IV KO 30/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 30/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)‎SSN Andrzej Ryński w sprawie M.L.‎skazanego z art. 197 § 3 k.k. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2017 roku wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 kwietnia 2012 r., II AKa …/12, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt V K ../10 p o s t a n o w i ł:

1. na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a a contrario oddalić wniosek o wznowienie postępowania;

2. na podstawie art. 639 k.p.k. obciążyć wnioskodawcę M.L. kosztami sądowymi postępowania o wznowienie, w tym wydatkami w kwocie 20 (dwudziestu) złotych, którą to kwotę zasądzić od niego na rzecz Skarbu Państwa. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn akt V K …/10, Sąd Okręgowy w G. uznał M.L. za winnego tego, że działając w krótkich odstępach czasu w sposób podobny, dopuścił się ciągu trzech przestepstw polegajacych na tym, że:- w okresie pomiędzy 31 maja a przełomem sierpnia i września 2006 r. w R., działając wspólnie i w porozumieniu z żoną T.

L., w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, stosując przemoc pod postacią bicia i groźbę jej użycia, wielokrotnie doprowadził do obcowania płciowego i do poddania się innej czynności seksualnej swoje małoletnie dzieci: córki J. lat 5 i E. lat 2, syna R. lat 2, poprzez wkładanie członka do ich ust oraz w odbyt i penetracje ich odbytu oraz pochwy córek J. i E. palcami, a także dotykanie ręką narządów intymnych pokrzywdzonych i jednokrotne wprowadzenie członka do pochwy małoletniej J. - tj. popełnienia przestępstw z art. 197 § 3 k.k. - w brzmieniu obowiązującym do 26.09.2005 r. - i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.) za które skazał go na karę 7 lat pozbawienia wolności., a także orzekł wobec niego na podstawie art. 41a § 2 k.k. zakaz kontaktowania się z małoletnimi pokrzywdzonymi na okres lat ośmiu.Nadto uznał M.L. winnym tego, że w tym samym czasie i miejscu oraz warunkach i w taki też sposób stosując przemoc pod postacią bicia oraz groźby jej użycia, wielokrotnie doprowadził do obcowania płciowego oraz poddania się innej czynności seksualnej swojego sześcioletniego pasierba A.

L., tj. przestępstwa z art. 197 § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym dd dnia 26 września 2005 r. i art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. i za to skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności, orzekając też na podstawie art. 41a § 2 k.k. wobec niego zakaz kontaktowania się z małoletnim A. L. na okres lat ośmiu. Uznał także M.L. za winnego tego, że: - w okresie jak wyżej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wielokrotnie utrwalał treści pornograficzne z udziałem swoich małoletnich dzieci:

J., R., E.i pasierba A. tj. przestępstwa z art. 202 § 4 k.k. za które wymierzył mu karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;- w okresie pomiędzy 31 maja a październikiem 2006 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad wymienionymi wyżej osobami tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. za które wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Następnie orzekł wobec M.L. karę łączną 9 lat pozbawienia wolności oraz łączny zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi przez 10 lat.Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońców i prokuratora.Sąd Apelacyjny w [...] po rozpoznaniu tych złożonych apelacji, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II AKa 1../12, zaostrzył jednostkowe kary pozbawienia wolności wymierzone M.

L. za część popełnionych przez niego czynów i orzekł wobec niego nową karę łączną pozbawienia wolności w wysokości 12 lat. W dniu 20 marca 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego, który powołując się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a oraz art. 547 § 2 i 3 k.p.k. wystąpił o:-wznowienie zakończonego w niniejszej sprawie postępowania;-uchylenie wskazanych na wstępie orzeczeń sądów obydwu instancji;-uniewinnienie skazanego od przypisanych mu czynów „na mocy art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.”;-ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi.

Poza tym obrońca wniósł o przeprowadzenie dowodów z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w R., IX Wydziałem Karnym, pod sygn. IX K …/16, oraz o przesłuchanie pokrzywdzonych A. L., P. K., A. K. i A. K. w obecności psychologa na okoliczność ustalenia, czy małoletni w czasie postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w G. , V Wydziałem Karnym, w sprawie V K …/10, składali prawdziwe zeznania, czy też mogli pozostawać pod wpływem osób trzecich, które nakłaniały ich do złożenia zeznań określonej treści, jak również na okoliczność ustalenia czy w chwili obecnej zeznania i oświadczenia małoletnich polegają na prawdzie.

