IV KO 74/23 · Sąd Najwyższy

IV KO 74/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie dot. zażalenia B. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko – Biała Południe w Bielsku - Białej z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt […]o umorzeniu śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 25 września 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt IX Kp 200/23, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Wadowicach.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w Bielsku Białej przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem B. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko – Biała Południe w Bielsku – Białej. Przedmiotowym orzeczeniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] co do czynu z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. o niedopełnieniu obowiązków przez notariusza oraz możliwości popełnienia oszustwa przez osoby nabywające nieruchomość, co miało działać na szkodę interesu prywatnego pokrzywdzonego.

W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że w tożsamej sprawie o sygn. IV KO 77/22, dotyczącej również zażalenia B. M., Sąd Najwyższy przekazał w trybie art. 37 k.p.k. sprawę Sądowi Rejonowemu w Wadowicach uznając, że skoro pokrzywdzony jest bratem sędziego orzekającego w Sądzie właściwym terytorialnie, to dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało przekazania sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Zdaniem Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej przesłanka ta w dalszym ciągu pozostała aktualna.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej zasługiwała na uwzględnienie.Jakkolwiek sprawa znajduje się w fazie in rem co oznacza, że procedowanie Sądu co do zażalenia B.

M. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby, to jednak w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że siostra pokrzywdzonego orzeka w Sądzie wyższym instancyjnie nad Sądem Rejonowym w Bielsku - Białej (sędzia A. M. 7 grudnia 2022 r. otrzymała nominację do Sądu Okręgowego w B.). I chociaż rola Sądu Rejonowego ograniczona będzie wyłącznie do stwierdzenia czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, to jednak wynik kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze będzie miał niebagatelne znaczenie dla sytuacji procesowej pokrzywdzonego i nie byłoby dobrze, żeby o interesie prawnym pokrzywdzonego orzekał Sąd Rejonowy podległy instancyjnie Sądowi, w którym orzeka bliska rodzina skarżącego.

W odbiorze społecznym pozostawienie rozpoznania tego zażalenia w gestii Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej zostałoby ocenione zdecydowanie krytycznie. Nieprzeniesienie sprawy do innego równorzędnego sądu wywołałoby bez wątpienia przeświadczenie o uchybieniu zasadzie bezstronności. Takich sytuacji, godzących w autorytet wymiaru sprawiedliwości, należy zdecydowanie unikać, mimo że in concreto brak jest danych, które stawiałyby obiektywizm sędziów Sądu właściwego miejscowo pod znakiem zapytania.Z tych względów Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wadowicach, który położony jest na terenie okręgu Sądu […] a jednocześnie dojazd do tej jednostki będzie dogodny. [SOP][ms]