KAS 3/96 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 28 stycznia 1997 r.

KAS 3/96

Postępowanie przed kolegium arbitrażu społecznego musi być poprzedzone nie

tylko rokowaniami, lecz także mediacją.

Przewodniczący Sędzia SN: Kazimierz Jaśkowski, Członkowie: Marek Adamczyk,

Krzysztof Brzeziński, Leon Brzozowski, Jerzy Cieśliński, Ewa Frymark, Jordan Stańczyk.

Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym, po rozpoznaniu w dniu

28 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Organizacji Związkowych Sieci Komunikacji

Miejskiej Gminy Gdynia o rozpatrzenie sporu zbiorowego pracy z Przedsiębiorstwami

Komunikacji Autobusowej, Komunikacji Miejskiej i Naprawy Taboru Komunikacji

Miejskiej w Gdyni oraz z Zarządem Miasta Gdyni o wypłatę na rzecz pracowników nagrody

rocznej

p o s t a n o w i ł o:

odrzucić wniosek

Uzasadnienie

Związki zawodowe przedsiębiorstw komunikacji miejskiej w Gdyni - Związek

Zawodowy Pracowników PKA Sp. z o.o., Związek Zawodowy Pracowników Komunikacji

Miejskiej w Rzeczpospolitej Polskiej w PKM Sp. z o.o., NSZZ "Solidarność 80" w PKM Sp.

z o.o. oraz Związek Zawodowy Pracowników Komunikacji Miejskiej w Rzeczpospolitej

Polskiej w PN.TKM. Sp. z o.o. wszczęły spór zbiorowy z pracodawcami: Przedsiębiorstwem

Komunikacji Autobusowej , Sp. z o.o. z Gdyni, Przedsiębiorstwem Komunikacji Miejskiej,

Sp. z o.o. w Gdyni oraz Przedsiębiorstwem Naprawy Taboru Komunikacji Miejskiej, Sp. z

o.o. w Gdyni, a także z Zarządem Miasta Gdyni.

Przedmiotem sporu jest żądanie strony związkowej, aby pracodawcy wypłacili

pracownikom nagrody roczne za okres od 1 czerwca 1994 r. do 31 grudnia 1996 r. (PKA,

Sp. z o.o.)względnie za okres od 1 sierpnia 1994 do 31 grudnia 1996 r. (PKM Sp. z o.o. i

PNTKM, Sp. z o.o.). Zdaniem strony związkowej te trzy spółki, które powstały wskutek

podziału Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Gdyni (zakładu budżetowego), powinny

nadal płacić swoim pracownikom nagrody roczne.

Zarząd Miasta Gdyni, będący zgromadzeniem współlników tych spółek, w trakcie

rokowań podnosił, że nie ma kompetencji do regulacji płac w spółkach, gdyż należy to do

zarządów spółek. W porozumieniu z dnia 5 lipca 1996 r., zawartym przez Zarząd Miasta

Gdyni ze stroną związkową uzgodniono, że zarządy spółek opracują projekt realizacji

wniosku o wypłatę zaległych nagród rocznych i przedstawią go do zaopiniowania związkom

zawodowym. Realizacja tego uzgodniona powinna nastąpić nie później niż do 30 września

1996 r.

Wobec niewypłacenia spornych nagród związki zawodowe (komitet strajkowy)

podjęły dnia 10 października 1996 r. uchwałę o skierowaniu sprawy do Kolegium Arbitrażu

Społecznego przy Sądzie Wojewódzkim w Gdańsku (który sprawę przekazał do Sądu

Najwyższego, gdyż jest to spór wielozakładowy).

Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym zważyło, co

następuje:

Wniosek podlega odrzuceniu, ponieważ nie został zachowany tryb postępowania,

który zgodnie z ustawą z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U.

Nr 55, poz. 236) powinien poprzedzać złożenie wniosku do kolegium arbitrażu społecznego.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy podmiot prowadzący spór zbiorowy w interesie

pracowników może, nie korzystając z prawa przewidzianego w art. 15 (to jest prawa do

podjęcia akcji strajkowej), podjąć próbę rozwiązania sporu przez rozstrzygnięcie kolegium

arbitrażu społecznego. Jednakże wcześniejsze przepisy tej ustawy (art. 10 - art. 14)

przewidują, że w razie nieosiągnięcia porozumienia w prowadzonych rokowaniach (art. 7 art. 9), spór jest prowadzony przez strony z udziałem mediatora, to jest osoby dającej

gwarancje bezstronności (art. 10). Postępowanie przed kolegium arbitrażu społecznego jest

trzecią fazą sporu, która musi być poprzedzona nie tylko rokowaniami (co miało miejsce w

niniejszej sprawie) ale także mediacją (czego zabrakło). Na konieczność uprzedniego

przeprowadzenia mediacji wskazuje także § 3 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16

sierpnia 1991 r. w sprawie trybu postępowania przed kolegium arbitrażu społecznego (Dz .U.

Nr 73, poz. 324). Według tego przepisu do wniosku o rozpoznanie sporu należy bowiem

dołączyć między innymi protokół rozbieżności z postępowania mediacyjnego.

Należy także zauważyć, że Zarząd Miasta Gdyni, będący zgromadzeniem

wspólników w Spółkach będących stroną sporu, nie jest właściwy do ich reprezentowania.

Zgodnie bowiem z art. 198 KH spółkę reprezentuje zarząd.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

Notka

Z dotychczasowych orzeczeń Kolegium Arbitrażu Społecznego przy Sądzie Najwyższym

patrz: postanowienie z dnia 17 października 1996 r., KAS 2/96 (OSNAPiUS 1997 nr 10 poz. 180,

OSP 1997 z. 6 poz. 124 z aprobującą glosą B. Cudowskiego); postanowienie z dnia 6 września

1996 r., KAS 1/96, OSNAPiUS 1997 nr 7 poz. 121 i orzeczenie z dnia 18 kwietnia 1994 r., KAS

1/94 (OSNAPiUS 1994 nr 12 poz. 201, OSP 1995 z. 6 poz. 142 z aprobującą glosą B.

Cudowskiego) .