowadzenia od Karla E., obywatela

Niemiec sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o

obniżenie alimentów oraz o ustalenie kontaktów z dzieckiem, mimo iż

jako radca prawny nie miała uprawnień do prowadzenia tych spraw, a

nadto przyjęła na poczet honorarium kwotę 1 000 DM, jednak sprawy

nie prowadziła i nie przekazała jej innemu adwokatowi, a uiszczone

honorarium przywłaszczyła;

5) będąc radcą prawnym posługiwała się pieczątką adwokata kwitując

odbiór honorarium od Karla E. w dniach 7 kwietnia 1999 r. i 1 maja

1999 r., wprowadzając tym wyżej wymienionego w błąd, że jest

uprawniona do prowadzenia jego spraw jako adwokat

i za to, za każdy z czynów opisanych w pkt 1, 2, 3 i 4 na podstawie art. 65 ust. 1

pkt 4 ustawy o radcach prawnych wymierzył obwinionej karę pozbawienia

prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, zaś za czyn opisany w pkt 5,

na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, wymierzył obwinionej karę nagany

z ostrzeżeniem; jako karę łączną – na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy –

wymierzył obwinionej karę pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy

prawnego.

Od tego orzeczenia obwiniona wniosła odwołanie zarzucając: „naruszenie

prawa materialnego – art. 117 § 2 i 3 oraz art. 390 k.p.k. poprzez dokonanie

czynności procesowej, pomimo usprawiedliwionej nieobecności obwinionej na

rozprawie; naruszenie art. 175 § 2 i 167 k.p.k. – przez uniemożliwienie

obwinionej złożenia nowych dowodów oraz złożenia wyjaśnień co do

przeprowadzonych dowodów” i w konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych orzeczeniem

z dnia 4 czerwca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Od powyższego orzeczenia obwiniona wniosła kasację, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego – art. 67 ust. 1 ustawy o radcach

prawnych przez nie rozpatrzenie wniosków obwinionej o zawieszenie

postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia

postępowania karnego, toczącego się przed Sądem Rejonowym do

sygn. akt II K – 825/02,

2) naruszenie prawa materialnego – art. 8 ustawy o radcach prawnych

przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż obwiniona zgłoszenia

wykonywania zawodu w indywidualnej kancelarii dokonała w maju

1997 r., a nie we wrześniu 1998 r.,

3) naruszenie prawa procesowego – art. 376 § 2 k.p.c. przez błędne jego

zastosowanie, gdyż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w B. jest sądem

pierwszej instancji, a nie sądem odwoławczym,

4) naruszenie prawa procesowego – art. 214 k.p.c. przez nie

uwzględnienie

usprawiedliwionej

nieobecności

obwinionej

na

rozprawie w dniu 20 lipca 2001 r.,

5) naruszenie prawa procesowego – art. 217 k.p.c. przez uniemożliwienie

obwinionej złożenia wniosków dowodowych i ustosunkowania się do

zeznań świadków,

6) naruszenie prawa procesowego – art. 265 k.p.c. przez przesłuchanie

Karla E. – obywatela Niemiec, nie władającego językiem polskim –

bez biegłego tłumacza z języka niemieckiego.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych orzeczeń i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

Na rozprawie kasacyjnej Zastępca Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego

Krajowej Izby Radców Prawnych wniósł o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie jest zasadna.

Nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest kasacja, wnoszony jest od

wyroku sądu odwoławczego. Tymczasem porównanie zarzutów kasacyjnych z

treścią odwołania prowadzi do wniosku, że kasacja w bardzo dużym stopniu

stanowi powielenie odwołania. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem

orzeczenia Sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji podlegają rozważeniu

przez Sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim, jest to nieodzowne dla

należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu odwoławczego Sądu

dyscyplinarnego. Nie jest bowiem funkcją kontroli kasacyjnej ponowne

rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu

pierwszej instancji.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny spełnił wymogi, jakim powinno odpowiadać

uzasadnienie sądu odwoławczego, określone w art. 457 § 3 k.p.k., który to

przepis ma zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych.

Sąd odwoławczy wskazał, czym kierował się wydając orzeczenie utrzymujące w

mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji, umotywował swój stosunek do

zarzutów i wniosków odwołania, nie pomijając żadnego z zarzutów

podniesionych przez obwinioną.

Odnosząc się do zarzutów, podniesionych w skardze kasacyjnej, stwierdzić

należy, że:

1) postępowanie dyscyplinarne toczy się niezależnie od postępowania

karnego i tylko szczególne względy, które w przedmiotowej sprawie

nie występowały, mogą uzasadniać zawieszenie postępowania

dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego;

2) zarzuty opisane w pkt 2 i 3 kasacji zmierzają wprost do

zakwestionowania ustaleń faktycznych – co w postępowaniu

kasacyjnym jest niedopuszczalne;

3) do kwestii nieobecności obwinionej na rozprawie w dniu 20 lipca 2001

r. odniósł się sąd odwoławczy, trafnie wykazując, że przyczyny tej

nieobecności w żadnym wypadku nie mogą być uznane za „należyte

usprawiedliwienie” w rozumieniu art. 117 § 2 k.p.k.;

4) przesłuchanie świadka Karla E. przed sądem pierwszej instancji

istotnie nastąpiło z naruszeniem zasad określonych w art. 204 § 1 pkt 2

k.p.k., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść

merytorycznego

rozstrzygnięcia,

bowiem za podstawę ustaleń

faktycznych w tym zakresie sąd pierwszej instancji przyjął przede

wszystkim zeznania świadka Jana S.

Z powyższych względów, uznając zarzuty kasacji obwinionej za

niezasadne, Sąd Najwyższy oddalił kasację.