IV KO 104/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KO 104/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 16 września 2021 r. w sprawie zażalenia M. T. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. PR 1 Ds. [...] o odmowie wszczęcia śledztwa, wniosku Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt III Kp [...] do rozpoznania przez inny sąd równorzędny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W złożonym wniosku powołano się na dwie okoliczności mające świadczyć o potrzebie przekazania sprawy. Po pierwsze wskazano, że przedmiotowa sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, które zostało wniesione przez M. T., byłego komendanta Policji oraz komendanta Straży Miejskiej w B.

Sąd podniósł, że od kilkudziesięciu lat uczestniczył on w rozprawach przed bielskimi sądami jako pełnomocnik wymienionych instytucji. Po drugie czyn, co do którego zdaniem M. T. powinno toczyć się śledztwo, dotyczy zachowania A. E., obrońcy w sprawach karnych, a wcześniej aplikantki sądowej w Sądzie Rejonowym w [...].Obie te okoliczności – ze względu na powiązanie sędziów więzami zawodowymi oraz towarzyskimi ze osobami uczestniczącymi w sprawie – zdaniem Sądu powodują, że rozpoznawanie sprawy przez sędziego Sądu Rejonowego w B. może budzić uzasadnione podejrzenia co do bezstronności orzeczenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy nie przekonują bowiem, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Nie zachodzą zatem wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.W pierwszej kolejności wypada wskazać, że regulacja art. 37 k.p.k., pozwalająca na odstępstwo od zasady właściwości miejscowej, ma charakter wyjątkowy, a tym samym jej treść powinna być wykładana ściśle.

Po drugie należy odnieść się do podnoszonego przez Sąd argumentu, zgodnie z którym rozpatrywanie sprawy przed Sąd Rejonowy w [...] może budzić podejrzenie, co do bezstronności ze względu na charakter obowiązków pełnionych przez M. T.. Okoliczność, że sprawa dotyczy byłego komendanta Policji i komendanta Straży Miejskiej znanego poszczególnym sędziom w sądzie właściwym do rozpatrywania przedmiotowej sprawy, nie powinna stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia wniosku o jej przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. Wręcz przeciwnie, uwzględnienie tego wniosku, zamiast służyć dobru wymiaru sprawiedliwości, działałoby na jego szkodę.

Sam bowiem fakt współpracy Policji i Straży Miejskiej z władzą sądowniczą na podstawie stosownych regulacji nie świadczy o zagrożeniu dla bezstronności orzekającego w sprawie przeciwko komendantowi tych służb. Jeśli natomiast in concreto powstałaby uzasadniona wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie, jego wyłączenie przewidują przepisy inne niż art. 37 k.p.k.Powyższe uwagi uzasadniają również brak podstaw dla uwzględnienia wniosku ze względu na ewentualne powiązania zawodowe adwokat A. E. z sędziami Sądu Rejonowego w B. jako obrońcy w sprawach karnych oraz byłej aplikantki sądowej.

Sam fakt występowania we wskazanych rolach przed sądem nie świadczy o tym, że gwarancje sprawiedliwego i rzetelnego procesu będą nienależycie respektowane.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.