IV KO 112/23 · Sąd Najwyższy

IV KO 112/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej na postanowienie Komisariatu Policji II w Bielsku-Białej z dnia 31 maja 2023 r., zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała-Południe w Bielsku-Białej dnia 14 czerwca 2023 r., o odmowie wszczęcia dochodzenia sygn. akt [...] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej zawartego w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt IX Kp 438/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt IX Kp 438/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pszczynie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem Komisariatu Policji II w Bielsku-Białej z dnia 31 maja 2023 r., zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej Bielsko-Biała-Południe w Bielsku-Białej dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt [...], odmówiono na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wszczęcia dochodzenia w sprawie o występek z art. 244b § 1 k.k. Zażalenie na ww. postanowienie wywiódł Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy IX Kp 438/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu wskazano, iż środek odwoławczy został złożony przez zwierzchnika służbowego sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, pozostającego z wieloma z nich w stosunkach koleżeńskich. Rzeczone w ocenie sądu wnioskującego powoduje, że rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym mogłoby rodzić w oczach pozostałych stron wątpliwości co o zachowania przez sąd wymaganego obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Instytucja określona w art. 37 k.p.k. statuuje wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby, w odczuciu społecznym, prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (por. postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169; postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23, LEX nr 3514357; postanowienie SN z dnia 9 maja 2023 r., II KO 42/23, LEX nr 3565837).W przedmiotowej sprawie zarówno zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 244b § 1 k.k., jak i zażalenie na wskazane wyżej postanowienie wniósł Prezes Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej.

Już sama ta okoliczność może mieć wpływ nie tylko na swobodę orzekania sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, lecz również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy (por. postanowienie SN z dnia 1 marca 2023 r., IV KO 23/23, LEX nr 3556612).Mając powyższe okoliczności na względzie, należało uwzględnić inicjatywę sądu wnioskującego i przekazać przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Pszczynie.

Wskazany sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz położony jest w innym okręgu, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny.Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. (P.B.) [ał]