IV KKN 800/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 800/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 września 2000 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN - Andrzej Siuchniński

Sędziowie SN:

- Zygmunt Stefaniak

- Feliks Tarnowski (spraw.)

Protokolant: Teresa Jarosławska

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Franciszka Pasturczaka

po rozpoznaniu w dniu 14 września 2000 r.

sprawy T. P.

oskarżonego z art. 18 § 2 w zw. z art. 280 § 2 d.kk

z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść

oskarżonego – PR IV KnP […]

od wyroku Sądu Rejonowego w Ż.

z dnia 27 stycznia 1983 r., sygn. II K […]

I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia T. P. od popełnienia

przypisanego mu przestępstwa;

II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNI ENIE

Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem z dnia 27 stycznia 1983 r. sygn. II K […]

uznał oskarżonego T. P. za winnego tego, że:

„w dniu 1 października 1982 r. w S., woj. […] udzielił pomocy

przez dostarczenie farby i pędzla W. B. i K. J. do wykonania na drodze

publicznej,

wiacie

przystanku

haseł antypaństwowych

autobusowego

manifestujących

i

tablicy

działalność

NSZZ

ogłoszeń

„[…]”

oraz nawołujących do popełniania zbrodni”

i za to, na podstawie art. 18 § 2 d.kk w zw. z art. 280 § 2 d.kk skazał go na karę

2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres 3 lat. Na podstawie art. 75 § 1 d.kk sąd wymierzył oskarżonemu karę

grzywny w kwocie 20.000 zł, na poczet której zaliczył mu okres tymczasowego

aresztowania od 2 do 13 października 1982 r.

Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 1983 r. Sąd – na podstawie art. 4 ust. 1

pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii – darował skazanemu orzeczoną

karę pozbawienia wolności, zaś postanowieniem z dnia 20 czerwca 1989 r.

orzekł o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć skazanie za występek z art. 18

§ 2 w zw. z art. 280 § 2 kk stwierdzając, że uległo ono zatarciu.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony procesowe i

uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego i bez sporządzenia

uzasadnienia.

Wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 stycznia 1983 r. zaskarżył

kasacją na korzyść oskarżonego Prokurator Generalny

zarzucając

rażące naruszenie art. 3 § 1 i 3, 357 d.kpk polegające na nierozważeniu

okoliczności wynikających z całości wyjaśnień oskarżonego ze śledztwa i z

rozprawy oraz zeznań świadków K. J. i W. B. dotyczących strony podmiotowej

działania oskarżonego, tj. świadomości w zakresie treści haseł i napisów

zamieszczonych w miejscu publicznym przez inne osoby, co doprowadziło

do bezpodstawnego skazania go za przestępstwo z art. 18 § 2 d.kk

w zw. z art. 280 § 2 d.kk

i wnosząc

o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonego od

popełnienia przypisanego mu przestępstwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut kasacyjny jest słuszny, bowiem istotnie Sąd meriti, skazując T. P.

za pomocnictwo do przestępstwa określonego w art. 280 § 2 d.kk, zaniechał

rozpoznania i ustalenia znamion strony podmiotowej tego czynu i w rezultacie –

pomimo braku podstaw faktycznych uznał winę oskarżonego za udowodnioną.

Jak wiadomo strona podmiotowa przestępstwa winna być odbiciem strony

przedmiotowej, co w odniesieniu do oskarżonego oznacza, że powinien on

działać umyślnie co najmniej z zamiarem wynikowym (cum dolo eventuali).

Takich ustaleń nie sposób jednak dokonać na podstawie dowodów

przeprowadzonych w niniejszej sprawie, a przeciwnie – analiza całokształtu

materiału dowodowego upoważnia do przyjęcia konstatacji, iż T. P.

nie obejmował swoją świadomością tego, że podjętym przezeń działaniem

ułatwił popełnienie przez sprawców przestępstwa z art. 280 § 2 d.kk.

W złożonych wyjaśnieniach oskarżony podkreślił, że pożyczając kolegom

farbę i pędzel był przekonany o tym. że wykonane przez nich napisy nie będą

miały przestępczego charakteru (k. 82v-83), kiedy zaś W. B. zaczął malować

hasło o treści, której nie akceptował, zwrócił mu uwagę, wyrażając tym swoją

dezaprobatę

(k.50).

Wyjaśnienia oskarżonego

zostały

potwierdzone

depozycjami świadków K. J. (k.61-62), W. B. (k.64-65) i E. P. (k.84), z których

wynika, że nie znał on w istocie treści haseł i napisów, jakie zamierzali sprawcy

namalować w miejscach publicznych, zarówno wcześniej jak i w trakcie

malowania. Natomiast samo dostarczenie farby i pędzla nie może być

traktowane jako element przesądzający automatycznie o winie umyślnej

oskarżonego, a w tym o jego zamiarze ułatwienia popełnienia przestępstwa z art.

280 § 2 d.kk przez W. B. i K. J., odpowiadających w odrębnym procesie.

Stwierdzając przeto, iż zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą

przepisów art. 3 § 1 i 3 oraz art. 357 d.kpk, Sąd Najwyższy uchylił tenże wyrok i

uniewinnił T. P. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa.

Przewodniczący: SSN (Andrzej Siuchniński)

Sędziowie: SSN (Zygmunt Stefaniak)

(Feliks Tarnowski)

aw

f/ak