IV KO 113/25 · Sąd Najwyższy

IV KO 113/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie O. P. (poprzednio A. G. ) skazanego z art. 148 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2026 r. wniosku obrońcy o zwolnienie skazanego od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. II AKa 91/04 na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. Nr 123 t.j.) w zw. z art. 623 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

W złożonym przez obrońcę skazanego O. P. (poprzednio A. G. ) wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. II AKa 91/04, jego autor w pkt. 4 sformułował wniosek o „zwolnienie skazanego z ponoszenia kosztów w niniejszym postępowaniu”, w tym opłaty od wniosku o wznowienie postępowania. Oprócz ww. postulatu, obrońca nie załączył do wniosku dokumentów wykazujących sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów skazanego zgodnie z art. 623 k.p.k. (k. 2-6 akt).Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2025 r., sędzia sprawozdawca wezwał obrońcę skazanego do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez uiszczenie opłaty w kwocie 150 zł, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku (k. 20 akt).Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone obrońcy skazanego w dniu 17 grudnia 2025 r. (elektroniczne potwierdzenie odbioru k. 21 akt).

W zakreślonym we wskazanym powyżej zarządzeniu z dnia 9 grudnia 2025 r. siedmiodniowym terminie, obrońca skazanego nie usunął braku formalnego w postaci uiszczenia opłaty w kwocie 150 zł. Do chwili rozpoznania przedmiotowego wniosku zaniechał dołączenia do wniosku składanego w trybie art. 623 k.p.k. dokumentów wykazujących sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów skazanego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek obrońcy skazanego O. P. (poprzednio A. G. ) nie zasługiwał na uwzględnienie.Przypomnieć należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.

U. z 2023 r. Nr 123 t.j.) w zw. z art. 623 k.p.k. nakłada na osobę ubiegającą się o zwolnienie od uiszczenia opłaty obowiązek wykazania, że ze względu na jej sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie opłaty byłoby zbyt uciążliwe.Obrońca skazanego z wyboru, jako podmiot fachowy, tak w dacie złożenia wniosku o zwolnienie skazanego od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania sądowego, jak i w dacie odebrania wezwania do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez uiszczenie opłaty w kwocie 150 zł, znał regulację prawną wynikającą z art. 623 k.p.k.

Mimo to nawet nie podjął próby uprawdopodobnienia (czy to we wniosku o wznowienie postępowania czy w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku), że skazany nie jest w stanie wywiązać się z powinności uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postępowania w kwocie 150 zł. Nie wykazał w żaden sposób, jak wymaga ww. przepis, iż ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów skazanego, wyłożenie przez skazanego wskazanej opłaty byłoby dla niego zbyt uciążliwe  chociaż ciężar dowodu co do istnienia okoliczności uzasadniających ewentualne zwolnienie od opłaty zawsze obciąża ubiegającego się o to zwolnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 21 czerwca 1996 r., V KZ 10/96, OSNKW 1996, z. 7-8, poz. 46; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KZ 7/07, LEX nr 568635).

Sam fakt pobytu skazanego w zakładzie karnym nie jest zaś wystarczającą przesłanką, aby zrezygnować z domagania się od niego zapłacenia stosownej, dość niskiej, należności.Na marginesie jedynie wypada wskazać na to, że zaniechanie w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających ewentualne zwolnienie od zapłaty kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego nie stanowi braku formalnego wniosku i  w konsekwencji  nie znajduje tu zastosowania tryb usuwania braków przewidziany w art. 120 k.p.k. Wniosek taki należy merytorycznie rozpoznać, a to sam wnioskodawca ponosi ryzyko jego nieuwzględnienia w związku z zaniechaniem jego uzasadnienia w odniesieniu do okoliczności o których mowa w art. 623 k.p.k. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KZ 15/18, LEX nr 2499858).Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, postanowiono jak w części dyspozytywnej. [J.J.][a.ł] ‎