IV KO 110/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 110/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie D. S. i J. R.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 20 grudnia 2018 r.,‎wniosku Sądu Rejonowy w R., zawartego w postanowieniu ‎z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt II K […] Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych D.

S. i J. R. innemu sądowi równorzędnemu. Zdaniem występującego Sądu, w postępowaniu doszło do prób bezprawnej ingerencji w tok postępowania przez prokuratora niepogodzonego z treścią prawomocnego postanowienia o przekazaniu sprawy w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, w trybie art. 344a § 1 k.p.k. Podjęte przez prokuratora działania miały polegać na żądaniu wszczęcia wobec referenta sprawy postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem Sądu występującego z wnioskiem okoliczności te przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek Sądu Rejonowego jest niezasadny. Wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., pozwalającego na odstępstwo od zasadniczej właściwości sądu, nakazuje stosowanie tego przepisu w sposób niezwykle rygorystyczny. Przekazanie sprawy, na podstawie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić z powodów, które mogą wywrzeć ujemny wpływ na swobodę wyrokowania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do trafnego rozpoznania sprawy. Charakter i nasilenie działań podjętych przez prokuratora Prokuratury Krajowej – […] Wydziału Zamiejscowego Departamentu ds.

Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji z siedzibą w R., znajdujące potwierdzenie w treści pisma z dnia 1 sierpnia 2018 r. (sygn. PK VI WZ Ds. […]) wskazują, że wyrażone w wystąpieniu Sądu Rejonowego obawy nie są pozbawione racji. Niewątpliwie groźba spowodowania postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego orzekającego w przedmiocie przekazania sprawy do postępowania przygotowawczego, czy też podejmowanie innych pozaprocesowych prób wpłynięcia na merytoryczny kształt rozstrzygnięcia zapadłego w Sądzie odwoławczym należą do okoliczności mogących wpływać na swobodę orzekania sędziego rozstrzygającego sprawę karną w I instancji.

Sąd Najwyższy dostrzega podniesioną w wystąpieniu wagę zagadnienia, bezpośrednio dotykającego sfery niezawisłości sędziowskiej, jak również konsekwencje służbowe pisemnego wystąpienia strony niepogodzonej z treścią rozstrzygnięcia dla sędziego referenta sprawy. Normą art. 37 k.p.k. objęte są jednak, stanowiące zagrożenie dla bezstronności orzekania, sytuacje, w których sprawa dotyczy bezpośrednio całego sądu właściwego (rozumianego jako instytucja) lub jego wszystkich sędziów i ławników. Szczególne uprawnienie Sądu Najwyższego ingerujące w chronioną konstytucyjnie zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo aktualizuje się dopiero wtedy, gdy dla dobra wymiaru sprawiedliwości w danej sprawie nie jest wystarczające posłużenie się innymi przewidzianymi w Kodeksie postępowania karnego i służącymi temu celowi instytucjami.

W tym zakresie art. 37 k.p.k. nie może w szczególności zastępować instytucji wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z uwagi na istnienie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.). W tym stanie rzeczy należało uznać, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 37 k.p.k. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.