SDI 14/04 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE DNIA 1 KWIETNIA 2004 R.

SDI 14/04

Przewodniczący: sędzia SN Józef Dołhy (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Ewa Gaberle, Józef Szewczyk.

Sąd Najwyższy – Izba Karna z udziałem Zastępcy Rzecznika

Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej oraz protokolanta w sprawie

adwokata obwinionego o przewinienie dyscyplinarne po rozpoznaniu na

rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę

obwinionego, od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Naczelnej Rady

Adwokackiej z dnia 29 marca 2003 r., sygn. akt (...) zmieniającego orzeczenie

Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej z dnia 16 września 2002 r., sygn. akt

(...)

oddalił

k a s a c j ę,

a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego

obciążył obwinionego.

Uzasadnienie

Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej orzeczeniem z dnia 16 września

2002 r. uznał obwinionego adwokata za winnego tego, że:

I. w okresie od grudnia 1999 r. do dnia 13 listopada 2001 r. podjął się

prowadzenia sprawy Antoniemu J. przed Sądem Rejonowym – Wydział I

Cywilny o ustanowienie służebności przejazdu, przechodu i przegonu i przyjął

od wymienionego na poczet prowadzenia tej sprawy pieniądze w kwocie 800

złotych, a następnie po wniesieniu do wspomnianego Sądu stosownego

wniosku, dopuścił do jego zwrotu wskutek nieopłacenia opłaty sądowej oraz nie

rozliczył się finansowo z Antonim J. z otrzymanych od niego pieniędzy;

II. w okresie od pierwszej dekady marca 2001 r. do dnia 13 listopada 2001

r. przyjął do prowadzenia sprawę Bogdana Ł. przed Sądem Okręgowym –

Wydział I Cywilny o orzeczenie rozwiązania małżeństwa Bogdana Ł. i Joanny

G.-Ł. przez rozwód i na poczet prowadzenia tej sprawy przyjął od Bogdana Ł.

pieniądze w kwocie 400 złotych, a następnie po nieuzasadnionej zwłoce wniósł

do wspomnianego Sądu pozew o rozwód, zawierający również niezgodne ze

stanem faktycznym informacje dotyczące miejsca pracy i wysokości zarobków

Bogdana Ł., a po wypowiedzeniu mu przez Bogdana Ł. pełnomocnictwa w tej

sprawie nie rozliczył się finansowo z otrzymanych pieniędzy w kwocie 400

złotych;

IV. w okresie od dnia 28 kwietnia 2001 r. do dnia 29 listopada 2001 r.

podjął się prowadzenia sprawy Jolancie K. zam. w A., ul. J. Lea 19A/8, Irenie

G. zam. w A., ul. J.Lea 19A/8, Danucie G.-S. zam. w A., ul. Kalwaryjska 18/6,

Ewie G. zam. w A., ul. Łużycka 53/264, Grażynie K. zam. w A., ul.

Zakopiańska 91A/2B, dotyczącej odzyskania działek przejętych w 1970 roku od

rodziny G. przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w A. z naruszeniem

prawa i na poczet prowadzenia tej sprawy przyjął od Jolanty K. pieniądze w

kwocie 2 000 złotych, od Danuty G.-S. pieniądze w kwocie 340 złotych, od Ewy

G. pieniądze w kwocie 330 złotych, a następnie po nieuzasadnionej zwłoce

wniósł do Sądu Okręgowego – Wydział I Cywilny w dniu 16 sierpnia 2001 roku

pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Gminie A. o zwrot prawa własności

zawierający błędy w adresach osób przez siebie reprezentowanych, błędną

numerację działek oraz rozszerzający krąg osób związanych z prawem

własności przedmiotowych działek o nieistniejącą osobę Tadeusza G., a po

wycofaniu w dniu 28 sierpnia 2001 r. tego pozwu przez Jolantę K., Irenę G.,

Danutę G.-S., Grażynę K., Ewę G., mimo pisemnego wezwania skierowanego

do niego w dniu 11 września 2001 r. przez Jolantę K., Irenę G. do dnia 29

listopada 2001 r. nie zwrócił przekazanych mu dokumentów dotyczących

zleconej sprawy i nie rozliczył się finansowo z otrzymanych jako zaliczkę

pieniędzy w łącznej kwocie 2 670 złotych;

