IV KO 11/17 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 11/17 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Dariusz Kala‎SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie N. B. ‎skazanego z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 maja 2017 r. wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego‎wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt IV K (…) utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt II AKa (…), p o s t a n o w i ł:

1) oddalić wniosek;

2) zwolnić skazanego z kosztów sądowych postępowania wznowieniowego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIEN. B. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt IV K (…), za popełnienie w okresie od 14 do 15 listopada 2003 r. w S. przestępstwa z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k., na karę 15 lat pozbawienia wolności.Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 sierpnia 2005 r., sygn. akt II AKa (…).Ustanowiony z urzędu obrońca, a następnie również Rzecznik Praw Obywatelskich, nie stwierdzili podstaw do wniesienia kasacji (k-927-928; 969).

Obrońca skazanego we wniosku z dnia 25 stycznia 2017 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 sierpnia 2005 r., wskazał, że w związku z tym postępowaniem, dopuszczono się przestępstwa i istnieje uzasadnione podejrzenie, że mogło to mieć istotny wpływ na treść finalnego rozstrzygnięcia, co uzasadnia wznowienie postępowania. Przestępstwem tym miałby być czyn z art. 234 k.k., art. 235 k.k. i art. 236 k.k., dotyczący fałszywego oskarżenia skazanego o popełnienie przypisanej mu zbrodni przez współoskarżonego P. G..

Argument obrony koncentruje się wokół tego, iż postępowanie o wyżej wskazane przestępstwo zostało umorzone przez Prokuraturę Rejonową w G. postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. (PR Ds. (…)) z uwagi na przedawnienie, co oznacza, że gdyby nie upływ terminu przedawnienia, P. G. zostałby uznany winnym tego czynu, zwłaszcza, że jak pisze wnioskodawca, tenże współoskarżony wielokrotnie publicznie, w tym na antenie telewizji P. przyznał się do tego, że „wrobił” skazanego w zabójstwo.W odpowiedzi na powyższy wniosek prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jego oddalenie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, którego efektem może być uchylenie prawomocnego już orzeczenia.

Powołana przez wnioskodawcę podstawa prawna wniosku o wznowienie - art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., stanowi, że postępowanie wznawia się, jeżeli "w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa". Ta jednak podstawa wznowieniowa tylko wówczas może być skutecznie podniesiona, gdy - zgodnie z art. 541 § 1 i § 2 k.p.k. - czyn ten zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 punkty 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k., przy czym w takim wypadku „wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego”.

Ponadto nawet stwierdzenie, iż w związku z postępowaniem karnym dopuszczono się przestępstwa, nie jest wystarczającym warunkiem wznowienia postępowania, albowiem przyczyna wznowienia propter falsa zachodzi dopiero po ustaleniu przez sąd, że przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem mogło mieć wpływ na treść orzeczenia (tak m.in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia z dnia 18 lutego 2015 r., III KO 3/14).Wniosek będący przedmiotem niniejszego postępowania jest już trzecim wnioskiem skazanego o wznowienie postępowania.

Wcześniejsze związane były z rzekomym pojawieniem się nowych dowodów w postaci wypowiedzi samego P. G., że to on brał udział w zabójstwie W. E., a N. B. nie miał z tym nic wspólnego. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., IV KO 90/12 Sąd Najwyższy oddalił wniosek skazanego o wznowienie postępowania z uwagi podstawę z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., wskazując, że już w trakcie pierwotnego procesu skazany przywoływał twierdzenie, że został „wrobiony” w zabójstwo, choć rzeczywiście dokonał go P. G. wraz z nieznanymi sprawcami i jako pierwszy, już podczas przesłuchania w dniu 28 grudnia 2003 r. sugerował, że R.

P. miał wiedzę o dokonaniu zabójstwa jeszcze przed jej ujawnieniem przez policję oraz że „może on maczał w tym palce” (k. 278-279), co podtrzymał na rozprawie (k. 687). Przesłuchany jednak na te okoliczność P. G. przyznał, że zna R. P., ale w dniu zdarzenia go nie widział (k. 283). Powyższe świadczy o tym, że Sąd orzekający miał wiedzę o możliwym udziale tej osoby w zdarzeniu, a tego rodzaju linię obrony Sąd pierwszej instancji odrzucił stwierdzając, że „próba dowodzenia, że morderstwa dokonał P. G. wraz z nieznanymi sprawcami i że N. B. został w to morderstwo „wrobiony” przez G. nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym” (k. 800).

Jeżeli natomiast chodzi o informacje przekazane przez P. C. i J. B., że widzieli w noc zabójstwa pokrzywdzonego w towarzystwie R. P., to są one niewiarygodne, albowiem jak ustalił Sąd Okręgowy, pokrzywdzony ostatni raz był widziany przez jednego z sąsiadów, po godz. 16.00 w dniu 14 listopada 2003 r., kiedy wracał z pracy, a jego ciało znaleziono dopiero w dniu 17 listopada 2003 r. Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Apelacyjny ostatecznie wyprowadził konkluzję, że jeśli zważy się przy tym, że P. G. łączyły z N. B. bliskie, koleżeńskie więzi - nie miał on żadnego powodu do obciążenia go pomówieniem.Zatem wersja o „wrobieniu” skazanego pojawia się po raz kolejny na podstawie de facto tych samych przesłanek, jedynie z tą zmianą, że w najnowszym wniosku podnosi się, że postępowanie przygotowawcze o przestępstwo fałszywego oskarżenia zostało umorzone z uwagi na przedawnienie.

Przy czym pamiętać należy, na co trafnie zwraca uwagę Prokurator, że brak jest w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania stwierdzeń wskazujących na przesądzenie - w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego – faktu popełnienia przez P. G. czynu fałszywego oskarżenia. Wobec uznać należy, że nie wykazano, że zaistniała w sprawie przesłanka wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. l.n