KSP 12/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt KSP 12/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2012 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)‎SSN Tomasz Grzegorczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron‎w Izbie Karnej w dniu 15 listopada 2012 r.,‎skargi skazanej R. R.‎na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 5 ust. 1 i art.8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.

U. Nr 179, poz. 1843), p o s t a n o w i ł: pozostawić skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony m.in. przez R. R. wyrok Sądu Rejonowego, skazujący ją za występek z art. 284 § 2 k.k., polegający na przywłaszczeniu na szkodę M. T. pieniędzy w kwocie 105 000 zł, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat dwóch oraz 100 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł. Pismem z dnia 6 października 2011 r.

R. R. wniosła do Sądu Okręgowego o przyznanie adwokata z urzędu do sporządzenia kasacji od tego wyroku i sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. Zarządzeniem z dnia 17 października 2011 r. wyznaczono R. R. obrońcę z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji, równocześnie poinformowano ją, że jej wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania zostanie rozpoznany po zakończeniu czynności związanych z wnioskiem o kasację wyroku.W opinii z dnia 30 października 2011 r. wyznaczony obrońca z urzędu poinformował, że nie znalazł podstaw do złożenia kasacji.Pismem z dnia 7 listopada 2011 r.

R. R. została pouczona, że w związku z tą opinią, może wyznaczyć obrońcę z wyboru do sporządzenia i wniesienia kasacji w terminie 30 dni.W dniu 5 marca 2012 r. do Sądu Okręgowego wpłynęło pismo R. R., w którym domagała się ona „nadania biegu jej wnioskowi o przyznanie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania”.Pismo to nie zawierało innej treści, wskazywało nadto tylko sygnaturę akt: IV /…/.Pismem z dnia 14 marca 2012 r. Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Apelacyjnemu „akta sprawy sygn.

II K /…/, dot. R. R. wraz z (wspomnianym) wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania”.Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego pismem z dnia 20 marca 2012 r. poinformował R. R. o tym, że w związku z jej pismem z dnia 6 października 2011 r., zarządzeniem z dnia 17 października 2011 r. został dla niej ustanowiony obrońca z urzędu do postępowania kasacyjnego, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji. Nadto pouczył ją o ustawowych podstawach wznowienia postępowania i stwierdził, że wobec tego, że pismo z dnia 6 października 2011 r. nie zawiera okoliczności mogących stanowić, zgodnie z art. 540 i następnych k.p.k., powodów do wznowienia postępowania, brak jest podstaw do rozważenia zasadności wyznaczenia jej obrońcy z urzędu do postępowania wznowieniowego.Po sporządzonym przez R.

R. w dniu 16 sierpnia 2012 r. piśmie, skierowanym do Prezesa Sądu Apelacyjnego, informującym o nierozpoznaniu jej wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału Karnego tego sądu wyznaczy jej obrońcę z urzędu „do postępowania wznowieniowego”.W dniu 3 września 2012 r. do Sądu Apelacyjnego wpłynęła skarga R. R. z dnia 30 sierpnia 2012 r. „na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie II K /…/”.Powołując się na przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 6, art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.

U. Nr 179, poz. 1843) (zwanej dalej : ustawą o skardze na przewlekłość), art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wniosła o:1)stwierdzenie przewlekłości w sprawie II K /…/;2)zlecenie sądowi rozpoznanie wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie II K /…/ w terminie 14 dni od daty rozpoznania skargi;3)przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej w wysokości 20 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że „brak rozpoznania jej wniosku z 6 października 2011 r. przez Sąd Apelacyjny uznać należy za rażąco zbędną zwłokę sądu”.Stwierdziła też iż została „pokrzywdzona niesłusznym wyrokiem” i „ponosi ogromne straty z powodu wadliwego wyroku skazującego”.Postanowieniem z dnia 9 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, uznając (zgodnie z wolą skarżącej), że jej skarga dotyczy postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym. W odpowiedzi na tą skargę, i sporządzonej w dniu 12 października 2012 r., Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej pozostawienie bez rozpoznania, wobec tego, że została wniesiona już po wyznaczeniu obrońcy z urzędu do postępowania wznowieniowego, a więc po zakończeniu postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stwierdzone w sprawie okoliczności skutkowały koniecznością pozostawienia skargi bez rozpoznania, jako wniesionej po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość.Wyrażony w tym przepisie w słowach „w toku postępowania” terminu do wniesienia skargi jest zachowany, jeżeli skarga została złożona na tym etapie postępowania karnego, którego dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2008 r., KSP 2/08, OSNKW 2008, nr 9, poz. 71).Nie ulega wątpliwości, że skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego dotyczącego rozpoznania jej wniosku o wyznaczenie obrońcy w postępowaniu wznowieniowym.Taki zakres przedmiotowy tego postępowania, którego dotyczy skarga, wynika wprost z treści sporządzonego przez R.

