IV KZ 3/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 3/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński w sprawie T. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2020 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 grudnia 2019r., sygn.akt II Aka (…), o nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 459 § 1 w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. z art. 518 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę w przedmiocie przywrócenia terminu przekazać Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIESąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II Aka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 lipca 2016r., sygn. akt III K (…), skazujący T. G. m.in. za przestępstwa z art. 258 § 2 k.k., art. 280 § 2 k.k., art. 158 § 1 k.k. i inne, na karę łączną 15 lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w liczbie 540 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 50 zł. Na ogłoszenie wyroku nie został doprowadzony T. G. , prawidłowo zawiadomiony o tym terminie.W dniu 23 maja 2019r. (wpływ do ZK, k - 20743) skazany sporządził wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia kasacji.

W dniu 30 maja 2019 r. pisemnie powiadomiono skazanego o niedochowaniu 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i w związku z tym braku podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu. Pismo to zostało doręczone skazanemu w dniu 4 czerwca 2019 r.(k - 20744). W dniu 5 września 2019 r. skazany sporządził wniosek o przywrócenie terminu „do wywiedzenia kasacji” argumentując, że obrońca nie powiadomił go o treści wyroku Sądu odwoławczego, z którym to rozstrzygnięciem on się nie zgadza. Do tego wniosku dołączył również pismo Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 lipca 2019 r. informujące go o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie stosownego terminu (k – 20628 - 20629).Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2019r., sygn. akt II Aka (…), Sąd Apelacyjny w (…) nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.Na to postanowienie zażalenie złożył skazany argumentując, że nie został poinformowany o treści wyroku.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie skazanego okazało się zasadne o tyle, że doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia.W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie jest możliwe, bowiem wniosek ten nie został złożony w terminie 7– dni od ustania przeszkody, tj. w terminie przewidzianym w art. 126 § 1 k.p.k.

Przy czym ów termin Sąd wyliczył od dnia 4 czerwca 2019 r., tj. daty doręczenia skazanemu pisma z dnia 30 maja 2019 r, informującego go „o procedurze koniecznej do postępowania kasacyjnego”. Tymczasem z lakonicznej treści tego pisma nie wynika bynajmniej, aby zawierało ono stosowne pouczenie skazanego o trybie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (k - 20744). Ponadto podkreślić trzeba, że pismo to nie było właściwą reakcją procesową na wniosek skazanego o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem.

Stosownie bowiem do treści art. 422 § 3 k.p.k. Prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną, po terminie (…). Na zarządzenie to przysługuje zażalenie. W przedmiotowej sprawie zarządzenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, nie zostało wydane, natomiast sporządzone zostało wspomniane już pismo datowane na 30 maja 2019r., które nie spełnia standardów dotyczących rzetelnego pouczenia skazanego o przysługujących mu uprawnieniach, zgodnie z zasadą lojalności procesowej. Stosownie do treści art. 16 § 2 w zw. z art. 16 § 1 k.p.k., organ prowadzący postępowanie powinien w miarę potrzeby udzielać uczestnikom postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi.

Jeżeli w świetle okoliczności sprawy stosowne pouczenie było nieodzowne, jego brak nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania (por. postanowienie SN z dnia 27.04.2017r., sygn. akt IV KZ 5/17, LEX nr 2281273). Wobec tego, że Sąd Apelacyjny miał wiedzę o tym, że obrońca skazanego nie powiadomił go o treści wyroku, konieczne było pouczenie skazanego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i terminu w jakim wniosek taki skutecznie można złożyć.

W tej sytuacji Sąd Apelacyjny – uwzględniając konieczność usunięcia błędów procedowania w omawianym przedmiocie – winien rozważyć możliwość przywrócenia skazanemu terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem a także stosownie pouczyć skazanego o dalszych przysługujących mu uprawnieniach procesowych.Kierując się przedstawionymi wyżej względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.