IV KKN 578/99 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 578/99

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2001 r.

Sąd Najwyższy - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – Henryk Gradzik

Sędziowie: SN – Wiesław Kozielewicz

SN – Józef Musioł (spr.)

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Krzysztofa Parchimowicza

po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2001 r.

sprawy P. M.

skazanego z art. 148 § 1 kk

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)

z dnia 20 maja 1999 r., sygn. II AKa (…)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K.

z dnia 14 października 1998 r., sygn. V K (…)

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu

w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 20 maja 1999 r. sygn. akt II AKa

(…) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 października

1998 r. sygn. akt V K (…), który uznał oskarżonego P. M. za winnego

popełnienia przestępstwa z art. 148 § 1 kk polegającego na tym, że w dniu 12

czerwca 1993 r. w L., działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia M.

S. uderzył ją kilkakrotnie kamieniem w głowę, w wyniku czego doznała ona

złamania kości sklepienia i podstawy czaszki, złamania nasady nosa i żuchwy

po stronie prawej, co spowodowało jej zgon i za to skazał go na karę 15 lat

pozbawienia wolności oraz środek karny w postaci pozbawienia praw

publicznych na okres 5 lat.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył kasacją obrońca

oskarżonego P. M., który zarzucając „rażące naruszenia przepisów prawa

procesowego mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, a to:

- art. 167 kpk poprzez pominięcie przez Sąd Okręgowy w K. dowodu z akt

sprawy Sądu Rejonowego w M., sygn. akt III K (…), pomimo tego iż sam

ten Sąd określił wyżej wymienione akta jako istotny dowód w sprawie, do

ujawnienia na rozprawie,

- art. 410 kpk w zw. z art. 4 kpk, poprzez oparcie się w rozstrzygnięciu

jedynie na wybiórczych elementach materiału dowodowego, a w

szczególności części wyjaśnień oskarżonego P. M. złożonych w toku

postepowania przygotowawczego, w których przyznał się on do winy oraz

na

wybranych

dostatecznego

elementach

uwzględnienia

zapisu

przy

przemawiających na korzyść oskarżonego,

eksperymentu

śledczego,

rozstrzygnięciu

bez

dowodów

- art. 424 kpk i art. 442 § 3 kpk poprzez brak wyczerpującego omówienia

szeregu istotnych dowodów w sprawie, w sytuacji gdy Sąd Apelacyjny w

(…) w swym wyroku z dnia 22 kwietnia 1997 r., sygn. akt II AKa (…),

uchylając wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 listopada 1996 r. i

przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zwrócił uwagę na

konieczność

szczegółowego

i

precyzyjnego

omówienia

wszystkich

dowodów, co ma istotne znaczenia dla prawidłowej rekonstrukcji stanu

faktycznego oraz właściwego wnioskowania o winie i sprawstwie

oskarżonego w popełnieniu inkryminowanego mu czynu,

- art. 457 § 2 kpk, poprzez zaniechanie przez Sąd Apelacyjny w (…) pełnego

ustosunkowania się do zarzutów apelacji złożonej od wyroku Sądu

okręgowego w K. z dnia 14 października 1998 r., a dotyczących

rozbieżności w określeniu miejsca popełnienia przestępstwa, braku

omówienia zeznań szeregu świadków, jak również nie ustosunkowania się

do

zarzutów

apelacji

dotyczących

wartości

dowodowej

badania

poligraficznego

wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sadu

Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w K.

Na rozprawie Prokurator Prokuratury Krajowej przychylając się do

zarzutów kasacji w zakresie naruszenia art. 457 § 2 kpk wniósł o przekazanie

sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacji trudno odmówić słuszności.

Sprawa należy do trudnych i skomplikowanych i już to samo wymaga

wyjątkowej dokładności przy ocenie prawidłowości przeprowadzonych

czynności procesowych i dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych.

Przede wszystkim zaś wymagana była konieczność, wyjątkowo pełnego

ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji.

