IV KO 98/23 · Sąd Najwyższy

IV KO 98/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie zażalenia E. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej […] z dnia 28 września 2023 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu z dnia 27 października 2023 r., II Kp 1201/23, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Giżycku.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 27 października 2023 r. Sąd Rejonowy w […] wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia na powyżej wskazane postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej […] z dnia 28 września 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., którego – według autora zażalenia - miał dopuścić się Prezes Sądu Rejonowego w […].Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy w […] stwierdził, że okoliczności występujące w niniejszej sprawie, tj. konieczność wydania decyzji przez sędziego Sądu Rejonowego w […] w sprawie, gdzie zarzuty skierowano pod adresem Prezesa tego Sądu, mogłaby po stronie opinii publicznej rodzić przekonanie o braku bezstronności osób biorących udział w wydaniu orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w […] zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Tytułem uwagi o charakterze wstępnym należy przypomnieć, że judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, Lex nr 282245).

W podobnym duchu, choć w nieco inny sposób, wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, Lex nr 186944). Każdorazowo wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie, a decyzja podjęta przez najwyższą instancję sądową o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi zważać na własny układ w danej sprawie.

To właśnie konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Zgodzić się należy z sądem wnioskującym, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Do takiego wniosku należało dojść biorąc pod uwagę tą okoliczność, że sprawa, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, którego dotyczy złożone przez E. M. zażalenie, dotyczyła rzekomego przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w […].

To powoduje, że w odbiorze społecznym może rzeczywiście powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Ten zatem jedynie wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego, nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy, przesądził o uwzględnieniu wniosku. Z tych to względów postanowiono jak wyżej.[A.B.] [ał]