IV KZ 28/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KZ 28/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie R.Ś. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 czerwca 2018r., na posiedzeniu - w przedmiocie zażalenia obrońcy oskarżonego, na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Okręgowego w T. z dnia 20 lutego 2018r., sygn. akt II WSU …/18, o odmowie przyjęcia skargi na wyrok sądu odwoławczego postanowił: zażalenie pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIEZażalenie jest niedopuszczalne, co powoduje konieczność pozostawienia go bez rozpoznania.

Jakkolwiek obrońca skazanego sporządził dość obszerne uzasadnienie wniesionego zażalenia, to co sam zresztą przyznaje, całkowicie pomija w nim obowiązujące przepisy w zakresie możliwości wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego. Tymczasem w art. 25 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 437) ustawodawca wprost stwierdził, że przepisy Rozdziału 55a k.p.k., a więc o skardze na wyrok sądu odwoławczego, stosuje się w postępowaniach, w których akt oskarżenia wniesiono po dniu 30 czerwca 2015 r.

To jednoznaczne odesłanie do kategorii spraw, której wyznacznikiem jest data wniesienia aktu oskarżenia, powoduje że w sprawach, w których został on wniesiony przed dniem 1 lipca 2015 r., przepisy o skardze na wyrok kasatoryjny zastosowania nie znajdują. W ustawie nowelizującej nie ma także przepisu nakazującego „chwytanie w locie” spraw przez przepisy znowelizowane, o co wnosi skarżący. Wyraźne uregulowanie kwestii temporalnej stosowania instytucji skargi na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego w art. 25 ust. 2 tej ustawy sprawia, że nawet w wypadku przyjęcia istnienia ogólnej zasady (i to niezależnie, czy wywodzonej z jakiegoś szczególnego zapisu ustawy nowelizującej), dającej prymat ustawie w nowym brzmieniu, przepisy Rozdziału 55a k.p.k. nie znalazłyby zastosowania w myśl reguły lex specialis derogat legi generali.Z uwagi na to, że akt oskarżenia w niniejszej sprawie został wniesiony do Sądu przed dniem 1 lipca 2015 r., przepisy Rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą z dnia 11 marca 2015 r., nie miały w tym postępowaniu zastosowania.

Równie błędne jest odwołanie się do oceny względności ustaw uregulowanej w art. 4 k.k., skoro jest to zasada, którą odnosić można wyłącznie do przepisów prawa karnego materialnego, a nie procesowego.Warto w tym miejscu przytoczyć fragment uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie IV KS 1/16 - „skarga na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego została przewidziana jako element wspierający nowy, apelacyjno-reformatoryjny model orzekania przez sądy odwoławcze (zob. także uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Druk nr 207 Sejmu VIII Kadencji, s. 1).

Związane jest to z nowym brzmieniem art. 437 § 2 k.p.k. (obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.), który jedynie w ściśle określonych przypadkach pozwala sądowi odwoławczemu na uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga na taki wyrok sądu odwoławczego uprawnia więc strony postępowania karnego do zainicjowania instancyjnej kontroli prawidłowości uchylenia się przez sąd odwoławczy od reformatoryjnego rozstrzygnięcia w postępowaniu apelacyjnym. Przy brzmieniu art. 437 k.p.k. sprzed nowelizacji (obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) funkcjonowanie takiej skargi nie miałoby racji bytu, albowiem art. 437 § 2 k.p.k. nie zawierał żadnych skonkretyzowanych ograniczeń uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Funkcjonowanie skargi w ówczesnych warunkach było więc wykluczone. Z tych samych względów niecelowe byłoby rozszerzanie zastosowania obecnie wprowadzonej instytucji na sprawy, w których zastosowanie znalazł „stary” art. 437 § 2 k.p.k.Gdy zważyć, że art. 437 § 2 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r., znajdzie zastosowanie dopiero do spraw, w których akty oskarżenia wniesiono po dniu 30 czerwca 2015 r. (zob. art. 36 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.

U. z 2013 r., poz. 1247 ze zm.), jasne staje się, dlaczego ustawodawca w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 2016 r. odwołuje się właśnie do tej daty” (vide też: uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., I KZP 10/16).W takiej sytuacji, skoro przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują możliwości zastosowania w istniejącym układzie procesowy instytucji skargi na wyrok kasatoryjny, wniesione przez obrońcę pismo, zatytułowane – skarga, powinno było spotkać się jedynie z czynnością o charakterze administracyjnym, sprowadzającą się do poinformowania obrońcy o tym, że w niniejszej sprawie skarga taka nie służy.

Czynność taka nie podlega zaskarżeniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego. W tym stanie rzeczy wniesione zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania. kc