IV KO 110/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 110/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 16 września 2021 r. w sprawie zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 28 września 2020 r., sygn. PR 2 Ds. [...] o odmowie wszczęcia śledztwa, wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 20 lipca 2021 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt II Kp [...] do rozpoznania przez inny sąd równorzędny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.W postanowieniu Sąd wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpatrzenia zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczącego czynu z art. 231 § 1 k.k., którego w ramach czynności orzeczniczych miał dopuścić się sędzia Sądu Okręgowego w K.. Jego małżonka jest zaś sędzią Sądu Rejonowego w K., pełniącą obowiązki służbowe w Wydziale Karnym.Sąd podniósł, że z osobą tą sędziowie orzekający w Wydziale Karnym mają kontakt nie tylko urzędowy, ale także bezpośredni (poprzez wykonywanie pracy w tym samym budynku).

Okoliczności te zdaniem Sądu mogą budzić – w szczególności u skarżącego – poczucie stronniczości rozstrzygnięć. Dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia zatem przekazanie sprawy przez sąd, którego siedziba nie znajduje się w budynku Sądu Okręgowego w K..Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy nie przekonują bowiem, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Nie zachodzą zatem wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.W pierwszej kolejności wypada wskazać, że regulacja art. 37 k.p.k., pozwalająca na odstępstwo od zasady właściwości miejscowej, ma charakter wyjątkowy, a tym samym jej treść powinna być wykładana ściśle.Należy zauważyć, że sam fakt, iż zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego rozpoznawane jest przez Sąd Rejonowy w K., w którym orzeka małżonka tego sędziego, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Okoliczności powodującej taką konieczność nie stanowi to, że sędziów mogących rozpatrywać sprawę łączy z małżonką sędziego wykonywanie obowiązków w ramach tej samej jednostki organizacyjnej sądu. Jeśli natomiast in concreto pojawia się – ze względu na szczególne okoliczności – uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie, jego wyłączenie przewidują przepisy inne niż art. 37 k.p.k. Nie można nie zauważyć tego, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. sędzia referent w tej sprawie, która jako jednoosobowy skład Sądu, jest również autorką wniosku o przekazanie, nie została wyłączona od rozpoznawania tej sprawy.

Należy również uznać, ze wskazane przez wnioskujący Sąd uzasadnienie, dotyczące subiektywnego postrzegania orzeczenia jako stronniczego z opisanych wyżej względów przez skarżącego lub inne osoby, jest niewystarczające dla uwzględnienia wniosku. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.