IV KO 40/24 · Sąd Najwyższy

IV KO 40/24 ZARZĄDZENIE Dnia 19 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek zarządził:

1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15 marca 2024, sygn. II AKo 4/24, w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Tychach z 9 marca 2021 r., sygn. akt II W 2/21 utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt XXIII Ka 321/21;

2. odpis zarządzenia doręczyć ukaranemu i jego obrońcy;

3. pouczyć ukaranego i jego obrońcę o tym, że nn. zarządzenie nie podlega dalszemu zaskarżeniu;

4. sprawę zakreślić w rep. IV KO. [WB]

UZASADNIENIE

Pismem z 29 grudnia 2023 r. obrońca ukaranego M.J. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z 1 czerwca 2021 r., sygn. XXIII Ka 321/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach z 9 marca 2021 r., sygn. akt II W 2/21.Postanowieniem z 15 marca 2024, sygn. II AKo 4/24, Sąd Apelacyjny ‎w Katowicach stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania sądowego w ww. sprawie i wydatkami związanymi z badaniem podstaw prawnych do wznowienia postępowania z urzędu obciążył Skarb Państwa.Pismem następnie z 25 marca 2024 r. obrońca ukaranego wniósł ‎o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem Sądu Apelacyjnego wskazując, że ww. postanowienie zostało wydane w warunkach nieważności postępowania wywołanej wadliwym składem orzekającym, w którym „zasiadała osoba nie mająca statusu sądu w rozumieniu TFUE oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji ‎i art. 6 EKPC.W tym miejscu wskazać należy, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że nie jest możliwe wznowienie na wniosek strony, jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie zakończonego prawomocnym orzeczeniem o stwierdzeniu braku podstaw do wznowienia z urzędu postępowania.

Warto w tym miejscu przywołać treść postanowienia Sądu Najwyższego z 20 maja 2010 r., sygn. V KO 47/10, w którym to orzeczeniu Sąd Najwyższy wprost stwierdził, że brak jest możliwości wznowienia postępowania o wznowienie. W świetle bowiem stosowanych do postępowania w sprawach o wykroczenie odpowiednio przepisu art. 540 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem” i co za tym idzie wszelkie podstawy wznowieniowe, w tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k. (wznowienie z urzędu), dotyczą tylko takiego postępowania.

Przepisy o wznowieniu – jak dalej argumentuje Sąd Najwyższy w przywołanym judykacie – zarówno w procedurze karnej, jak i o wykroczenia, zamieszczone są w ramach norm o nadzwyczajnych środkach zaskarżenia (rozdz. 56 k.p.k. i rozdz. 19 k.p.w.), po uprzedniej regulacji całego postępowania sądowego. Tak więc postępowanie sądowe, o którym właśnie mowa art. 540 k.p.k., to postępowanie w przedmiocie procesu, a więc odnoszące się do odpowiedzialności prawnej osoby (oskarżonej, obwinionej), w tym i dopuszczalności procedowania w tej materii.

Wprawdzie jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w doktrynie dopuszcza się możliwość wznowienia postępowań ubocznych, a więc co do innego niż zasadniczy nurt procesu, ale co najwyżej tylko takich, które mają autonomiczny charakter względem tego nurtu, a więc nie są z nimi związane. ‎W przypadku postępowania o wznowienie jego przedmiotem nie jest odpowiedzialność prawna ani inna kwestia uboczna niezwiązana z postępowaniem odnośnie tej odpowiedzialności, lecz problem istnienia podstaw do samego wznowienia procesu w sytuacji, gdy zagadnienie odpowiedzialności prawnej jest już rozstrzygnięte prawomocnym orzeczeniem sądu.

Z tych też powodów stwierdzić należy, że brak jest podstaw prawnych do wznowienia z urzędu postępowania o wznowienie zainicjowanego przez obrońcę pismem z 29 grudnia 2023 r. Jedyną natomiast drogą procesową ukaranego w tej sprawie jest zwrócenie się do podmiotu, o którym mowa w art. 110 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie, aby ów podmiot ewentualnie rozważył wniesienie do Sądu Najwyższego kasacji w jej głównym nurcie.W tej sytuacji zarządzono jak na wstępie.[WB]r.g. ‎