IV KO 211/25 · Sąd Najwyższy

IV KO 211/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie K. K. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2026 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 marca 2023 r., sygn. II AKa 180/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z 30 listopada 2021 r., sygn. III K 49/20 na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił: odmówić przyjęcia wniosku skazanego K.K. o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.

UZASADNIENIE

Pismem z 28 listopada 2025 r. skazany K. K. wniósł o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego ‎w Katowicach z 16 marca 2023 r., sygn. II AKa 180/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z 30 listopada 2021 r, sygn. III K 49/20, skazujący go za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W argumentacji wniosku wskazano, że w sprawie ujawniła się nowa, nieznana wcześniej sądowi okoliczność mająca bezpośredni wpływ na ocenę wiarygodności głównego świadka oskarżenia oraz na treść wyroku.

Rzeczoną nową okolicznością – zdaniem wnioskującego – jest kopia protokołu z postępowania sądowego, dotyczącego upozorowanego włamania i kradzieży dokonanego przez J. P. i C. C. (sygn. akt II K 115/16). Dodatkowo K. K. wskazywał, iż zasadność wznowienia postępowania wynika także z rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy poprzez nierozpoznanie jego wniosku dowodowego z 19.01.2023 r. i umieszczenia w protokole zapisu niezgodnego z prawdą. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.

Powyższy przepis nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny. Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków formalnych.

Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, niewątpliwa, a wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016/1/5; 6 października 2015 r., V KO 56/15, Lex 3530681). Podana w tym przepisie kwalifikowana przyczyna uznania wniosku za oczywiście bezzasadny zachodzi m. in. w sytuacji stwierdzenia tożsamości okoliczności, do których odwołuje się wnioskodawca, gdy stanowiły one już podstawę poprzedniego wniosku o wznowienie.

W takim przypadku nie ma potrzeby jego ponownego merytorycznego rozpoznawania. Chodzi tu o swoistą res iudicata (D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II. Art. 425–673, wyd. VII, Warszawa 2024, s. 714-715). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem podane przez K. K. okoliczności stanowiły podstawę jego wcześniejszego wniosku o wznowienie, co do którego zapadła prawomocna decyzja Sądu Najwyższego. Wskazywane przez skazanego okoliczności upozorowanego włamania i kradzieży dokonanego przez J.

P. i C. C. były już przecież przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w postanowieniu z 8 lipca 2025 roku, sygn. IV KO 75/25. W orzeczeniu tym trafnie stwierdzono, że skazany nie wskazał na jakikolwiek związek przedmiotowy sprawy karnej toczącej się przeciwko J. P. z jego sprawą, w której został skazany za przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), w której była ona osobą pokrzywdzoną. Sam fakt występowania w innej sprawie J. P. w charakterze osoby podejrzanej (według oświadczenia wnioskodawcy), bez wskazania dodatkowych okoliczności mogących zaburzyć wiarygodność in genere relacji składanych przez tę osobę w innym postępowaniu karnym, nie może przekreślać jej wiarygodności w sprawie, w której występowała w charakterze pokrzywdzonej, tym bardziej, gdy wiarygodność ta rozważana była przez sąd pierwszej instancji w płaszczyźnie konfrontacyjnej dowodów o charakterze osobowym i rzeczowym, uwzględniającej odniesienie się do relacji skazanego, kwestionujących przyjęte ustalenia co do okoliczności udzielania mu pożyczek, ich wydatkowania oraz zamiaru ich zwrotu, jak też wreszcie charakteru relacji pokrzywdzonej ze skazanym.

Sam fakt dołączenia do aktualnie analizowanego wniosku o wznowienie zdjęcia wyroku niczego przy tym w zakresie powyższego wywodu nie zmienia. Wymowa wyrażonej uprzednio przez Sąd Najwyższy konstatacji co do oddziaływania wskazywanego przez skazanego nowego dowodu na postępowanie objęte wnioskiem o wznowienie jest wciąż aktualna, zwłaszcza, że dowód ów sprowadza się do dołączenia zanonimizowanego fragmentu wyroku w formie zdjęcia. Treść tego dowodu nie potwierdza nawet stanowczej argumentacji wniosku, a zatem nie spełnia celu jaki wnioskodawca chciał wykazać.

Kwestia naruszeń prawa, w tym i braku rozpoznania wniosku dowodowego również była przedmiotem argumentacji przywołanej przez skazanego w poprzednim wniosku o wznowienie postępowania i została już przez Sąd Najwyższy rozważona. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia w tej materii odmiennej optyki niż uprzednio wyrażona w postanowieniu Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. IV KO 75/25.W oparciu o powyższe stwierdzić zatem trzeba, że zmaterializowały się przewidziane w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie jako oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata i brak opłaty.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.][a.ł] ‎