IV KO 142/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 142/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie E. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w K. zawartego w postanowieniu z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt IX Ka (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w K. o sygn. akt IX Ka (…) do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R..

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 29 października 2019 r. Sąd Okręgowy w K. zwrócił się, na podstawie art. 37 k.p.k., do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt IX Ka […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.W uzasadnieniu niniejszego wniosku Sąd Okręgowy wskazał, że pokrzywdzoną w przedmiotowej sprawie jest Sędzia Sądu Okręgowego w K. w stanie spoczynku M. D., która w przeszłości pełniła funkcję Przewodniczącej III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w K.. W ocenie Sądu wnioskującego fakt utrzymywania przez czynnych sędziów Sądu Okręgowego w K. relacji pozazawodowych i czysto koleżeńskich z sędzią w stanie spoczynku M.D. może zrodzić wątpliwości dotyczące obiektywności i bezstronności tego Sądu w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy.

To zaś uzasadnia wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w K. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Dobro wymiaru sprawiedliwości oceniane przez pryzmat realiów przedmiotowej sprawy bezsprzecznie wskazuje bowiem na potrzebę rozpoznania sprawy przez sąd inny, aniżeli właściwy miejscowo.W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że „dobro wymiaru sprawiedliwości" uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu i pozwala stosownie do treści art. 37 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi wówczas, kiedy w sprawie zaistnieją tego rodzaju okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, lub tylko powodować w odbiorze społecznym - nawet mylne - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18).

Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za „dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 27/18).Na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Jak wskazał Sąd wnioskujący, w sprawie o sygn. akt IX Ka (…), zainicjowanej apelacją obrońcy oskarżonego E.S. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), mocą którego ww. został uznany za winnego czynu z art. 190 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. i skazany na karę roku pozbawienia wolności, status pokrzywdzonego przysługuje Sędziemu Sądu Okręgowego w K. w stanie spoczynku – M.D., która w czasie, gdy była aktywna zawodowo, pełniła funkcję Przewodniczącej III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w K..

Powyższe sprawia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w K., którego członkami składu są sędziowie utrzymujący z pokrzywdzoną relacje pozazawodowe i czysto koleżeńskie, mogłoby stworzyć po stronie opinii publicznej uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Niewątpliwie bowiem specyficzny układ procesowy tej sprawy (czyn był skierowany przeciwko sędziemu orzekającemu uprzednio w tym Sądzie) mógłby nawet u postronnego, obiektywnego, niezainteresowanego bezpośrednio rozstrzygnięciem obserwatora takiego procesu wzbudzić wątpliwości co do tego, czy wydane w sprawie orzeczenie jest wyłącznie wynikiem obiektywnego i sprawiedliwego rozpatrzenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, czy też może na jego treść miały wpływ osobiste, interpersonalne relacje członków składu orzekającego z pokrzywdzoną, rozumiane jako swoiste „solidaryzowanie" się z pokrzywdzoną.

Aby uniknąć tego typu potencjalnych insynuacji i podejrzeń, celowym jest uwzględnienie wniosku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Konkludując, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Zapewni to możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo. Sprzyjać będzie niewątpliwie ugruntowaniu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10).Z powyżej zatem względów Sąd Najwyższy zastosował instytucję właściwości delegacyjnej określoną w art. 37 k.p.k. i zdecydował o przekazaniu sprawy sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w R..as