Zdaniem autora wniosku, w sprawie pojawiły się nowe okoliczności i dowody, które „rzucają nowe spojrzenie” na kwestię prawdomówności małoletnich świadków. Tymi dowodami mają być informacje o nieprawidłowościach, do jakich dochodziło w rodzinie ich poprzednich opiekunów A. i G. N. W związku z tym wszczęte zostało postępowanie przygotowawcze przeciwko G. i A. N. o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad rodzeństwem L. oraz innymi przebywającymi w ich rodzinie dziećmi. Tocząca się w Prokuraturze Rejonowego w R. sprawa, pod sygn. 1 Ds.

…/2015, zakończyła się wniesieniem do Sądu Rejonowego w R. aktu oskarżenia przeciwko rodzicom zastępczym. Sprawa ta toczy się przed tym Sądem pod sygnaturą IX K ../16. Informacje podawane przez oskarżonych w tej sprawie pozwalają – zdaniem obrońcy – wskazać, że, dzieci w niniejszym postępowaniu nie mówiły prawdy, a zeznawały tak, jak zostały nauczone przez A. N. Wyjaśniała ona bowiem o tym, że „dziećmi można łatwo sterować, za Mc Donalda powiedzą wszystko”. Również w ocenie obecnych rodziców adopcyjnych dzieci okoliczności przez te dzieci podawane były wymyślone przez A.

N. W chwili składania pierwszych zeznań dzieci były bardzo małe – miały 4, 6 i 7 lat. Zeznawały w obecności A. N. To nowi rodzice adopcyjni dzieci zwrócili się pismem z dnia 23 lutego 2017 r. do Sądu Okręgowego o wznowienie sprawy karnej, uważając, iż L. zostali skazani niesłusznie. Nadto zawiadomili Prokuratora o popełnieniu przestępstwa składania fałszywych zeznań przez A. N.Prokurator Prokuratury Krajowej w piśmie z dnia 8 czerwca 2017 r. wniósł o oddalenie wniosku, a także oddalenie wniosków dowodowych obrońcy dotyczących : przeprowadzenia w trybie art. 546 k.p.k. dowodu z przesłuchania pokrzywdzonych i przeprowadzenia dowodu z akt sprawy IX K …/16 Sądu Rejonowego w R. przeciwko A. i G.

N. Prokurator m.in. podniósł, że nawet udowodniony fakt znęcania się A. N. nad dziećmi nie rzutuje na jej prawdomówność w zakresie dotyczącym seksualnego molestowania dzieci, zważywszy na szczególnie brutalny charakter związanych z tym zachowań.Sąd Najwyższy, zważył, co następuje.Wniosek o wznowienie postępowania jest niezasadny.Nie ulega wątpliwości, iż przewidziana w art. 540 § 1 pkt 2 podstawa wznowieniowa aktualizuje się wówczas, gdy te zgłaszane we wniosku nowe fakty i dowody wiarygodnie podważają prawdziwość dokonanych, istotnych ustaleń faktycznych i wskazują na to, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie rzeczywiście orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzedniego, w kwestii winy, podległości sprawcy karze, czy też kwalifikacji prawnej jego czynu.

Przy czym zauważyć należy, iż te nowe fakty i dowody podlegają także ocenie w powiązaniu z dowodami ujawnionymi uprzednio w sprawie i uczynionymi przez sąd podstawą wyroku i stanowią je jedynie te, które wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a-c k.p.k. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 maja 2012 r., V KO 68/11, Biul.PK 2012, nr 6, s. 31, 7 marca 2012 r., II KO 101/11, Biul. PK 2012, nr 3, s. 32, 8 maja 2013 R., v ko 21/13, Legalis).Wnioskodawca jako „nowe fakty i dowody” wskazał te okoliczności, które ujawniły się w związku z toczącą się przeciwko G. i A.

