IV KZ 30/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 30/12

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska

w sprawie A. K.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2012 r.

zażalenia skazanej na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego

Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 kwietnia 2012 r. odmawiające

przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie IX Ka …/97

Sądu Okręgowego w K.

p o s t a n a w i a:

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIE

W przytoczonym wyżej zarządzeniu odmówiono przyjęcia wniosku

A. K. o wznowienie postępowania we wskazanej sprawie, po stwierdzeniu

braku formalnego tego wniosku, polegającego na jego niesporządzeniu i

niepodpisaniu przez adwokata. W zarządzeniu stwierdzono przy tym, że w

postępowaniu wznowieniowym został ustanowiony obrońca z urzędu,

który wyraził opinię o braku podstaw prawnych do sporządzenia takiego

wniosku, a to stanowisko nie stwarza przesłanki do wyznaczenia skazanej

kolejnego adwokata z urzędu.

W zażaleniu złożonym na przytaczane zarządzenie A. K. zarzuca

naruszenie jej prawa do obrony i domaga się uchylenia zaskarżonego

zarządzenia oraz wyznaczenia jej z urzędu nowego adwokata, który

sporządzi wniosek. Zdaniem skarżącej, wyznaczony dotąd obrońca nie

wywiązał się należycie ze swojego obowiązku, samo zaś przekazanie

adwokatom uprawnień do oceny podstaw występowania z wnioskami o

wznowienie jest sprzeczne z art. 78 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wnioskodawczyni umyka podstawowa dla niniejszego postępowania

kwestia, która łączy się ze stwierdzeniem, że wniosek o wznowienie jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia,

służącym

wzruszeniu

prawomocnego już orzeczenia sądowego. Z tej to przyczyny do owego

wznowienia na wniosek strony, może dojść tylko w wypadku wskazania

jednej z rygorystycznie określonych podstaw prawnych takiego wniosku, to

zaś z kolei stanowi uwarunkowanie dla regulacji art. 545 § 2 i art. 84 § 3

k.p.k. Ich treść podyktowania jest założeniem, że wiedza fachowa i

zawodowe umiejętności adwokata (radcy prawnego) – którymi nie

dysponuje pomiot nieprofesjonalny – gwarantują, z jednej strony,

występowanie z tym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w sytuacjach

rzeczywiście uzasadnionych ściśle uregulowanymi przesłankami prawnymi

i faktycznymi, z drugiej zaś, zapewnienie stronie, która nie jest w stanie

ponieść kosztów ustanowienia adwokata, skutecznej pomocy prawnej.

Zgodnie z treścią art. 84 § 3 k.p.k., obrońca wyznaczony z urzędu w

postępowaniu o wznowienie ma uprawnienie zarówno do sporządzenia

wniosku wszczynającego postępowanie w tym przedmiocie, jak i do

wyrażenia stanowiska, że nie stwierdził podstaw do wniesienia takiego

wniosku. W żadnej mierze nie oznacza to jednak, jak wywodzi w zażaleniu

skarżąca, że postąpienie adwokata zależy tylko i wyłącznie od jego

„widzimisię”, czy podejmie się działania na dobro swojego klienta oraz, że

taki model czynności zastępuje wymierzanie sprawiedliwości. Obrońca

istotnie, jak podnosi skarżąca, nie jest organem niezawisłym, ale też nie

rozstrzyga on sprawy, tylko ocenia podstawy do wystąpienia z wnioskiem

do sądu. Zawsze też ciąży na nim obowiązek (także ustawowy) działania

na korzyść klienta, co stanowi kolejną gwarancję zapewnienia właściwej

pomocy prawnej. Godzi się przy tym podkreślić, że zabezpieczenie w tym

względzie stanowi także obarczająca sąd powinność kontrolowania, czy

gwarantowana przez państwo, udzielona z urzędu pomoc prawna nosi

cechę pomocy udzielonej w sposób efektywny. Oczywiste jest, że

przeprowadzając tę kontrolę sąd nie dokonuje merytorycznej weryfikacji

stanowiska obrońcy, lecz bada, czy owej pomocy prawnej udzielono w

sposób rzeczywisty, a więc z zachowaniem niezbędnej staranności.

Pozytywna w tym względzie ocena nie daje podstaw do spełnienia żądania

strony o wyznaczenie następnego, a być może jeszcze kolejnego obrońcy z

urzędu, który sporządzi oczekiwany przez tę stronę wniosek.

W przedstawionym świetle nie ma żadnych podstaw do podważenia

toku i sposobu podjęcia w niniejszej sprawie poszczególnych czynności

procesowych, a ostatecznie do zakwestionowania słuszności zaskarżonego

zarządzenia. Kwestia skuteczności udzielonej pomocy prawnej była

przedmiotem kontroli poprzedzającej wydanie tegoż zarządzenia a jej

wyniku nie da się podważyć. Wyznaczony obrońca z urzędu z całą

dbałością wykonał nałożony nań obowiązek, składając obszerną opinię

prawną,

którą

poprzedził

badaniem

akt

sprawy,

konsultacją

z

wnioskodawczynią, a także analizą przedłożonych przez nią dokumentów,

jak

również

badaniem

stanu

prawnego.

Fakt,

że

stanowisko

wnioskodawczyni w kwestii wystąpienia z wnioskiem nie zostało przez

obrońcę podzielone, nie uzasadnia stwierdzenia o nieefektywności

udzielonej przez niego pomocy prawnej, a dalej wyznaczenia jej innego

obrońcy z urzędu.

Z tych zatem wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na

wstępie.