IV KO 154/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 154/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)‎SSN Kazimierz KlugiewiczProtokolant Anna Kowal w sprawie Ł. W. (W.)‎skazanego za przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 12 marca 2020 r.,‎kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt II AKa (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. ‎z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.

1) wznawia z urzędu prawomocnie zakończone postępowanie;

2) uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) w punktach 1 i 3 oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. w punktach 1, 2, 4-7, 9 i w tym zakresie postępowanie umarza, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIESąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…):1. uznał oskarżonego Ł. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku wypełniającego znamiona przestępstwa z art. 62 ust. 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2015 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.2.uznał oskarżonego Ł.

W. , w ramach czynu opisanego w punktach IV i V części wstępnej wyroku, za winnego tego, że w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem tej samej sposobności w dniu 27.04.2018 r. w B. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej:- udzielił D. S. środki odurzające w postaci marihuany o masie netto 7,89 grama sprzedając je za łączną kwotę ok. 210 zł,- udzielił K. K. środki odurzające w postaci marihuany o masie netto 0,50 grama za kwotę 50 zł,tj. za winnego popełnienia ciągu przestępstw z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani wymierzył mu karę 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności.3.oskarżonego Ł.

W. uniewinnił od zarzutów popełnienia czynów opisanych w punktach II, III i VI części wstępnej wyroku.4.na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. orzeczone kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył oskarżonemu Ł. W. karę łączną 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności.5.na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł od oskarżonego Ł. W. na rzecz Skarbu Państwa przepadek równowartości korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 260 zł. 6.na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu Ł.

W. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.7.na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek dowodów rzeczowych.8.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata K. M. B. kwotę 1033,20 zł wraz z podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu Ł. W. w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji.9.na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa.Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 11 października 2019 r., II AKa (…):1.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy; 2.zasądził od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w C. ) na rzecz adwokata K.

M. B. kwotę 738 zł, w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 125,37 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę odwoławczą;3.zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa.Pismem z dnia 19 listopada 2019 r., przesłanym do Sądu Najwyższego wraz z aktami sprawy, Sąd Apelacyjny w (…) zwrócił się o rozważenie wznowienia postępowania z urzędu w związku z informacją, że skazany zmarł w dniu 5 października 2019 r.Sąd Najwyższy pozyskał skrócony odpis aktu zgonu skazanego, który potwierdził informację, iż Ł.

W. zmarł w dniu 5 października 2019 r. (k. 8 akt SN).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stwierdzenie, że skazany Ł. W. zmarł przed wydaniem przez Sąd Apelacyjny w (…) wyroku z dnia 11 października 2019 r., w sprawie II AKa (…), musiało skutkować uznaniem, że postępowanie zakończone tym wyrokiem, dotknięte jest uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Na wspomnianą ocenę nie mógł mieć przy tym żadnego wpływu fakt, że sąd odwoławczy nie wiedział o wskazanej wyżej przeszkodzie procesowej.

Podkreślenia również wymaga, że śmierć oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego wyłącza możliwość toczenia się postępowania ze skutkiem ex tunc. Oznacza to, że postępując prawidłowo Sąd Apelacyjny winien uchylić zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji, w części zawierającej rozstrzygnięcia związane ze skazaniem oskarżonego za czyny przypisane mu w punkcie 1 i 2 części dyspozytywnej orzeczenia organu a quo i postępowanie w tym zakresie umorzyć. Sąd Apelacyjny nie byłby bowiem władny - ze względu na stanowcze brzmienie art. 439 § 2 k.p.k. - do wzruszenia wyroku sądu pierwszej instancji w punkcie 3, w którym zawarto rozstrzygnięcie uniewinniające oskarżonego od popełnienia czynów opisanych w punktach II, III i VI części wstępnej wyroku.

W związku z tym, że sąd odwoławczy, na skutek nieposiadania informacji o śmierci oskarżonego, nie postąpił w opisany wyżej sposób i wydał rozstrzygnięcie merytoryczne, zaktualizował się stan z art. 542 § 3 k.p.k. Mając na uwadze fakt, że wznowienie postępowania - z powodów określonych w art. 439 § 1 pkt 9 – 11 k.p.k. - może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) w punktach 1 i 3 oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w C. w punktach 1, 2, 4-7, 9 i w tym zakresie postępowanie umorzył (art. 547 § 3 k.p.k.).O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.

Kierując się powyższą argumentacją orzeczono, jak w części dyspozytywnej wyroku.