N. sprawą o znęcanie się nad znajdującymi się pod ich opieką dziećmi. Analizując te zaprezentowane przez Autora wniosku zaszłości nie można jednak aprobować jego przekonania o tym, iż rzeczywiście stanowią one nowe fakty lub dowody uzasadniające wznowienie tego postępowania, w którym skazany został M. L. Dowodem takim nie mogą być złożone oświadczenia rodzeństwa L. (obecnie K.) oraz A. L. Zestawiając je z ich zeznaniami złożonymi w postępowaniu toczącym się przeciwko M.L., które zostały poddane szczegółowej i rzetelnej analizie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku (k. 1223-1228) wraz z opiniami biegłych psychologów, stwierdzić należy, że są to okoliczności nie uzasadniające wznowienia postępowania.

Z uwagi na bardzo młody wiek w chwili popełnienia na ich szkodę przestępstw oraz upływ czasu, złożone obecnie oświadczenia pokrzywdzonych nie podważają wiarygodności ich wcześniejszych zeznań. Prokurator trafnie zwrócił uwagę w odpowiedzi na złożony wniosek, że obecna wówczas przy przesłuchaniu małoletnich psycholog B. L. podała, iż wskutek doznanej traumy pokrzywdzeni będą w przyszłości wykazywać tendencje do umniejszania znaczenia przebytych zdarzeń i wypierania ich ze świadomości. Psycholog ta wykluczyła również, aby ich ówczesna opiekunka A.

N. wpływała na dzieci i przygotowała je do złożenia zeznań obciążających rodziców. Ta ocena potwierdzona została przez inną biegłą psycholog S. L.Co więcej, podkreślić należy, że przeciwko sugestiom obrońcy, jakoby A. N. wpływała na małoletnich i dążyła do skazania M.L. świadczy fakt, że zawiadomienie o popełnieniu przez niego przestępstw na szkodę małoletnich nie zostało złożone przez A. N. ale przez dyrektora Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego. Zeznając w postępowaniu dzieci odmawiały odpowiedzi na pytania, gdyż A.

N. zapowiedziała im, że nie muszą tego robić, jeśli nie chcą. Wyrażane przez rodziców adaptacyjnych dzieci przekonanie o niesłusznym skazaniu M.L. i jego żony nie jest wystarczające do uznania zasadności wniosku o wznowienie postępowania w jego sprawie. Nie tylko z uwagi na jego subiektywny charakter, ale przede wszystkim ze względu na to, iż nie uwzględnia ono tych wszystkich okoliczności, które orzekające w sprawie skazanego sądy obydwu instancji miały na względzie ustalając jego sprawstwo przedmiotowych czynów. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności będące przedmiotem postępowania toczącego się przeciwko G. i A.

N. o znęcanie się nad dziećmi nie przesądzają same w sobie o wpływaniu przez nich na małoletnich podczas postępowania przeciwko M. L. Wnioskodawca prezentując odmienne przekonanie nie przedstawia żadnych racjonalnych argumentów, które by wskazywały konkretne powody dla których małżonkowie N. mieliby – świadomie i z premedytacją, za pośrednictwem pozostających pod ich opieką, tak wówczas małych, dzieci – kreować całkowicie fałszywe dowody winy M.L. i jego żony. Dla oceny zasadności takich sugestii nie jest też obojętna brutalność, bulwersujący charakter owych opisywanych wówczas przez pokrzywdzonych, podczas dwukrotnego przesłuchania, zachowań wobec nich skazanego, tak jak i to co o życiu seksualnym skazanego wyjaśniała wtedy jego żona T. (por. k. 922), a także to co mówiła o stawianych przez nią skazanemu wielokrotnie zarzutach, iż „współżył z dziećmi” (k. 921-922).Podkreślić jednocześnie należy, że Prokuratura Rejonowa w R. wydała w dniu 9 marca 2017 r., postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego przeciwko A.

N. o składanie fałszywych zeznań w sprawie przeciwko M. i T. L. W tej sytuacji brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż zgłaszane w przedmiotowym wniosku okoliczności faktycznie są wystarczające do uznania, że w sprawie zaistniała również podstawa do wznowienia postępowania przewidziana w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc