IV KO 13/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 13/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia J. F.na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt PR 2 Ds […]o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 19 marca 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 stycznia 2019 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 23 stycznia 2019 r.

Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – sprawy z zażalenia J. F. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt PR 2 Ds […] o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.W uzasadnieniu wniosku wskazał, że sprawa dotyczy m.in. przekroczenia uprawnień przez sędziego orzekającego w Sądzie Okręgowym w K., a więc w sądzie wyższego rzędu nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy.

Powyższe, a także okoliczność, że wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w K. łączą z nim relacje zawodowe i koleżeńskie może wzbudzić w opinii społecznej przekonanie, że sprawa nie zostanie rozpoznana w sposób obiektywny. Tym bardziej, że skarżący praktycznie w każdym piśmie procesowym kwestionuje bezstronność i obiektywizm sędziów tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.W sprawie nie występują okoliczności uzasadniające przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd występujący z wnioskiem nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie prawidłowo – bez szkody dla wymiaru sprawiedliwości – rozpoznać złożonego środka odwoławczego. Obawy co do braku bezstronności nie można upatrywać ani w relacjach łączących sędziów tego Sądu z sędzią sądu wyższego rzędu, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, ani w postawie skarżącego. Zauważyć należy, że Sąd Rejonowy już dwukrotnie nie uwzględnił wniosków J. F. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego referenta, opartych na tożsamych okolicznościach (postanowienie z dnia 18 kwietnia 2018 r. i z dnia 1 października 2018 r.), a postanowieniem z dnia 23 stycznia 2019 r. kolejny wniosek skarżącego w tym przedmiocie pozostawił bez rozpoznania, dając wyraz temu, że nie stwierdził okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

W tym kontekście, deklarację o łączących „wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w K.” relacjach zawodowych i koleżeńskich z sędzią orzekającym w Sądzie Okręgowym w K., którego czynności służbowe były przedmiotem jednego z zarzutów podnoszonych przez skarżącego, uznać należy za gołosłowną. Przypomnieć ponadto należy, że przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Przewidziana w nim zmiana właściwości miejscowej jest bowiem instytucją o charakterze nadzwyczajnym i nie podlega wykładni rozszerzającej.

Dotyczy to zwłaszcza podstawowej przesłanki jej stosowania, a więc pojęcia dobro wymiaru sprawiedliwości, które determinuje przeniesienie sprawy, gdy cały sąd jest niewłaściwy do orzekania w myśl zasady nemo iudex re sua, a także wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, tej ostatniej „nie można upatrywać każdorazowo w podniesieniu wobec sędziego prowadzącego inne postępowania przez stronę niezadowoloną z ich przebiegu lub treści kończącego orzeczenia – zarzutu niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień i skierowania go do organów ścigania.

Prowadziłoby to bowiem w konsekwencji do stworzenia swego rodzaju pozaustawowego sposobu sterowania przez strony właściwością miejscową sądów (…) instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. nie jest rozwiązaniem stworzonym na potrzeby realizacji inicjatywy stron procesowych” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., IV KO 22/18, LEX nr 2499831). Z taką zaś sytuacją mamy bez wątpienia do czynienia w niniejszej sprawie, jako że skarżący konsekwentnie domaga się wyłączenia sędziego od rozpoznania wniesionego zażalenia.Mając powyższe na uwadze, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.