IV KZ 19/26 · Sąd Najwyższy

IV KZ 19/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie J.K. skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r. zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 marca 2026 r., sygn. akt VI WKK 14/26, o odmowie przyjęcia kasacji do wyroku Sądy Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 781/25, na podstawie art. 530 § 3 zdanie drugie k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 781/25, Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt II K 1481/24, którym to wyrokiem J.K. skazany został za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. na karę 250 stawek dziennych w wysokości po 10 zł każda.Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego podnosząc w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. (pkt. 1 i 2 kasacji) oraz art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. (pkt. 3, 4 i 5 kasacji).W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku sądu drugiej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarządzeniem z dnia 27 marca 2026 r., sygn. akt VI WKK 14/26, Zastępca Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gliwicach na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.pk. odmówił przyjęcia kasacji.Zarządzenie to zaskarżył obrońca skazanego, zarzucając w nim: „naruszenie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k. poprzez odmówienie przyjęcia kasacji”. W oparciu o ten zarzut autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym.Podniesiony w nim zarzut nie dotyka zasadniczej, z punktu widzenia podstaw wydanego zarządzenia, kwestii jaką stanowi – w realiach procesowych tej sprawy – niedopuszczalność przyjęcia kasacji z mocy ustawy (art. 429 § 1 in fine k.p.k.).W tej sprawie J.K. skazany został prawomocnie na karę grzywny.Jak trafnie stwierdził to Zastępca Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gliwicach w zaskarżonym zarządzeniu, art. 523 § 2 k.p.k. dopuszcza możliwość wniesienia kasacji na korzyść oskarżonego w wypadku, gdy oskarżony został prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k. Zgodnie z tą regulacją, ograniczenie z § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku określonym w art. 521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych.Innymi słowy, w sytuacji wymierzenia skazanemu innej kary niż kara pozbawienia o charakterze bezwzględnym, dopuszczalność kasacji strony ograniczona została do tych wypadków, gdy w kasacji podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej i w takim też tylko zakresie kasacja taka podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.

Natomiast nie jest dopuszczalna kasacja oparta o zarzuty innego rażącego naruszenia prawa, nawet wtedy, gdy takie naruszenie wystąpiło i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego (art. 519 k.p.k.). Kasacje oparte o tego rodzaju zarzuty mogą wnieść wyłącznie podmioty wskazane w art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. Co więcej, również w razie podniesienia w kasacji strony zarzutu wstąpienia uchybienia określonego w art. 439 k.p.k. sąd kasacyjny ogranicza się do rozpoznania jedynie takiego uchybienia, pozostawiając bez rozpoznania inne podniesione w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzuty nie mające charakteru bezwzględnych powodów odwoławczych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r., IV KK 40/13).

Taki sposób ograniczenia podstaw kasacji wnoszonej na korzyść został zaakceptowany przez Trybunał Konstytucyjny (zob. wyrok z dnia 17 maja 2004 r., SK 32/03, OTK-A 2004/5/44) i nie zakwestionowano go również w orzecznictwie organów międzynarodowych działających na mocy umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską (Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).Skoro sprawie J.K. za przypisany mu prawomocnie czyn wymierzono karę o charakterze wolnościowym, a w kasacji zarzut oparty o uchybienie wskazane w art. 439 k.p.k. nie został podniesiony, kasacja obrońcy była niedopuszczalna z mocy ustawy, a tym samym decyzję procesowa wydana w zaskarżonym zarządzeniu jest prawidłowa.Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB][r.g.] ‎