IV KO 123/24 · Sąd Najwyższy

IV KO 123/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie z zażalenia J. J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach ‎z dnia 31 lipca 2024 roku o odmowie wszczęcia śledztwa ‎w sprawie o sygn. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 28 listopada 2024 r., wniosku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt XVI Kp 752/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł : przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt XVI Kp 752/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z zażalenia J.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Północ w Katowicach z dnia 23 kwietnia 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt […], innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że J. J. w zawiadomieniu o popełnienie przestępstwa wskazuje sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. jako potencjalnego sprawcę przestępstwa, orzekającego w V Wydziale tego Sądu oraz odnosi się do domniemanych działań przestępczych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które to okoliczności mogą stwarzać wątpliwości u przeciętnego obserwatora, czy sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach zasługuje na uwzględnienie.Tytułem wstępu należy podkreślić, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu.

Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 15 maja 2023 r., III KO 41/23; postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, postanowienie SN z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, postanowienie SN z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24).Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uznać należy, że przytoczone we wniosku sądu meriti argumenty, wskazują, że zachodzi tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Zawiadomienie o przestępstwie złożone przez J.J. dotyczy sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach X.Y. , orzekającego w V Wydziale Karnym tego sądu, jak również rzekomych działań przestępczych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, co w takim układzie procesowym mogłyby rodzić wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Zgodzić należy się z tezą, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (zob. postanowienie SN z dnia 24 czerwca 2020 r., V KO 45/20; postanowienie SN z dnia 7 marca 2024 r., IV KO 6/24).

Osądzenie niniejszej sprawy w takich warunkach, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie nie było wolne od pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2007 r., IV KO 34/07).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Krakowie, spoza okręgu właściwości Sądu Apelacyjnego w Katowicach, jednakże położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23). Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [J.J.][ał] ‎