IV KS 3/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KS 3/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2021r., w sprawie M. R.oskarżonego o czyn z art. 217§1 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 października 2020r., sygn. akt VI Ka (…), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 2 marca 2020r., sygn. akt II K (…)na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił:

1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżonego M. R. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIESkarga obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16).

Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy uznał, że sprawa została rozpoznana przez Sąd I instancji z naruszeniem przepisu art. 42§1 k.p.k. Zarzuty w tej przestrzeni zostały przez Sąd Odwoławczy wyinterpretowane z treści osobistej apelacji oskarżyciela prywatnego.Bezsprzecznie, daleko idące wątpliwości musi budzić postawa sędziego przewodniczącego rozprawie w Sądzie I instancji, która najpierw składa oświadczenie o tym, że pozostaje w bliskich związkach towarzyskich z ówczesną oskarżycielką prywatną J.H. (sprawa II K (…)), a następnie, odnośnie tego samego zdarzenia, lecz w innej konfiguracji stron, bierze udział w jej rozpoznaniu.

Zauważyć należy tu, że art. 41§1 k.p.k. wskazuje na „okoliczność” tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, nie zaś o znajomości jednej ze stron procesu. Dostrzegając taką okoliczność w jej konsekwencji Sąd Odwoławczy słusznie uznał potrzebę uchylenia wyroku Sądu I instancji, wynikającą z konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Postępując w ten sposób Sąd Okręgowy nie naruszył dyspozycji art. 539a§3 k.p.k.Skarga obrony oparta została jednak na przesłance z art. 439§1 pkt 9 k.p.k.

– skarżący wskazał, że postępowanie w sprawie powinno być umorzone z powodu przedawnienia karalności czynu. W ocenie obrońcy oskarżyciel dowiedział się o osobie sprawcy w dniu zdarzenia to jest 23 marca 2016 r. i w oparciu o tę datę winien być ustalony termin do wniesienia prywatnego aktu oskarżenia. Rzecz jednak w tym, że jak wynika z zeznań Z. S. poznał on tożsamość sprawcy dopiero jesienią 2016 r., a Sąd Odwoławczy przyjął, iż oskarżyciel wiedział o osobie sprawcy najpóźniej w dniu 27 maja 2016 r., a zatem, składając prywatny akt oskarżenia w dniu 5 kwietnia 2017 r. uczynił to z zachowaniem ustawowego, rocznego terminu do dokonania tej czynności.

Nie ma zatem możliwości uwzględnienia skargi obrony i przyjęcia innej daty upływu terminu przedawnienia bez dokonania w tym zakresie odmiennych ustaleń faktycznych niż te, które poczynił Sąd Odwoławczy. Ustalenia te wszak, jak wskazał sam skarżący, wymagałyby przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego, to zaś jest niedopuszczalne w postępowaniu skargowym. Argumenty te natomiast może przedstawić obrona w ponowionym postępowaniu instancyjnym. W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.