IV KKN 450/96 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt IV KKN 450/96

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN – Lidia Misiurkiewicz

Sędziowie:

SN – Przemysław Kalinowski (spr.)

SN – Mieczysław Młodzik

Protokolant – Elżbieta Brejniak

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Krzysztofa Parchimowicza

po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2001 r.

sprawy P. S.

oskarżonego z art. 267 d.kk w zw. z art. 58 kk i in.

z powodu kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej

– na niekorzyść oskarżonego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.

z dnia 8 sierpnia 1996 r., sygn. IV Ka […]

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.

z dnia 15 maja 1996 r., sygn. II K […]

1. uchyla zaskarżony wyrok, a także wyrok Sadu Rejonowego w K.

z dnia 15 maja 1996 r. sygn. akt II K […] i sprawę przekazuje

temu ostatniemu sądowi do ponownego rozpoznania,

2. zarządza zwrot opłaty w kwocie 300 (trzysta) zł na rzecz

oskarżycielki posiłkowej K. S. – S.

UZASADNIENIE

P. S. został oskarżony o to, że „działając w warunkach przestępstwa ciągłego

w okresie od 25 lutego 1993 r. do 13 października 1994 r. w K. używał

jako zawierający prawdziwe dane dowód osobisty, który to dokument na skutek

podstępnego wprowadzenia w błąd kompetentnego pracownika Urzędu

Dzielnicowego w K. w dniu 28 listopada 1985 r. poświadcza nieprawdę

odnośnie nie pozostawania przez P. S. w związku małżeńskim w szczególności:

- w dniu 25 lutego 1993 r. w K. posłużył się tym dokumentem

przy sporządzaniu umowy sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą

nr […] w kancelarii notarialnej przy ul. M.,

- w dniu 13 października 1994 r. kiedy zawierając umowę sprzedaży

samochodu osobowego m-ki P. nr rej. […] wchodzącego w skład ustawowej

wspólnoty małżeńskiej z S. M. przywłaszczył sobie jednocześnie kwotę 1500

na szkodę swojej żony K. S.,

tj. o przestępstwo z art. 267 d. kk w zw. z art. 58 d. kk i art. 204 § 1 d. kk w zw.

z art. 10 § 2 d. kk”.

Wyrokiem z dnia 15 maja 1996 r. sygn. akt II K […] Sąd Rejonowy w K.

uznał oskarżonego za winnego dokonania zarzuconego mu czynu z tą zmianą, że

odnośnie czynu z dnia 13 października 1994 r. dotyczącego umowy sprzedaży

samochodu przyjmuje się przypadek mniejszej wagi z art. 204 § 2 kk i na

podstawie art. 27 § 1 d. kk i art. 29 § 1 d. kk warunkowo umorzył postępowanie

karne ustalając okres próby na 1 rok.

Od tego wyroku apelację wniosła oskarżycielka posiłkowa K. S.,

zarzucając

błędną

do niesłusznego

ocenę

przekonania,

materiału

iż

co

doprowadziło

popełnił

przestępstwa

dowodowego,

oskarżony

nie

z art. 267 kk.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 1996 r. sygn. akt IV Ka […] Sąd Wojewódzki w K.

utrzymał w mocy orzeczenie sądu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła oskarżycielka posiłkowa, wnosząc

kasację na niekorzyść oskarżonego i podnosząc zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego w postaci obrazy art. 27 d. kk i art. 205 d. kk

poprzez warunkowe umorzenie postępowania w stosunku do P. S. w sytuacji,

gdy został on wcześniej skazany za przestępstwo z art. 186 § 1 d. kk, a zatem

nie zachowano warunku niekaralności za przestępstwo oraz pominięto treść

ustaleń wskazujących na wyczerpanie znamion przestępstwa z art. 205 d. kk,

- naruszenia prawa procesowego – w wyniku obrazy art. 8 d. kpk polegającej

na braku prawidłowego zebrania danych osobopoznawczych oskarżonego, w

szczególności dotyczących jego uprzedniej karalności, co doprowadziło do

bezpodstawnego zastosowania wobec niego instytucji warunkowego

umorzenia postępowania.

W konkluzji kasacji jej autor wniósł o uchylenie wyroków sądów obu

instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu

w K..

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej okazała

się zasadna w zakresie swego podstawowego zarzutu, zaś postawiony w niej

wniosek

o

uchylenie

wyroków

sądów

obu

instancji

zasługiwał

na uwzględnienie. Trafne okazało się twierdzenie zaprezentowane przez

skarżącego o braku spełnienia wszystkich ustawowych wymogów wskazanych

w przepisie art. 27 d. kk, niezbędnych dla zastosowania instytucji warunkowego

umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej,

w/w instytucja odnosiła się do osób dotychczas niekaranych za przestępstwo.

Tymczasem w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez sądy obu instancji

P. S. nie spełniał tego warunku. Z akt sprawy Sądu Rejonowego w K.

sygn. II K […],

ujawnionych

na

rozprawie

kasacyjnej

przed

Sądem

Najwyższym wynika bowiem, iż został on skazany wyrokiem tego sądu z dnia

22 maja 1995 r. za przestępstwo z art. 186 § 1 d. kk na karę jednego roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres

2 lat próby. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 22 maja 1995 r.

Powyższa okoliczność nie została wprawdzie uwidoczniona w danych

o karalności oskarżonego (k. - 76), jednak powinna być uwzględniona przez

organy procesowe, gdyż sam zainteresowany ujawnił ją składając wyjaśnienia

w postępowaniu przygotowawczym (k. – 87v). Tymczasem, zarówno prokurator

sporządzający akt oskarżenia, jak i sądy obu instancji przeszły do porządku

dziennego nad tą informacją, przez co nastąpiło również naruszenie dyspozycji

art. 8 d. kpk,

gdyż

zebrane

dane

osobopoznawcze

nie

odpowiadały

rzeczywistości. Trzeba zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż

w dacie orzekania w niniejszej sprawie brak było ustawowych podstaw

do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec P. S..

Wobec

uwzględnienia

kasacji

bezprzedmiotowe

okazało

ustosunkowywanie się do zarzutu obrazy art. 205 d. kk. Natomiast z urzędu

należy wytknąć sądowi I instancji sprzeczność między treścią wyroku, w którym

zakwalifikowano czyn oskarżonego z art. 204 § 2 d. kk (nota bene przy takiej

kwalifikacji

prawnej,

zastosowanie

instytucji

warunkowego

umorzenia

postępowania uniemożliwiał przepis art. 27 § 2 d. kk), a uzasadnieniem, w

którym operuje się kwalifikacją z art. 204 § 3 d. kk. Podobnie, rozważania

dotyczące sprzedaży nieruchomości objętej kw. nr […] – zawarte w części

motywacyjnej – nie znalazły odzwierciedlenia w treści rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy prawidłowo

uwzględni wszystkie ujawnione okoliczności i na nowo rozstrzygnie o ich

znaczeniu dla treści orzeczenia.

Konsekwencją uwzględnienia kasacji było zarządzenie zwrotu opłaty

od kasacji uiszczonej przez oskarżycielkę posiłkową, stosownie do dyspozycji

art. 527 § 4 kpk.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

Przewodniczący: SSN (Lidia Misiurkiewicz)

Sędziowie: SN (Przemysław Kalinowski)

SN (Mieczysław Młodzik)

aw

f/es