VI. w okresie od września 2001 r. do dnia 8 stycznia 2002 r. podjął się

prowadzenia sprawy Andrzejowi J., dotyczącej uzyskania odszkodowania

uzupełniającego w związku z doznanymi przez zlecającego sprawę obrażeniami

ciała w wyniku wypadku drogowego i na poczet prowadzenia tej sprawy przyjął

od Andrzeja J. pieniądze w kwocie 1 500 złotych, a następnie poprzez błędy

popełnione przy wniesieniu pozwu do Sądu Rejonowego doprowadził do zwrotu

sprawy przez ten Sąd bez rozpoznania i po cofnięciu przez Andrzeja J.

udzielonego pełnomocnictwa nie zwrócił przekazanych mu dokumentów,

dotyczących zleconej sprawy oraz nie rozliczył się finansowo z otrzymanych

pieniędzy w kwocie 1 500 złotych;

VII. w okresie od dnia 27 czerwca 2001 r. do dnia 8 stycznia 2002 r.

podjął się prowadzenia sprawy Józefowi G., dotyczącej zniesienia służebności

przejazdu, przechodu na nieruchomości należącej do zlecającego, położonej w

miejscowości B. i na poczet prowadzenia tej sprawy przyjął od Józefa G.

pieniądze w kwocie 700 złotych, a następnie nie podjął w tej sprawie żadnych

działań i po wycofaniu udzielonego mu pełnomocnictwa nie rozliczył się

finansowo z otrzymanych pieniędzy w kwocie 700 złotych,

to jest przewinień dyscyplinarnych określonych w § 8, 49 i 50 Zbioru Zasad

Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Uchwała NRA z dnia 10 października

1998 r.) w zw. z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze

(Dz. U. Nr 16, poz. 124 ze zm.) i za każde z tych przewinień – na podstawie art.

81 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy – wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną

zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 3 lat oraz orzekł zakaz

wykonywania patronatu na okres 5 lat; jako karę łączną wymierzył karę

zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 4 lat. Nadto uznał

obwinionego za winnego tego, że:

III. w okresie od dnia 18 lutego 2000 r. do dnia 1 października 2001 r.,

mimo zakreślenia przez Okręgową Radę Adwokacką terminów

a/ nie udzielił pisemnych wyjaśnień odnośnie pisemnej skargi Antoniego

J. z dnia 16 lutego 2000 r., do czego został zobowiązany pismem ORA z dnia 18

lutego 2000 r. (znak: l.dz.: 418/00), pismem ORA z dnia 27 czerwca 2000 r.

(znak: l.dz.: 1640/00), pismem ORA z dnia 22 stycznia 2001 r. (znak: Sk64/00);

b/ nie stawił się w dniu 10 maja 2001 r. w siedzibie ORA celem złożenia

stosownych wyjaśnień na temat skargi zgłoszonej przez Antoniego J. z dnia 16

lutego 2000 r., do czego był zobowiązany pismem ORA z dnia 26 kwietnia 2001

r. (znak: Sk-63/00), a następnie nie usprawiedliwił swojej nieobecności;

c/ nie udzielił pisemnych wyjaśnień odnośnie pisemnej skargi Bogdana Ł.

z dnia 24 maja 2001 roku, do czego był zobowiązany pismem ORA z dnia 28

maja 2001 r. (znak: Sk-49/2001);