R. wniosku, który je inicjował. Równie bezsporne jest i to, że to postępowanie zakończyło się wydaniem, przez Przewodniczącego Wydziału w dniu 24 sierpnia 2012 r., zarządzenia o wyznaczeniu obrońcy z urzędu „do postępowania wznowieniowego”. Orzeczenie to nie podlegało zaskarżeniu, uprawomocniło się z dniem wydania.W tej sytuacji, skoro przedmiotowa skarga R. R. na przewlekłość postępowania wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w dniu 3 września 2012 r., to z pewnością nastąpiło to nie „w toku postępowania”, którego ta skarga dotyczyła, ale już po jego prawomocnym zakończeniu.Ustalenie to implikowało konieczność pozostawienia skargi bez rozpoznania.Skarżąca miała świadomość tych ograniczeń ustawowych, związanych z wskazaniem – w przywołanym przepisie – dopuszczalnego terminu wnoszenia skarg na przewlekłość.Podjęta przez nią próba wykazania, w piśmie procesowym z dnia 8 października 2010 r., iż jednak dochowała tego terminu, nie jest skuteczna.Przede wszystkim dlatego, że bezsporna jest data wpływu przedmiotowej skargi do sądu, co nastąpiło niewątpliwie po zakończeniu postępowania w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.Przywołany przez nią argument, że do dnia wniesienia skargi (to jest 3 września 2012 r.) „nie została przez sąd skutecznie zawiadomiona o usunięciu naruszenia jej prawa” (k.

12) jest nietrafny.Przede wszystkim dlatego, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość nie uzależnia uznania skutecznego dochowania przez skarżącego terminu, od samego stanu jego świadomości co do toku postępowania.Wynika z niego jednoznacznie tylko tyle, że skargę można wnosić wyłącznie w toku postępowania. Jest ona bowiem przede wszystkim środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełni swą rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona jeszcze w toku postępowania. Jej celem nie jest przecież stwierdzenie przewlekłości, jaka wystąpiła lecz spowodowanie podjęcia przez sąd, przed którym postępowanie w sprawie jeszcze się toczy i jest dotknięte przewlekłością, działań zapobiegających dalszej przewlekłości postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2005 r., III SPP 113/04, OSNP 2005, z. 9, poz. 134).Nadto – niezależnie od powyższych uwarunkowań czyniących twierdzenia skarżącej bezzasadnymi – zauważyć należy, że sąd wysłał jej odpis zarządzenia o wyznaczeniu obrońcy z urzędu w dniu 24 sierpnia 2012 r., które poczta zwróciła jako nie podjęte przez nią w terminie, przy czym przesyłka ta była po raz pierwszy awizowana w dniu 30 sierpnia 2012 r.Na koniec odnotować wypada, że przedmiotowa skarga jest wewnętrznie niespójna i niejednoznaczna.Skarżąca bowiem formalnie zażądała w niej stwierdzenia przewlekłości „w sprawie II K /…/”, w której postępowanie bezspornie prawomocnie zostało już ukończone, w czasie wniesienia przez nią skargi.

Dopiero analiza treści całej skargi pozwalała wnioskować o tym, że zasadnie Sąd Apelacyjny uznał ją za dotyczącą przewlekłości postępowania w sprawie tego Sądu o sygn. II AKo /…/, prowadzonego w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.Z tych wszystkich względów, postanowiono jak wyżej.