IV KZ 51/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 51/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 stycznia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie T. A.skazanego za czyn z art. 178a § 4 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 stycznia 2022 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IX Sądu Okręgowego w K.z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt IX Ka […]o odmowie przyjęcia kasacji na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2021 roku skazany T. A. wniósł pismo, które zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IX Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2021 r. uznano za kasację – sporządzoną osobiście przez skazanego - od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 kwietnia 2021 r., w sprawie IX Ka […] (k. 390, 396). Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2021r. uwzględniając wniosek skazanego, ustanowiono mu obrońcę z urzędu w osobie - adw. M. C.-S. (k. 428) dla oceny podstaw do wniesienia kasacji na rzecz skazanego. W dniu 17 sierpnia 2021 r. wpłynęła sporządzona przez obrońcę skazanego opinia prawna o braku podstaw do wniesienia kasacji (k. 469 - 470).

W dniu 19 sierpnia 2021 r. przesłano skazanemu odpis ww. opinii oraz pouczono o możliwości ustanowienia – w terminie 30 dni – obrońcy z wyboru celem sporządzenia i podpisania kasacji od ww. wyroku; podkreślono również w piśmie, że ponowne wyznaczenie obrońcy z urzędu jest niedopuszczalne. Skazany odebrał to pismo w dniu 14 września 2021 r. (k .478) i pomimo upływu zakreślonego terminu, kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę z wyboru, nie złożył.Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2021 r. odmówiono przyjęcia kasacji skazanego T.

A. w sprawie prawomocnie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w K. wydanym w dniu 29 kwietnia 2021 r. w sprawie sygn. akt IX Ka […]. Podstawą odmowy przyjęcia kasacji było wniesienie jej przez osobę nieuprawnioną, tj. skazanego osobiście, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k. istnieje wymóg tzw. „przymusu adwokackiego”, a zatem sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata lub radcę prawnego.W zażaleniu złożonym w dniu 25 listopada 2021 r. (k. 503) skazany nie zgodził się w całości z zarządzeniem, wskazując po raz kolejny na swoją niewinność.

W piśmie tym podał, że na jaw wyszły nowe okoliczności nieznane sądowi rozpoznającemu sprawę oraz podniósł, iż w postępowaniu tym został pozbawiony fundamentalnych praw, w tym prawa do obrony. Nadto skazany zwrócił uwagę na fakt swojej abstynencji oraz nie przesłuchania naocznych świadków (6 osób), które były w czasie zdarzenia wraz ze skazanym w miejscu stałego pobytu.W dalszej części skarżący zakwestionował prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej akcentując okoliczność odmowy doprowadzenia go na rozprawę odwoławczą oraz zasadność dalszego pozbawienia go wolności.

Skazany do wniesionego zażalenia dołączył kolejny wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Zażalenie jest niezasadne. Argumenty przywołane przez skarżącego we wniesionym zażaleniu są czysto polemiczne. W obecnym stadium postępowania skazany korzystał z pomocy wyznaczonego z urzędu obrońcy, który nie stwierdził podstaw do sporządzenia i wniesienia w tej sprawie kasacji. Wyznaczony w sprawie obrońca z urzędu nie został ustanowiony po to, aby sporządził kasację zgodnie z wolą skazanego, ale po to, aby rozważył istnienie podstaw do wniesienia kasacji.

Wymogu tego obrońca dopełnił, o czym Sąd Okręgowy w K. poinformował skazanego pouczając go o możliwości ustanowienia obrońcy z wyboru w celu ewentualnego sporządzenia i podpisania kasacji. Trafnie wskazano w pouexczeniu, że brak jest możliwości ustanawiania kolejnego obrońcy z urzędu tylko dlatego, iż wyznaczony obrońca z urzędu stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji. Prawo skazanego do skorzystania z pomocy z urzędu obrońcy – z uwagi na swój stan majątkowy (prawo ubogiego) – nie obejmuje prawa do wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu, tak aby spełnić życzenia skazanego, albowiem ocena istnienia podstaw do kasacji to ocena ściśle prawna i może jej odpowiedzialnie dokonać nie skazany (chyba, że wykonuje zawód adwokata) ale adwokat lub radca prawny.

Wbrew stanowisku skazanego, sporządzona przez wyznaczonego obrońcę z urzędu opinia o braku podstaw do wystąpienia z kasacją została wykonana z zachowaniem stosownych ku temu procedur. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wyznaczenia skazanemu innego obrońcy z urzędu, aż do uzyskania przez stronę oczekiwanego efektu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2020 r., III KZ 53/20).W związku z tym, skoro skazany wezwany do usunięcia braku formalnego kasacji, a więc złożenia w terminie 30 dni kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę ustanowionego z wyboru, obowiązku tego nie dopełnił, to konieczne stało się wydanie zaskarżonego zarządzenia, które odpowiada prawu.

Z tego powodu zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.