V. w okresie od dnia 12 listopada 2001 r. do dnia 29 listopada 2001 r.

mimo zakreślenia przez Okręgową Radę Adwokacką stosownego terminu nie

udzielił pisemnych wyjaśnień odnośnie pisemnej skargi z dnia 5 listopada 2001

r., wniesionej przez Jolantę K., do czego był zobowiązany pismem ORA z dnia

7 listopada 2001 r. (znak: l.dz.: 3190/2001),

to jest przewinień dyscyplinarnych określonych w § 63 i 64 cyt. Zbioru Zasad

Etyki w zw. z art. 80 Prawa o adwokaturze, i za to – na podstawie art. 81 ust. 1

pkt 2 cyt. ustawy – za każdy z czynów wymierzył karę dyscyplinarną nagany,

zaś łącznie karę nagany;

na poczet orzeczonej kary zawieszenia w czynnościach zawodowych zaliczył

obwinionemu okres tymczasowego zawieszenia od dnia 11 lutego 2002 r. do

dnia 16 września 2002 r.

Od tego orzeczenia odwołanie wniósł Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej

Rady Adwokackiej, zaskarżając rozstrzygnięcie o karze na niekorzyść

obwinionego. Skarżący podniósł zarzut rażącej niewspółmierności kary w

stosunku do wagi przypisanych przewinień i wniósł o zmianę zaskarżonego

orzeczenia przez orzeczenie kary wydalenia z adwokatury.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Naczelnej Rady Adwokackiej orzeczeniem z

dnia 29 marca 2003 r. zmienił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej

wymiaru kary za czyny określone w pkt I, II, IV, VI i VII aktu oskarżenia i

wymierzył za każdy z tych czynów karę wydalenia z adwokatury, utrzymał w

mocy orzeczenie w części dotyczącej czynów wymienionych w pkt III i V aktu

oskarżenia, na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 5 ustawy – Prawo o adwokaturze

wymierzył karę łączną – wydalenia z adwokatury.

Od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego NRA kasację wniósł

obrońca z urzędu obwinionego adwokata. Autor kasacji na podstawie art. 91b

ustawy – Prawo o adwokaturze zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażącą

niewspółmierność kary dyscyplinarnej, wyrażającą się nie uwzględnieniem

istotnych okoliczności łagodzących i wniósł o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wyższemu

Sądowi Dyscyplinarnemu.

Na rozprawie kasacyjnej obrońca popierał kasację, zaś Zastępca Rzecznika

Dyscyplinarnego NRA wniósł o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie nie jest zasadne.

W świetle całokształtu okoliczności sprawy nie można podzielić poglądu

skarżącego, iż orzeczone wobec obwinionego adwokata kary jednostkowe za

przypisane mu przewinienia dyscyplinarne oraz karę łączną – wydalenia z

adwokatury, ocenić należy jako rażąco niewspółmiernie surowe. Wbrew

odmiennym

twierdzeniom

wystarczającym

stopniu

obrońcy

Wyższy

Sąd

Dyscyplinarny

uwzględnił

wszystkie

okoliczności,

w

zarówno

obciążające, jak i łagodzące, o charakterze przedmiotowym i podmiotowym,

mające wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości przypisanych

obwinionemu przewinień dyscyplinarnych. Zaskarżone orzeczenie uwzględnia

należycie doniosłość wszystkich przesłanek wymiaru kary dyscyplinarnej,

będącej instrumentem służącym także ochronie publicznego zaufania do zawodu

adwokata i osób, które go wykonują. Zaufanie to może zapewnić tylko godne

wykonywanie przez adwokata obowiązków zawodowych, w sposób zgodny

zarówno z prawem, jak i z obowiązującymi w środowisku zasadami etyki

zawodowej.

Uchybienia, jakich dopuścił się obwiniony stanowiły oczywiste i rażące

naruszenie obowiązków zawodowych, zasad etyki adwokackiej, oraz podważały

zaufanie do zawodu adwokata, wywołały niekorzystne skutki godzące w

interesy stron. Z uwagi na poważny charakter uchybień, czas ich występowania,

należy uznać, że znaczny stopień winy oraz szkodliwości czynów obwinionego

w pełni uzasadnia orzeczenie najsurowszej kary dyscyplinarnej – wydalenia z

adwokatury.

Z tych motywów Sąd Najwyższy oddalił kasację.