IV KO 26/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 26/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dorota Rysińska (przewodniczący i sprawozdawca)

SSN Przemysław Kalinowski

SSN Michał Laskowski

w sprawie zażaleń K. S., i in. na postanowienie prokuratora del. do Prokuratury

Okręgowej w B. z dnia 22 grudnia 2009 r. umarzające śledztwo w sprawie o

przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 191 § 1 i art. 270 § 1 k.k., po

rozpoznaniu wystąpienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 lutego 2010r. o

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w D.

UZASADNIENIE

Występując ze wskazaną wyżej inicjatywą, Sąd Rejonowy w C

wskazał, że jego kontroli ma podlegać decyzja prokuratora umarzająca

śledztwo

w

sprawie

przekroczenia

uprawnień

i

niedopełnienia

obowiązków przez niemal wszystkich sędziów Wydziałów Cywilnych tego

Sądu, jak również przez sędziów Sądu Okręgowego w C. – orzekających w

sprawach

toczących

się

z

udziałem

wymienionych

na

wstępie

pokrzywdzonych, które to zachowania – pozostające w immanentnym

związku z pełnieniem przez tych sędziów obowiązków służbowych –

miały szkodzić interesowi publicznemu a także interesowi prywatnemu

wskazanych pokrzywdzonych. Na tej podstawie wnioskujący Sąd

wywiódł, że skoro w ramach niniejszego postępowania jest i będzie

oceniana

prawidłowość

funkcjonowania

wymiaru

sprawiedliwości,

reprezentowanego przez sędziów tego Sądu i sądu nadrzędnego, to – przez

wzgląd na możliwość zrodzenia się, u stron i u osób postronnych,

wątpliwości co zachowania swobody orzekania przez Sąd Rejonowy,

celowym jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przedłożoną inicjatywę należy uznać za uzasadnioną.

Poza sporem pozostaje, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o

którym mowa w art. 37 k.p.k., wymaga eliminowania sytuacji, w których w

opinii społecznej zachodzić może, nawet mylne, przeświadczenie o braku

warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, bądź też, które

wywołać mogą niepożądany wpływ na swobodę orzekania sędziów. Do

sytuacji takich zalicza się bez wątpienia także i tę, w której sprawa, będąca

przedmiotem rozpoznania sądu miejscowo właściwego, dotyczy sędziów

tego sądu. Rzecz jasna, nie każda sytuacja stwierdzona w tej kategorii

spraw pozwala na uznanie, że jej rozpoznanie przez właściwy sąd istotnie

zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów, zwłaszcza

przy podkreśleniu wyjątkowego charakteru instytucji określonej w art. 37

k.p.k., wskazuje się na nieodzowność każdorazowego zbadania realnie

zaistniałych,

szczególnych

okoliczności,

dających

podstawę

do

racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać

wątpliwości co do zdolności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy z

zachowaniem obiektywizmu i bezstronności (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., III Ko 81/09, OSNKW 2010, z.

2, poz. 20 oraz z dnia 18 marca 2010 r., III Ko 16/10, dotąd niepubl.).

Na tym tle należy stwierdzić, że występujący z inicjatywą Sąd

Rejonowy w sposób właściwy zbadał występujące w sprawie okoliczności

i dokonał ich trafnej oceny. Biorąc pod uwagę charakter tej sprawy i jej

związek z innymi postępowaniami, które dotyczyły czynności innych osób,

należy zwłaszcza podzielić pogląd Sądu Rejonowego, że w sprawie nie da

się uniknąć oceny prawidłowości czynności podejmowanych w sądzie

właściwym. Już ta okoliczność (by pominąć tu, choćby niesłuszny, brak

zaufania pokrzywdzonych do rozstrzygnięć tego Sądu) pozwala wyciągnąć

wniosek co do wyjątkowości ocenianej sytuacji i postawić znak zapytania

co do warunków rozpoznania sprawy w sądzie właściwym bez uchybienia

dobru wymiaru sprawiedliwości.

Z tych więc powodów, Sąd Najwyższy jako nieodzowne ocenił

skorzystanie z właściwości delegacyjnej, o której mowa w art. 37 k.p.k.,

uznając za celowe przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu, w którego

uprzednim rozpoznaniu znajdowała się wcześniejsza decyzja prokuratora o

odmowie wszczęcia śledztwa w tej sprawie.

/tp/