W tym zaś kontekście trudno nie podzielić słuszności zarzutów

podniesionych w kasacji. Sąd Najwyższy nie mógł przejść do porządku nad

szeregiem naruszeń prawa procesowego ze strony Sądu Apelacyjnego.

1) Naruszenie art. 167 kpk poprzez pominięcie przez Sąd I instancji

dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w M. sygn. akt III K (…) jest

ewidentne. Sąd Okręgowy bowiem uznał, iż akta sprawy III K (…) są istotnym

dowodem w sprawie i „będą potrzebne na ostatnim terminie rozprawy celem ich

ujawnienia” (k. 248 tom VI). Akta te dotyczyły G. Ż. i R. D. występujących w

sprawie oskarżonego P. M. w charakterze istotnych świadków.

Mimo takiego akcentowania wagi dowodu z tych akt Sąd Okręgowy nie

tylko tego dowodu nie przeprowadził, ale nawet nie podjął decyzji o zmianie

stanowiska w tym względzie.

Sąd odwoławczy wprawdzie zauważył, iż Sąd I instancji nie

ustosunkował się zarówno do zeznań świadka M. M. oraz akt sprawy karnej

sygn. III K (…) ale wniosek z tego uchybienia Sądu Okręgowego skwitował

stwierdzeniem, że dowody te „nie mogły wpłynąć na dokonanie krytycznych dla

oskarżonego ustaleń faktycznych” (str. 2 z uzasadnienia wyroku Sądu

Apelacyjnego k. (…)).

Rozumowanie takie nie wytrzymuje krytyki, bowiem skoro Sąd I instancji

nie przeprowadził dowodu z przedmiotowych akt, to trudno przesądzać jaką te

akta miały wartość dowodową przy ocenie zeznań świadków występujących w

sprawie, którą rozpatrywał.

Ten słuszny zarzut kasacji nie mógł pozostać bez znaczenia przy

rozstrzyganiu zasadności wniesionej kasacji.

2) Trudno też odmówić słuszności kasacji, gdy podnosi zarzut naruszenia

art. 457 § 2 kpk. Sąd Apelacyjny, w tej niewątpliwie trudnej sprawie, zajęcie

stanowiska wobec zarzutów podniesionych w apelacji sprowadził do ogólnej

oceny wyroku I instancji. Podzielając zajęte przez ten Sąd stanowisko co do

winy oskarżonego – wywiedzionej z przyznania się P. M., zaniechał

ustosunkowania się do konkretnych zarzutów apelacji.

Tymczasem - zauważone przez Sąd odwoławczy „usterki postępowania”

nie mogą pozostać li tylko skwitowane argumentem, iż oskarżony przyznał się

do winy, gdy:

a) przyznanie to nie było jednolite i zawierało wiele sprzecznych ze sobą

szczegółów podawanych przez oskarżonego w czasie różnych faz

postepowania przygotowawczego,

b) przyznanie to zostało odwołane.

Sąd odwoławczy poza kilku zdaniami na stronie pierwszej i drugiej

uzasadnienia swego wyroku skoncentrował swa uwagę wokół oceny wyjaśnień

oskarżonego, gdy tymczasem zarzuty apelacji podnosiły wiele zarzutów, co do

których Sąd Apelacyjny w ogóle stanowiska nie zajął. Sąd odwoławczy nie

może ograniczać swego stanowiska wobec zarzutów środka prawnego do

stwierdzenia, że podziela argumenty przytoczone w uzasadnieniu wyroku Sądu

I instancji.

Wobec braku zajęcia przez Sąd Apelacyjny stanowiska wobec wszystkich

zarzutów apelacji Sąd Najwyższy uznał, iż niemożliwa jest kontrola kasacyjna i

zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd odwoławczy winien zająć

stanowisko wobec wszystkich zarzutów apelacji i dać temu właściwy wyraz w

uzasadnieniu swego wyroku.

Z tych przyczyn nie przesądzając w niczym problemu winy oskarżonego

Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.